Pramāṇa · Search · About · API

Mahabharata 7.92: dvinavatitamo'dhyāyaḥ

Mahābhārata 7.92

Language
Sanskrit

dvinavatitamo'dhyāyaḥ

7.92.1

saṃjaya uvāca |
te kirantaḥ śaravrātānsarve yattāḥ prahāriṇaḥ |
tvaramāṇā mahārāja yuyudhānamayodhayan || 1 ||

7.92.2

taṃ droṇaḥ saptasaptatyā jaghāna niśitaiḥ śaraiḥ |
durmarṣaṇo dvādaśabhirduḥsaho daśabhiḥ śaraiḥ || 2 ||

7.92.3

vikarṇaścāpi niśitaistriṃśadbhiḥ kaṅkapatribhiḥ |
vivyādha savye pārśve tu stanābhyāmantare tathā || 3 ||

7.92.4

durmukho daśabhirbāṇaistathā duḥśāsano'ṣṭabhiḥ |
citrasenaśca śaineyaṃ dvābhyāṃ vivyādha māriṣa || 4 ||

7.92.5

duryodhanaśca mahatā śaravarṣeṇa mādhavam |
apīḍayadraṇe rājañśūrāścānye mahārathāḥ || 5 ||

7.92.6

sarvataḥ pratividdhastu tava putrairmahārathaiḥ |
tānpratyavidhyacchaineyaḥ pṛthakpṛthagajihmagaiḥ || 6 ||

7.92.7

bhāradvājaṃ tribhirbāṇairduḥsahaṃ navabhistathā |
vikarṇaṃ pañcaviṃśatyā citrasenaṃ ca saptabhiḥ || 7 ||

7.92.8

durmarṣaṇaṃ dvādaśabhiścaturbhiśca viviṃśatim |
satyavrataṃ ca navabhirvijayaṃ daśabhiḥ śaraiḥ || 8 ||

7.92.9

tato rukmāṅgadaṃ cāpaṃ vidhunvāno mahārathaḥ |
abhyayātsātyakistūrṇaṃ putraṃ tava mahāratham || 9 ||

7.92.10

rājānaṃ sarvalokasya sarvaśastrabhṛtāṃ varam |
śarairabhyāhanadgāḍhaṃ tato yuddhamabhūttayoḥ || 10 ||

7.92.11

vimuñcantau śarāṃstīkṣṇānsaṃdadhānau ca sāyakān |
adṛśyaṃ samare'nyonyaṃ cakratustau mahārathau || 11 ||

7.92.12

sātyakiḥ kururājena nirviddho bahvaśobhata |
asravadrudhiraṃ bhūri svarasaṃ candano yathā || 12 ||

7.92.13

sātvatena ca bāṇaughairnirviddhastanayastava |
śātakumbhamayāpīḍo babhau yūpa ivocchritaḥ || 13 ||

7.92.14

mādhavastu raṇe rājankururājasya dhanvinaḥ |
dhanuściccheda sahasā kṣurapreṇa hasanniva |
athainaṃ chinnadhanvānaṃ śarairbahubhirācinot || 14 ||

7.92.15

nirbhinnaśca śaraistena dviṣatā kṣiprakāriṇā |
nāmṛṣyata raṇe rājā śatrorvijayalakṣaṇam || 15 ||

7.92.16

athānyaddhanurādāya hemapṛṣṭhaṃ durāsadam |
vivyādha sātyakiṃ tūrṇaṃ sāyakānāṃ śatena ha || 16 ||

7.92.17

so'tividdho balavatā putreṇa tava dhanvinā |
amarṣavaśamāpannastava putramapīḍayat || 17 ||

7.92.18

pīḍitaṃ nṛpatiṃ dṛṣṭvā tava putrā mahārathāḥ |
sātvataṃ śaravarṣeṇa chādayāmāsurañjasā || 18 ||

7.92.19

sa chādyamāno bahubhistava putrairmahārathaiḥ |
ekaikaṃ pañcabhirviddhvā punarvivyādha saptabhiḥ || 19 ||

7.92.20

duryodhanaṃ ca tvarito vivyādhāṣṭabhirāśugaiḥ |
prahasaṃścāsya ciccheda kārmukaṃ ripubhīṣaṇam || 20 ||

7.92.21

nāgaṃ maṇimayaṃ caiva śarairdhvajamapātayat |
hatvā tu caturo vāhāṃścaturbhirniśitaiḥ śaraiḥ |
sārathiṃ pātayāmāsa kṣurapreṇa mahāyaśāḥ || 21 ||

7.92.22

etasminnantare caiva kururājaṃ mahāratham |
avākiraccharairhṛṣṭo bahubhirmarmabhedibhiḥ || 22 ||

