Manmathavijaya (Venkataraghava) 11
Manmathavijaya (Veṅkaṭarāghava) 11
- Language
- Sanskrit
Contents
- 11.8 — 2 parts
- 11.12 — 2 parts
- 11.14 — 2 parts
- 11.20 — 3 parts
- 11.26 — 4 parts
- 11.28 — 9 parts
- 11.33 — 2 parts
- 11.35 — 1 part
- 11.40 — 3 parts
- 11.42 — 2 parts
11.1
sudevaḥ — (svagatam |) svastyayanapāṭhibhiramībhiravanimu̍rairevāhamapyārthaṃ
gaḍakavantamantaḥpuramapi praviśya vicetavyaṃ vicinvayām
prakāśam | svastyayanaṃ paṭhanneva parikrāmati |)
ubhe— [cha] ṇa ṇavara ṇettāṇaṃ vea āṇandaā ime aggadāiṇo, avia sottāṇaṃ vi sotthivāaṇehiṃ santosaā | (sakutukamīkṣate|)
sudevaḥ— (ubhe nirvarṇya savitarkamātmagataṃ sairandhrīmuddiśya |) kimanayoranyatareyamālokenaiva paricitapūrvatāmiva vyanakti| yā kila
pāreniṭālataṭamudgrathitaikaveṇī
sāmīkṛtaṃ ciratanaṃ vasanaṃ vasānā
uddhūlitācchabhasitā karasatkaraṇā
sairaṃdhikeva sarujeva ca bhāti keyam
11.2
(nipuṇaṃ nirvarṇya |)
aye ! pratārito'smi bhūmikayā| nanviyameva darśanīyā (saharṣollāsaṃ paśyan )
aye dṛṣṭā saiṣā tribhuvanavadhūmaṇḍanamahāmaṇirbhaimī haimī pratikṛtirivāsītsvabhuvi yā
ihaivaṃ kṣāmāṃgī parivasitapāṭaccaralavā
dhṛtaglānissākṣādiva karuṇamūrtirviharati
11.3
apica || darśastheva vidhoḥ kalā tapabharātanvīva kallolinī
nīhāraglapitā'bjinīva jaladairuddhā dinaśrīriva
dṛṣṭaivaṃ vidhunoti māmapi kathaṃ soḍhā punastatpitā
satyaṃ prekṣya sutāmimāṃ priyasrutā mātā tanuṃ tyakṣyati
11.4
avadyaeva sapāpīyān parameṣṭhī | yataḥ
sadṛśajampatisaṃgatisaṃbhavāṃ
mudamasāsahiraṃburuhāsanaḥ
praṇayabhaṃgabhṛtau vyadadhādamū
guṇasamagradhṛtessahi śātravaḥ
11.5
hā dhik || bhinneva janmāntarasaṃgateva
duṣpratyabhijñā samabhūdiyaṃ sā
bharturviyogena himāgamana
palāśaśūnyeva paṭīravallī
11.6
hanta ! kathamapyepāsaddhasādhyo'smi| na pratyabhijānītaivāsau mām | kathamidam | (savilaṃbaṃ parikrāmati|)
brāhmaṇāḥ — brahma ghoṣayantaeva satrapravargya praveśannāṭayantoniṣkrāntāḥ|)
sunandā — [ja] hañje gacchanhi mahallaam | uvaaridavvā khu gharaṃ
āadā sotthivāaṇiā | (iti satvaraṃ niṣkrāntā|)
sairandhrī — (sudevamavalokya|) [jha] ko eso kara kalidamiṇiddaveṇudaṇḍasamasamākahīdaharidkusamuṭṭhī olaṃviavaladhalantaduvvaṇṇakarao tijjavellidajaṇṇasuttaparikammidavakhkhatthalo aggihotthabhasidabhāsi ibhāladeso āārī via avaṇisurappahāo maṃ pi uṇouṇo samaharisavisāabāhapūrabharidāhiṃ acchīhiṃ āpivanto via ṇikkantesuṃ vi vammaṇesuṃ
kudo vi ido vea vilaṃbei | (nipuṇaṃ nirūpya| svagatam|) amhahe! eso khu
āvuapūjāgarujjhāo ajjasudeo | (saviṣādam salajjam|)
kahaṃ se purado evvaṃvihā appāṇaṃ paaḍemi| varaṃ imādu kahaṃvi osappa
ṇaṃ | āādu kahaṃ eso muṇissai maṃ| ṇaṃ ahaṃ bhiṇṇabhūmiamhi| (vimṛśya
se viloaṇaselhiṃ diṭṭhūṇa kiṃ pi muṇidaṃ tti takkemi | kahaṃ uṇa se puraṃ
