Radhamadhava 4
Rādhāmādhava 4
- Language
- Sanskrit
4.1
nidhuvanarabhasānte gāḍhasaṃlagnagātraṃ tuhinamahatanissevyamānaṃ samīraiḥ
vidhutamatha tadantaḥ kevalānandavīcīkavalitakaraṇālī kāpyapi prāpa mūrcchāṃm
iti viṭavibhāvaryām tṛtīyo yāmaḥ
atha turīyo yāmaḥ
aciroditabhavyakāvyakāntispṛhaṇīyā'pi vibhāvarī tadānīm
abhavattvaramāṇaśeṣayāmā dhṛtadoṣākararuk prabhātakalpā
4.2
avalokya sudhākaro'pi sarvānatha rādhāmadhuvairiṇorvilāsān
parirabdhumivauṣadhīḥ svakāntāstvaramāṇaścaramācalaṃ jagāhe
4.3
mṛdulolitamaula yastadānīṃ prativeśma śrutiyogalobhanīyam
asakṛtrividhaṃ svaraprapañcaṃ juguṣuḥ śrotriyagātṛtāmracūr̤āḥ
4.4
hṛdi māraśarāprakṛṣṭapūrve sravadasrāmbuni khaṇḍitājanasya
akirat paritaḥ parāgabhaṅgayā pṛṣadaśvaḥ pṛthuśokabījajālam
4.5
aviśat karaśobhimaṇḍalāgraḥ saramākāntapadānusārimārgaḥ
mṛgayārthamivāparāhrisīmāṃ mṛgayūnādriyamāṇa eṣa rājā
4.6
nijagoprasaraprasāditāśo bata sarvajñaśikhāmaṇau gate'stam
timirārṇava ūrṇunāva viśvaṃ na budho nā'pi kaviściraṃ cakāśe
4.7
ciranarttanadhūsarāṃśukāānte laghu niṣkrāmati śītagau raṅgataḥ
tamasā pidadhe tiraskariṇyā navarāgasya raveḥ praveśanāya
4.8
mihirasya karagrahe kapotādvijaloke vihitoḍhutau samantāt
bavabhūvapidhito hutājjahomaṃ navasandhyāvidhi sāndhakāradhūme
4.9
ramaṇa kṣuṇamāgataṃ pravāsāt kathayannaryamaṇaṃ saroruhiṇye
sarasīranu saukharātriko'gātmadhupaughodho madhupāritoṣikārthī
4.10
udarollasadaryamāṇi niryadadratamāṇikyamanojñavibhramāṇi
udayācalagahvarāṇyabhūvannatha bāṇāsurasālasundarāṇi
4.11
parito daradhoṣibhiḥ patadbhirmahito bhāskaramaskarī sadaṇḍaḥ
ita eṣyati rañjitambarānto nanu kā kā tvamihetyakūji kākaiḥ
4.12
aḷigānalayairvibhātavelā naḷināmodisamīravījanaiśca
madhusūdanarādhayostadānīṃ sukhanidrārasamaidhayāñcakāra
4.13
itareṣu saroruheṣu nidrāmapahāya sphuṭiteṣvapi pra...te
itaretaravaktracandrayogānnayanābje na tayorabodhiṣātām
4.14
adhikeligṛhaṃ niśāmya kāntaṃ harimābhīravadhūratāntatāntam
upasarpatu sannidhiṃ tadīyaṃ bhṛśadhīrā'pi kathantarāmuṣaḥśrīḥ
4.15
timiraṃ cikuraśriyā śrayantī nayanaiḥ kuṭṭaḷitaiśca padmakośān
rajaniḥ parikīrṇahāratārā vilalambe kimu rādhikānikuñje
4.16
pūrutpatataḥ karāḷaraśmeḥ karasāhasravilāsimaṇḍalāgrāt
cakitāṃ nayaneṣu vepamānāmanayoḥ pañcaśaro rarakṣa nidrām
4.17
atha bodhayituṃ ciraprasuptaṃ mithunaṃ tatra sakhījanaḥ pravṛttaḥ
kṛpaṇasya kṛṣīvalasya dainyaṃ kṛṣivījakrayaṇedyatasya bheje
4.18
samanahyadapāsanāya yasyāḥ sa hi nādityakarotkaro'pyaho tām
kathameṣa bhanaktu yoganidrāṃ danujārernijabhogatalpabhājaḥ
4.19
ayi! bodhaya rādhikāṃ suśīle! nanu tannāṃśumatī niyojitā hiṃ
bata kā bhavatīha manniyogeṣviti sakhyaḥ kalahaṃ mitho vitenuḥ
4.20
prathamopanatāpyapriyaṃ sahante hitalobhādiha dūradarśilokāḥ
viraḷā hitavāgyalīkahīnetyaparāḥ śikṣayati sma tatra kācit
4.21
upajīviṣu ko'pi bhaktamānī prabhave yacchati kāpathepu sāhyam
guravastvaviśeṣameva doṣaṃ gaṇayantīti parā bhṛśaṃ śuśoca
4.22