7.92.23

sa vadhyamānaḥ samare śaineyasya śarottamaiḥ |
prādravatsahasā rājanputro duryodhanastava |
āplutaśca tato yānaṃ citrasenasya dhanvinaḥ || 23 ||

7.92.24

hāhābhūtaṃ jagaccāsīddṛṣṭvā rājānamāhave |
grasyamānaṃ sātyakinā khe somamiva rāhuṇā || 24 ||

7.92.25

taṃ tu śabdaṃ mahacchrutvā kṛtavarmā mahārathaḥ |
abhyayātsahasā tatra yatrāste mādhavaḥ prabhuḥ || 25 ||

7.92.26

vidhunvāno dhanuḥśreṣṭhaṃ codayaṃścaiva vājinaḥ |
bhartsayansārathiṃ cograṃ yāhi yāhīti satvaraḥ || 26 ||

7.92.27

tamāpatantaṃ saṃprekṣya vyāditāsyamivāntakam |
yuyudhāno mahārāja yantāramidamabravīt || 27 ||

7.92.28

kṛtavarmā rathenaiṣa drutamāpatate śarī |
pratyudyāhi rathenainaṃ pravaraṃ sarvadhanvinām || 28 ||

7.92.29

tataḥ prajavitāśvena vidhivatkalpitena ca |
āsasāda raṇe bhojaṃ pratimānaṃ dhanuṣmatām || 29 ||

7.92.30

tataḥ paramasaṃkruddhau jvalantāviva pāvakau |
sameyātāṃ naravyāghrau vyāghrāviva tarasvinau || 30 ||

7.92.31

kṛtavarmā tu śaineyaṃ ṣaḍviṃśatyā samārpayat |
niśitaiḥ sāyakaistīkṣṇairyantāraṃ cāsya saptabhiḥ || 31 ||

7.92.32

caturaśca hayodārāṃścaturbhiḥ parameṣubhiḥ |
avidhyatsādhudāntānvai saindhavānsātvatasya ha || 32 ||

7.92.33

rukmadhvajo rukmapṛṣṭhaṃ mahadvisphārya kārmukam |
rukmāṅgadī rukmavarmā rukmapuṅkhānavākirat || 33 ||

7.92.34

tato'śītiṃ śineḥ pautraḥ sāyakānkṛtavarmaṇe |
prāhiṇottvarayā yukto draṣṭukāmo dhanaṃjayam || 34 ||

7.92.35

so'tividdho balavatā śatruṇā śatrutāpanaḥ |
samakampata durdharṣaḥ kṣitikampe yathācalaḥ || 35 ||

7.92.36

triṣaṣṭyā caturo'syāśvānsaptabhiḥ sārathiṃ śaraiḥ |
vivyādha niśitaistūrṇaṃ sātyakiḥ kṛtavarmaṇaḥ || 36 ||

7.92.37

suvarṇapuṅkhaṃ viśikhaṃ samādhāya sa sātyakiḥ |
vyasṛjattaṃ mahājvālaṃ saṃkruddhamiva pannagam || 37 ||

7.92.38

so'viśatkṛtavarmāṇaṃ yamadaṇḍopamaḥ śaraḥ |
jāmbūnadavicitraṃ ca varma nirbhidya bhānumat |
abhyagāddharaṇīmugro rudhireṇa samukṣitaḥ || 38 ||

7.92.39

saṃjātarudhiraścājau sātvateṣubhirarditaḥ |
pracalandhanurutsṛjya nyapatatsyandanottame || 39 ||

7.92.40

sa siṃhadaṃṣṭro jānubhyāmāpanno'mitavikramaḥ |
śarārditaḥ sātyakinā rathopasthe nararṣabhaḥ || 40 ||

7.92.41

sahasrabāhoḥ sadṛśamakṣobhyamiva sāgaram |
nivārya kṛtavarmāṇaṃ sātyakiḥ prayayau tataḥ || 41 ||

7.92.42

khaḍgaśaktidhanuḥkīrṇāṃ gajāśvarathasaṃkulām |
pravartitograrudhirāṃ śataśaḥ kṣatriyarṣabhaiḥ || 42 ||

7.92.43

prekṣatāṃ sarvasainyānāṃ madhyena śinipuṃgavaḥ |
abhyagādvāhinīṃ bhittvā vṛtrahevāsurīṃ camūm || 43 ||

7.92.44

samāśvāsya ca hārdikyo gṛhya cānyanmahaddhanuḥ |
tasthau tatraiva balavānvārayanyudhi pāṇḍavān || 44 ||

Commentaries (5)

Other recensions (1)