ṭhāṇe vi pāraissaṃ | (anyataḥ parivartate|)
sudevaḥ — (ātmagatam|) aye iyamapi māmavagamyaiva na jānatīvābhi
nayantyanyato dattadṛṣṭirāste | sthāne hi tat | yataḥ
paricitasannidhireva prabhavati duḥkhāya naiva daurbhāgyam
anuśocayiturabhāve bhavati viṣādo'pi sammadaprāyaḥ
11.7
apica || vidhihatavibhavabharāṇāmaparicitasthānameva harṣāya
vigalitamayūkhamāloviśati vivasvāṃśca vārāśim
11.8
dhik sarvathā durvidhāni durdevavilasitāni | yataḥ
padminyāḥ pariśoṣaṇaṃ chavimataśchāyāgrahācchādanaṃ
śītāṃśorasakṛtkṣayassurapateḥ krūrāsurollaṅghanam
bhūlakṣmyorapi bāhupattyavacanaṃ svaryoṣitāṃ vandhyatā
gāyatracā api śāpaityanavadhissoyaṃ vidhirdurvidheḥ
11.8.p1
āstāmidaṃ| kathañcidenāmupasṛtya viśvāsya samāśvāsya ca samīhitasādhane prayate | ( śanairupasṛtya | hastamudyamya | saharṣakhedaṃ nīcaiḥ |) svasti bhaimyai
11.8.p2
āśāsti
11.9
sairandhrī - ( sasādhvasalajjāviṣādam | ) kathamiyamasaṃśayamavagatā ' smi
atha kimenaṃ brūyām
yātaḥ kva te patirayaṃ virahaḥ kuto vāṃ
sairandhrikeva mahiṣī kimiha tvamāsse
māmapyudīkṣya kimapaiṣi parāṅmukhīti
pṛcchedyaṃ yadi tataḥ kimihottaraṃ me
11.10
athavā kimitaḥ | nanvabhyantareṣvabhiṣaṃgodghāṭanamapi kalpate pratikriyāyaiḥ| (prakāśam | saṃskṛtamāśritya | sapraśrayam | ) bhagavannanugṛhītā 'smi | apratyabhijñāya kiñcidivāparāddhamamuyā | kṣamyatāṃ kṣamābharaṇāeva kṣamāsuṃrāḥ | (sabāṣpam kṣititalanihitajānukarakamalā praṇamati | )
sudevaḥ - bhadre | uttiṣṭhottiṣṭha | konāmāyamaparādhaḥ | yataḥ
jānantyatra janādhināthajanatāmābālavṛddhaṃ janāḥ
naiṣā tānavagacchatīti bhuvane viśvadyagetadvacaḥ
yadvā'stāmavamānanātra sutarāmāhonu sammānanā
diṣṭayā hi tvamadṛśyathāḥ kimitaradyentyesau surūyati
11.11
nanvidaṃ | andhasyākṣamakiñcanasya ca nidhirvarṣañca mālakṣiteḥ
rugṇasyāpi mahauṣadhaṃ bhavagadakliṣṭasya muktiḥ parā
dhvāntasthasya raviprabhā gahanagasyādhvā mahānyanmayā
dṛṣṭo'syapratipattimūḍhamanasā kālādvahorbhrāmyatā
11.12
yadvā || tvattātapiṇḍakalitodarapūranānāmasmākamatyabhijanavyavahārabhājām
vatse, 'vamānanamapi kṣarati tvadāttamāmodalakṣaṇasudhālaharīpṛṣanti
11.12.p1
sairandhrī—vātsalyamevetthaṃ mukharayati bhagavantam (staṃbhadattadehabhārotiṣṭhati |)
sudevaḥ — vatse, kṣamyatāmarṣādiva sandhukṣyate te śokāgniḥ yadavajigamiṣo tava tvatpateśca caritamatisvarayatināma mama vācaṃ manaḥ | tatkathyatāṃ
sairandhrī — (saniśvāsam | ) bhagavan ,kiṃ puṇyavatāmapuṇyodantaśravaṇena
sudevaḥ — apyasmādapyasti kimapi pavitratarañcaritam | taducyatāmanavaśeṣam
sairandhrī — tarhi kathanīyamabhāgyāyāścaritaṃ śrūyatām | yatkila
ājahe vasanaṃ prayāṇasamaye prakrāntaeva prabhoḥ
moyāvī vihagastathaikavasanacchannāvayāvāṭavīm
asvāpsvādhivanaṃ (ardhokte | smaraṇamabhinīya | sabāṣpamākāśe | )
hā dayita, hā damayanti , hā daiva ( iti mūrcchati | )
sudevaḥ — bhadre , mottāmya, samāśvasihi, atītānukathanamevahīdam
11.12.p2
antarīyeṇa vīrjayati
11.14
sarandhrī — (saṃjñāṃ labdhvā | sakhedam | ) athāvaśeṣamapi kathanīyam
sudevaḥ — nanvitaeva kathanīyaṃ kathyatāntadapi kathamapi | anatici
rādeva bhadrante
sairandhrī — bhagavannāstāmiyamāśīranvarthā | taddadāmyeva kathamapi
samāṃ jadadgāt ( ityardhokte punassabāṣpam | )
bhagavan, kimattipāpāyāapi caritamākarṇyate | na khalu svarasanā'pi vaktumicchati me caritam
sudevaḥ — vatse, śrute sakale kathamapi tatpratikriyāyāṃ pravartiṣyāmaha
iti prāgeva nigadite'pi kuta itīva tātapyase | brūhyavaśiṣṭamapi
sairandhrī — bhagavannapratīkārāhyakṛtasukṛtānāmāpadaiti vacmi | śrūyatāṃ paramapi
kṛcchrairvicityāpyamuṃ nolabdhvā ( ardhokte | )
hā me daśā | ( iti mūrcchati | )
sudevaḥ — ( ātmagatam | ) sthāne hīdaṃ yadiyaṃ smṛtyā'pi vyathata iti !
yataḥ | kaṣṭāni smṛtikālaeva sutarāṃ dunvanti dehivrajaṃ
tānītthaṃ na tathā'nubhūtisamaye śūnyatvataścetasaḥ
tasmādeva vidarbhajā smṛtapurāvṛttā viyuktā'dhunā'pyanyatra kvacana sthitā gatadhṛtirgāḍhaṃ samuttāmyati
11.14.p1
apica saṃstutasannidhirapi svātīvanavṛṣṭiraśokaśukteḥ | ( prakāśam | )
vatse, tatastataḥ kimatītānuśocanayā | anaticirādadhipena saṃsṛjyase
11.14.p2
yathāpūrvaṃ vījayati
11.15
sairandhrī — ( saṃjñāṃ labdhvā sabāṣpam | ) bhagavan, api kathanīyamito'pi
vigatirveśaṃtyathapurīmenāmiti prāṇami
11.16
( sāśraṃ sakhedaṃ | ) bhagavan, iyamapi durdaśā kinnaśyet dhigdhik druhiṇahatakadurlasitam | yataḥ
kulaṃ śīlaṃ rūpaṃ guṇagaṇamameyañca vibhavaṃ
samaṃ bhartāraṃ ca praṇayamapi lokottaravidham
vidhāyādau mohādvidhiratha sasañjaḥ svasamayacchidāśaṃkī śaṃke katicidudaṣāṣīdanupadam
11.16-2
kiñca || khedāya naiva viṣayānubhavasya pūrvaṃ
kṛcchrāṇi tāvadaviṣahyatarāṇyapīha
prājyaṃ prabhutvamanubhūya hi durgatānāṃ
alpañca vajramiva dussahameva kṛcchram
11.17
api ca || śambhussarvajagatsamīkaraṇataśśaurirdinūjārdanāta
sraṣṭā sarjanataśśacīpatirapi svargaukasāṃ rakṣaṇāt
ityatra vyasanaṃ vinaiva sukhitaḥ svarge'pyaho ! durlabhovaktavyaṃ kimu dehināṃ vyasanamityājānasiddhogadaḥ
11.18
tatkimitogatamanuśocya | karuṇā hi tādṛśī kapālinaḥ| athavedamumāṃ
pratam | yatkila
sargasthitipralayakarturayugmadṛṣṭericchāmanu prabhavati pramadānubhāvaḥ
janmāntare tamasamarcya tamaprasādya
khedīyasī tadapavādakathāpravṛttiḥ
11.19
kimbahunā || śīlaṃ kathañcidanaghampratipālayāmi
śrīkaṇṭhaeva gatirityaniśaṃ smarāmi
śambhuḥ prasīdatu na vā jananāntare vā
śaṃ me bhavatvatha na vā niyatiḥ pramāṇam
11.20
bhagavan , iyadastu bhagavatā mahyamupakṛtaṃ | yat
ajñātaiva parairvamāmi kuhaciddrasmāgnikalpaṃ prabho!
mā bhūdbhīmasuteyamityavagatā nāthāśrayā vā kathā
kṣantavyantadahaṃ bhavantamadhunā yāce nibaddhāṃjalirbrahmannatra yathā''gataṃ pracalituṃ nodghāṭya vārtāṃ mama
11.20.p1
iti sapraśrayam pādayoḥ patati
11.20.p2
( “nepathye|”) aye sairaṃdhi, kā te vārtā kaste nāthaḥ kaṃ. vā pracalituṃ mapraṇāmaṃ yācase
sairandhrī — ( niśamya | sabhayakampaṃ sātram | ) bhagavan, mahārājasyeva svara.
saṃyogaḥ, kā gatirdaivameva mama vārtāmudajīghaṭat | ( iti roditi | )
sudevaḥ — kiṃ viṣīdasi | upakṛtandaivena | udghāṭanameva hi śivāya
sairandhrī — kimevamāha sarvajño'pi bhagavān ? kathamahamavagatātmā samakṣameṣāṃ sthātumapi pārayitāsmi
sudevaḥ — jāte, kimatra sthānena | āgacchatu mahārājaityāropita
mahābirudassasubāhuḥ | yastava patipadapadmachāyācakrasaṃsthānamapi nārhati
sairandhrī — bhagavan, ataeva hi lajje
sudevaḥ — kimākalanīyamanehasaḥ krauryāya
11.20.p3
tataḥ praviśati subāhuḥ saha mātrā ca sunandā
11.21
subāhuḥ — ' aye sairandhri ' ( ityādyeva paṭhannupasarati | )
rājamātā — vatse sunande, satyamiyaṃ kliṣṭā kā'pi nṛpālaputrī, yataḥ
giirmandā vāṇī mṛduratha tanuḥ kṣuttuḍasahā
padāvapyākrīḍasthalaviharaṇe'pi klamabhṛtau
karau puṣpasparśe'pyaruṇimasanāthau prabhavataḥ
svabhāvobhīrutvaṃ kimiti bhuvi mālākaravadhūḥ
11.22
kiñca || mithaḥ smāraṃ smāraṃ kimapi hṛdi bāṣpaṃ visṛjatī
paraṃ dhyāyaṃ dhyāyaṃ prakṛtamanuyokturna vadati
mahaṃ darśaṃ darśaṃ malinataramāsyannamayate
talaṃ lokaṃ lokaṃ kimapi ca sadā cintayati sā
11.23
apica || sevāvaśādiha manāguditāsvavajñāmvastrāplutākṣamativakti na varṇamekam
hastāṃsaśīrṣa rujatīti na jātu vakti
prattaṃ tadattyaśanamatyaguṇa'pi tṛptā
11.24
idañca || goṣṭhaṃ yānna tiṣṭhati gurūnna vilaṃghya yāti
gāmantareṇa na kuhāpi dadhāti dṛṣṭim
nocairna cābhitamudāharate kimuktaiḥ
mā'stīti durvidamaho sahavāsino'pi
11.25
tadasryāścaritamanavaśeṣamupalapsyāmahe
sunandā -- [ña] amba, jāṇe sā paraṃ paḍivvadā kiliṭṭhā a kāvi
rāakaṇṇaā tti
sairandhrī -- (sapraśrayaṃ sāsraṃ sakampalajjamavacanā tiṣṭhati |)
sudevaḥ -- diṣṭayā itaevāgacchatyeṣasubāhussahaiva mātrā svasrā ca
priyannaḥ priyam
subāhuḥ -- (purovilokya | ātmagatam |) aye ko'yamavarṇīsuraḥ
dṛgbhikuśāmicchaṭāyakarakamaskarodyatkaraśralatpuraṭakuṇḍalacchavipiśaṃgagaṇḍasthalaḥ
sasambhramaniṭattastiraḥpatitayajñasūtrojvalaḥ
sabāṣpanayanaḥ kimapyanuyunakti sairandhrikām
11.26
kiñca || sapraśrayaṃ sahabhayaṃ sahabāppadhāraṃ
mocchvāsamantati ca kiñcana pṛcchato'sya
agre guroriva vadantyatimātradīnā
sairandhrikā'pi kamapīha dadhāti khedam
11.26.p1
māmabhivīkṣya bhīteveyaṃ | bhavatu tadupasṛtya tāmāśvāsyaca tasyārahasyamanavaśeṣamavagacchāma
11.26.p2
iti taddattadṛṣṭayaeva samupasarpanti
11.26.p3
rājamātā -- ( upasṛtya sabhaktipraśrayam |) bhagavanniyamahaṃ vande
11.26.p4
iti praṇamati
11.27
sudevaḥ -- bhadre, jñāninī bhūyāḥ
sunandā -- [ṭa] bhaavaṃ vaṃdāmi esā suṇaṃdā | (prāṇāmannāṭayati |)
sudevaḥ -- vatse, laghu sunandanā bhūyāḥ
subāhuḥ — bhagavannabhivādaye'haṃ subāhuḥ
sudevaḥ — vatsa, śubhaṃyutarabāhurbhūyāḥ
subāhuḥ — (utthāya sapraśrayamañjālaṃ badhvā |) bhagavan
deśaḥ kastapasā prabhossamalalatsihveśaśārdūlaguḥ
sādhoḥ kau janigauravātsutavatāṃ mauliṃ samāropitau
śiṣyaḥ kaḥ kṛtinaḥ kaṭākṣasaraṇerāste sadā'bhyantaraḥ
sairaṃdhyṛ cāsukṛtañca kiṃ yadanaghastāmetya sambhāṣate
11.28
sudevaḥ — (sasmitam |) vacmyakhilamapi | upaviśyatāṃ sahaiva mātrā
mahārājena
subāhuḥ — tathaiva | (sapraśrayamupaviśan |) kathyatāmanaghena, avahitāḥ smaḥ
(ubhe — sapraśrayaṃ sairaṃdhrīpārśvage bhavataḥ |) (sairaṃdhrī — sāsramavanatamukhitiṣṭhati |)
sudevaḥ — śrūyatāmavahitamasmi vacmi | yatkila
jāto'haṃ jatujānukasya pṛṣatīdevyāṃ sudevābhidhovaidarbhaḥ krathakaiśikeṃdrasadane śambhossaparyākaraḥ
putrīṃ svāmabhitovicetumanaghānbhīmobahūnprāhiṇotteṣāmanyatamo'smyahaṃ priyasutāpyeṣā vidarbhaprabhoḥ
11.28.p1
sairaṃdhrīnirhiśannaśrūṇi muñcati
11.28.p2
subāhuḥ — (sāścaryam |) kimiyaṃ bhīmasutā athavā cakravarticiraṇṭī
damayantī ?
rājamātā — (sahasāliṃgya sabāṣpotpīḍam |) aye vatse, tvaṃ vayatī, tava
vaiṣāgatiḥ sthitiśca | hā jāte, hā niṣadheśa, hā kṛtānta, hā nīlakaṃṭha,
11.28.p3
iti mūrcchāṃ nāṭayati
11.28.p4
sairandhrī — hā nātha, hā śaṃbho, (iti mūrcchati |)
sunandā -- [ṭha] aṃba, akka, alāhi atīdasoaṇehiṃ | samassasadha
11.28.p5
vāsasā vījayati
11.28.p6
subāhuḥ — damayantīyato, niṣadharājamahiṣī matsairandhrī | āḥ kimiyaṃ
daivī gatiḥ | kathañca daśā dehināṃ viparivartate
11.28.p7
viṣādavismayastambhāṭayati
11.28.p8
sudevaḥ — ( sakhedaṃ svagatam | ) kutaeṣa bhūtārthamamyadhām | saṃskāro'yamagrajatvasya viśeṣatoyāyajūkatāyāḥ | kimitaḥ karavai | ( vimṛśya | )
bāndhaveṣu rahasyodghāṭanamapi na doṣāyapitu paripoṣāyaiva paraṃ vidheyasya
bhavatu sarvānāśvāsayāmastāvat | ( prakāśam ! ) vatsāḥ kimiti śuṣyatha
alamatītamanuśocya | pratikriyāsaraṇirhi paramavadheyā
11.28.p9
ubhe — saṃjñāṃlabheta
11.29
rājamātā — vatse, nanu tvamasime bhāgineyī | tadevetthamākulayati māntaveyandaśā | hā vatse,
sambhūya bhīmanṛpaveśmani sārvabhaumabhāryāpadañca samupaitya parānavāpyam
kāṃtārasīmyaṭanamārthavadannaciṃtā'pyatra tvayā'nubhavanīyamiti sthitaṃ kim
11.30
kiñca || strīṇāṃ janmakathaiva dūṣaṇapadaṃ tatrāpyabhāgyaspṛśāṃ
tatrāpi priyaviprayogavigaladvāsāṃ tato'pyaśritām
tatrāpyaitaratantracalāghavabhṛtāmityatyavadyaṃ janu
rvatse bhaimi, samāśrayastvamapi hā ! bhāgyāvarohakramaḥ
11.31
apica || ādau sādarapauravṛddhavanitāhastāgrapatrorṇagā
paścādāpatisaṃgateḥ priyasakhīskandhaikāviśrāmiṇī
āsīstvaṃ tadanantaraṃ niṣadharāḍutsaṅgasaṃgojvalā
durdaivādapasaṃstare'dya hi tale lubdhāsyaho durdaśā
11.32
etacca || bhīmājjanma ca sārvabhaumapadavībhājassatītvaśca te
datvā drāgiyatīndaśāśca dadatā sakhyaṃ dadhe vedhasā
āśrṛṃgaṃ girimuhramayya sahasā pratyātanaṃ majjitaḥ
sampaṇḍyātha nitāntamānarrśikhaṃ vegācchiraśchedanam
11.33
anyacca || bandhūnāmmadakāritāmanu dadhe yannāmadheyantava
prākpāṭhena pṛṣodarādiṣu sute sādhutvamavyāhatam
tannassaṃprati sarvaharṣadamanātsākṣācchrutaṃ sādhutāṃ
dīnā'pyadya batāsi bhīṣaṇakathā yā hṛdyavārtā purā
11.33.p1
hā bhaime, hā damayanti, (ityāśliṣya roditi|)
subāhuḥ - aṃba, kimiti śocyate kṛtāntavilasitaṃ kilaitat | yacca
dhamanī bhavatyasyāśśokavanheḥ| tatsamāśvāsayaināṃ samāśvasihi ca
11.33.p2
sabāṣpantadīkṣaṇamañcalena parimārṣṭi
11.34
rājamātā - (bāṣpannirudhya) vatse, māsma khidyaḥ| evameva na vāsarābhaveyuḥ | syādeva jātucana sammadaḥ| uttiṣṭha
sunandā - [ḍa] aka,uṭṭhehi| mā uttamma
edahapauttavāhappavāhaseehi adido ahido
emea ṇa hojja ido vi ki andakedārao isi phalejja
11.35
tā samassasihi | (itivījayantī śanairutthāpayati|)
sairandhrī -- (labdhasaṃjñamutthāya|) priyaṃvadāḥ khalu bāndhavāḥ | kva vā mandabhāgyāyāstādṛgiha daivānukūlyam | nanviyaṃ duḥkhāyaiva kṛtodayā
rājamātā -- bhagavaṃnnasmābhirapi duradhigamāmimāṃ kathamivādhyagacchadatrabhavān ?
sudevaḥ -- śrūyatām
jāne'syājalajātakośasadṛśī vimṛṣṭa bhruvorantare
tadvaddīrghasumaṃgalātvapiśune pāṣṇyo̍rubhe kūrcike
kālotphullanamerusūnasurabhītyāttaprathaṃ kaiśikaṃ
dṛṣṭaitāni samadhyagacchamadhunā saiveyamityāśramam
11.35.p1
sarve-dṛṣṭvā vismayante
11.36
sairandhrī -- (svagatam|) na citramidaṃ yadidamapi bhagavānavaiditi
atadvyāvṛttyaiva śrutibhirapi saṃkhyātamaguṇaṃ
aṇorapyantaḥsthaṃ paramamapi sākṣātkṛtavatām
sphuratpratyagdṛṣṭyā kimiha viditaṃ neti bhuvane
dvijānāṃ dhīḥ prāyassakalajanamedhātiśāyinī
11.37
kiñca || bahoḥ kālāttailavyatikaramanāpyātimaline'pyamuṣminme gātre kimapi kila lakṣma svayamavet
kalerbhasmā gairairitaramatajātairapihite'pyavandhyāmāhaite bhajati parasanthāma yadasau
11.38
āmnāmidaṃ | kimitaścaśliṣyati mandabhāgyāyāḥ| athavā'sti nāma ki
mapi mugdhamugdham | yadviphaleṣu na sajjante mahātmānaḥ| saca prakāraḥ katha
miti nopalabhyate |yataḥ
dyūtena glahatāmavāpitamabhūtsarvasvamāstāmidaṃ
patyurvā kvamatiḥ kva veti manaso'pyāste hi dūre kathā
bharttussvaśrayaṇaṃ tathaiva dayitapratyāgamaścetyubhe
pratyāśāpadavīmapi praviśato naivātra bhaimīhṛdi
11.39
tatra ca vidhirmahānto mahādevovā pramāṇam | (iti cintānāṭayati|)
rājamātā -- bhagavan, api nāma sudaivamapyasyāḥ
vatsāmamūṃ patimatīmapi vīkṣitāhe
kiṃ vā punarbhūvi yathāpuramāptabhāgyām
prāyeṇa gharmavidhurāmanu malliballīṃ
bhūyo'pi pallavasamāgatiratra śaṃkyā
11.40
sudevaḥ -- maivaṃ māsma viṣadata
satyaṃ sameṣyati śubhassamayastadānīmasyāyathāpuramudeṣyati bhāgyarāśiḥ
haṃho ! nidāghasamaye sikataikaśeṣā'pyabdāgame saridudīrayati svamogham
11.40.p1
nepathye| śaṃkhadhvaniḥ
11.40.p2
rājamātā — nimittamapi śubhamudarkameva sūcayati
sairandhrī — kimalapabhāgyāyā api śubhamiti
11.40.p3
punarnepathye
11.41
vaitālikāḥ — vijayatāmmahārājaḥ| sukhāya devasya mādhyandinī
sandhyā
pārevyomavanāntaraṃ vidhivaśānmandeha dūrīkṛtāmapyagre dvijamantravaryavibhavenābhyetya bhūyaḥ prabhām
āvṛtyāpi ca puṣkaraṃ svamahasā bhūripratāpojvalobhāsvāneṣa virājate'samadaśassatsammate vartmani
11.42
subāhuḥ — bhagavannupaśrutiradhyanayorjampatyośśubhodarkameva piśunayati
sunandā — [ḍha] taha jevva aḍḍarā suhodakko akkāe
rājamātā — prakāraḥ paramadhunā pārevāṅmanasam
sudevaḥ — vatsāḥ atyeti nāma mādhyāhnikasamayaḥ paraṃ pratyavasānādavilamapi
sairandhrī — (svagatam | sasamāśvāsam |)
sukhamasukhaṃvā na bhavetsthāsnu janasyātra jīvayātrāyām
te hi taraṃgiṇi nirjharanīre nimnonnataprāye
11.42.p1
subāhuḥ — bāḍhaṃ | sādhayāmastāvat | (iti niṣkrāntāssarve |)
iti śrīmaddaśrīpaṇḍitanārāyaṇasudarśanīye kalividhūnananāṭake
pratipattirnāma saptamoṃkaḥ — śivābhyāmamaḥ
athāṣṭamoṅkaḥ
11.42.p2
tataḥ praviśati saharṣollāsaṃ sahatvaraṃ parṇādaḥ