kimudāsa ihādya pīṭhamardaityatha papraccha parā haressakhāyam
sa ca śaṃbhaḷi! kiṃ bhajasyupekṣāmiti pṛcchāntaramuttarīcakāra
4.23
iti tāsu vimohitāstvadūrādudagādgopakumāravaṃśaghoṣaḥ
taṭiteva haṭhādvighaṭyamānaṃ jhaṭiti dvandvamabodhi cāstanidram
4.24
priyadorvalayādathācchinattāṃ kṛśagātrīṃ sa śaṭho haṭhādanehā
atimuktalatāmaśokayaṣṭeścirasaṃvaiṣṭananirvṛtāṃ karīva
4.25
nayane dayitādharādvidare sthalamīnāviva mamlaturmṛgākṣyāḥ
api tasya mukhaṃ kṣaṇena jātaṃ hatakiñjalkasarojaśocanīyam
4.26
vyarayattadurojakokayūnordayitāsaṅghasukhaṃ haṭhāttadānīm
bata no bhuvi kiṃ kimeva bhāvyaṃ pratikūlaṃ calituṃ vidhau pravṛtte
4.27
atha dusthitiraṅgakaistadīyairdṛtamanyonyaśarīraviprayoge
surabheriva kāpyabaṣkayiṇyāḥ pratipede nijavatsadūritāyāḥ
4.28
drutameva niraiṣyatornikuñjādanayoścetasi viprayogabhīrau
uditau yugapatvarāvilambau divi tejastamasī iva kṣaṇe'smin
4.29
kathamapyatha kāminostadānīṃ śanakairnirgamanābhimukhyabhājoḥ
praṇayādanuyuktasuprabhātastvarayannālijano'pyupāsasāda
4.30
gacchāmi gehamayi bhāmini! sādhayāmītyukte viyogavidhurālasapakṣmamālam
serṣyānurāgakaruṇaṃ muhurarthayantīm
celāñcalonmukhakarāṃ taruṇīṃ tyajelkaḥ
4.32
vyomni svadhāmaparipālanasammukhīnahuṃkārikauśikaniruddhapathe niśānte
paścāt puro'pyakuśalaṃ calituṃ vilokya dvandvaṃ triśaṃkumiva tāvadavocadāḷiḥ
ajasraṃ yassvānte prativasati naddho guṇagaṇairaho mugdhe! tasmādapi virahamudbhāvayasi kim?
iha premā yūnorgirinagarakāntārabharitān
pradeśān prādeśānapi na gaṇayatyuddhaṇarayaḥ
4.33
manasvinyaḥ kāle vidhibalaparādhīnacaritaṃ
viditvedaṃ viśvaṃ viṣamamapi mṛṣyanti virahaṃ
pratiṣṭhā'sau paśya prakaṭabahurāgā'pi rajaniḥ
pratiṣṭhāsau kānte śaśini calatīyaṃ dhṛtimatī
4.36
mitamapi hitametadiṅgitajñā vacanamudāramudīrya sā vyaraṃsīt
tanurapi guḷikā nihanti rogaṃ paṭubhiṣajo hi nidānavedayasya 34
nihitamiva subījaṃ kālamāpyorvarāyāṃ phalamapuṣadayatnaṃ tatsuśīlopadeśaḥ
yadiha vidhutadhairyaṃ svapratiṣṭhāsamānaṃ samajanei mithunaṃ tadrāk pratiṣṭhāsamānam
āśliṣyāśliṣya gātraṃ pulakitamasakṛdvāḍhayan bāhubandhānācumbyācumbya vaktraṃ muhuradharasudhāpūrapātheyahārī
āpṛcchyāpṛcchya bhūyaḥ praṇayamamṛṇitairgadgadaiśca varṣan
mandaṃ mandaṃ mṛgākṣīṃ harirakṛta sakhīhastanikṣepameva
4.37
daivādadya manorathāt priyasakhī lebhe ciraprārthitānityanyo'nyamudīrayannatha nināyā'lijano rādhikām
śrīdāmnā saha mādhavo'pi rajanīvṛttāntaromanthanapronmīlatpramadormicumbanarasādānandasāndro yayau
4.38
iti viṭavibhāvaryau turīyo yāmaḥ
atha granthapratiṣṭhāśaṃsā
saṃpūrṇā sārasaudhairdiśi diśi ghaṭitairujvalatkāvyalakṣmīsampannekṣatranāthodayamahitatarā govilāsāṃstadīyān
aśrāntaṃ tatra tatra prathayatu sarasāyāmayāmābhirāmā
dṛśyā sadbhirvibhāvaryadhikaruciriyaṃ śāradollāsayogāt
4.39
sarvajñacūḍāmaṇibhāvyamānā sūryādarālokasukhapratīkṣā
vilāsimodāya vibhāvarīyaṃ jīyācciraṃ dūravibhātaśobhā
Linked texts (1)
- Viṭavibhāvarī — Rājarāja Varman, Sanskrit