Mahabharata 7.94: caturnavatitamo'dhyāyaḥ
Mahābhārata 7.94
- Language
- Sanskrit
caturnavatitamo'dhyāyaḥ
7.94.1
saṃjaya uvāca |
droṇaṃ sa jitvā puruṣapravīrastathaiva hārdikyamukhāṃstvadīyān |
prahasya sūtaṃ vacanaṃ babhāṣe śinipravīraḥ kurupuṃgavāgrya || 1 ||
7.94.2
nimittamātraṃ vayamatra sūta dagdhārayaḥ keśavaphalgunābhyām |
hatānnihanmeha nararṣabheṇa vayaṃ sureśātmasamudbhavena || 2 ||
7.94.3
tamevamuktvā śinipuṃgavastadā mahāmṛdhe so'gryadhanurdharo'rihā |
kiransamantātsahasā śarānbalī samāpatacchyena ivāmiṣaṃ yathā || 3 ||
7.94.4
taṃ yāntamaśvaiḥ śaśiśaṅkhavarṇairvigāhya sainyaṃ puruṣapravīram |
nāśaknuvanvārayituṃ samantādādityaraśmipratimaṃ narāgryam || 4 ||
7.94.5
asahyavikrāntamadīnasattvaṃ sarve gaṇā bhārata durviṣahyam |
sahasranetrapratimaprabhāvaṃ divīva sūryaṃ jaladavyapāye || 5 ||
7.94.6
amarṣapūrṇastvaticitrayodhī śarāsanī kāñcanavarmadhārī |
sudarśanaḥ sātyakimāpatantaṃ nyavārayadrājavaraḥ prasahya || 6 ||
7.94.7
tayorabhūdbharata saṃprahāraḥ sudāruṇastaṃ samabhipraśaṃsan |
yodhāstvadīyāśca hi somakāśca vṛtrendrayoryuddhamivāmaraughāḥ || 7 ||
7.94.8
śaraiḥ sutīkṣṇaiḥ śataśo'bhyavidhyatsudarśanaḥ sātvatamukhyamājau |
anāgatāneva tu tānpṛṣatkāṃściccheda bāṇaiḥ śinipuṃgavo'pi || 8 ||
7.94.9
tathaiva śakrapratimo'pi sātyakiḥ sudarśane yānkṣipati sma sāyakān |
dvidhā tridhā tānakarotsudarśanaḥ śarottamaiḥ syandanavaryamāsthitaḥ || 9 ||
7.94.10
saṃprekṣya bāṇānnihatāṃstadānīṃ sudarśanaḥ sātyakibāṇavegaiḥ |
krodhāddidhakṣanniva tigmatejāḥ śarānamuñcattapanīyacitrān || 10 ||
7.94.11
punaḥ sa bāṇaistribhiragnikalpairākarṇapūrṇairniśitaiḥ supuṅkhaiḥ |
vivyādha dehāvaraṇaṃ vibhidya te sātyakerāviviśuḥ śarīram || 11 ||
7.94.12
tathaiva tasyāvanipālaputraḥ saṃdhāya bāṇairaparairjvaladbhiḥ |
ājaghnivāṃstānrajataprakāśāṃścaturbhiraśvāṃścaturaḥ prasahya || 12 ||
7.94.13
tathā tu tenābhihatastarasvī naptā śinerindrasamānavīryaḥ |
sudarśanasyeṣugaṇaiḥ sutīkṣṇairhayānnihatyāśu nanāda nādam || 13 ||
7.94.14
athāsya sūtasya śiro nikṛtya bhallena vajrāśanisaṃnibhena |
sudarśanasyāpi śinipravīraḥ kṣureṇa ciccheda śiraḥ prasahya || 14 ||
7.94.15
sakuṇḍalaṃ pūrṇaśaśiprakāśaṃ bhrājiṣṇu vaktraṃ nicakarta dehāt |
yathā purā vajradharaḥ prasahya balasya saṃkhye'tibalasya rājan || 15 ||
7.94.16
nihatya taṃ pārthivaputrapautraṃ raṇe yadūnāmṛṣabhastarasvī |
mudā sametaḥ parayā mahātmā rarāja rājansurarājakalpaḥ || 16 ||
7.94.17
tato yayāvarjunameva yena nivārya sainyaṃ tava mārgaṇaughaiḥ |
sadaśvayuktena rathena niryāllokānvisismāpayiṣurnṛvīraḥ || 17 ||
7.94.18
tattasya vismāpayanīyamagryamapūjayanyodhavarāḥ sametāḥ |
yadvartamānāniṣugocare'rīndadāha bāṇairhutabhugyathaiva || 18 ||
Commentaries (5)
- Bhāratabhāvadīpa — Nīlakaṇṭha Caturdhara 1650, Sanskrit
- Jñānadīpikā — Devabodha, Sanskrit
- Lakṣaślokālaṅkāra — Vādirāja, Sanskrit
- Mahābhārataṭīkā — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Lakṣābharaṇa — Vādirāja Sūri, Sanskrit
Other recensions (1)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit