Pramāṇa · Search · About · API

Prasannaraghava 3

Prasannarāghava 3

Language
Sanskrit

Contents

3.1

tāṭaṅkinā jhaṭiti tāḍitatāṭakena
rāmeṇa padmaramaṇīyavilocanena
krīḍāśikhaṇḍadhareṇa salakṣmaṇena
sākaṃ muniḥ kauśikasūnurito'yameti

3.1.p1

vāmanakaḥ—(saharṣavismayam |) 8aho, jā kira saalaloabhīsaṇā rakkhasī tāḍaetti suṇīadi sā imiṇā jai tāḍidā tā imassi haracāvārovaṇaṃ vi saṃbhāvīadi | tā ehi | imaṃ kaṇṇasuhārahaṃ bhaṭṭiṇīṇaṃ samarpayamha

3.1.p2

iti niṣkrāntau

3.1.p3

iti praveśakaḥ

3.1.p4

tataḥ praviśati rāmalakṣmaṇānugato viśvāmitraḥ

3.2

viśvāmitraḥ—(aṅgulyā darśayan |) vatsa rāmabhadra,
etattarkaya cakravākahṛdayāśvāsāya tārāgaṇagrāsāya sphuradindumaṇḍalaparīhāsāya bhāsāṃ nidhiḥ
dikkāntākucakumbhakuṅkumarasanyāsāya paṅkeruhollāsāya sphuṭavairikairavavanatrāsāya vidyotate

3.3

rāmaḥ—(añjaliṃ baddhvā |)
lālayantamaravindavanāni kṣālayantamabhito bhuvanāni
pālayantamatha kokakulāni jyotiṣāṃ patimahaṃ mahayāmi

3.4

viśvāmitraḥ—(svagatam |) api nāma mayopanīyamānaṃ vatsarāmabhadramacirādeva janakastanūjayā saṃbhāvayiṣyati
lakṣmaṇaḥ—ārya, paśya
yāvatkṣīranidheḥ prabhātasamayaḥ proddhṛtya lokatrayīmāṇikyaṃ ravibimbamambaravaṇigvīthīpathe nyasyati
tāvatkartumivāsya mūlyamucitaṃ padmākareṇa svayaṃ
lakṣmīrlabdhavikāśapaṅkajakaranyastā puraḥ sthāpyate

3.5

viśvāmitraḥ—(saharṣamātmagatam |) aye vatsa, lakṣmaṇenaiva dattamuttaram | devatādhiṣṭhitāni hi mugdhavacanāni bhavanti
rāmaḥ—( muniṃ prati |) bhagavan, kathamiyaṃ bahunarakarituraṅgamataraṅgitāparājadhānī tapovanabhūmiriva praśāntapāvanī vibhāvyate
viśvāmitraḥ—ka iha vismayaḥ | nanviha janakaḥ prativasati yasyāyaṃ
bhagavā nyājñavalkyo guruḥ
rāmaḥ—so'yaṃ bhagavānasya gururyaḥ kila yogīśvara iti khyāyate
viśvāmitraḥ—vatsa, sa evāyaṃ
pādopajīvanāddānoḥ prabodhamupalabhya yaḥ
abhūdyogīśvarakhyātaḥ sadma padmamiva śriyaḥ

3.5.p1

tadehi | rājabhavanamupasarpāmaḥ | (iti niṣkrāntaḥ |)

3.5.p2

nepathye

3.6

payobhiḥ sicyantāṃ bahalavilasatkuṅkumarasaiḥ
prasūnaiḥ kīryantāṃ parimalamilallolamadhupaiḥ
catuṣkauḥ pūryantāmaviralalasanmauktikagaṇairmudā paurastrībhirnagarapatharathyāṅgaṇabhuvaḥ

3.6.p1

viśvāmitraḥ —nūnamasmadabhyāgamanasānandasya śatānandasya vākyaparispandaḥ| (vilokya |) aho asya rabhasātiśayo yadayaṃ kṛtamapi
nagarapariṣkāraṃ punarādiśati

3.6.p2

praviśya

3.7

śatānandaḥ—bhagavan, abhivādaye
viśvāmitraḥ—saumya, āyuṣmānbhūyāḥ
śatānandaḥ—bhagavan, ayamasau janako rājā bhagavantaṃ pratīkṣate
viśvāmitraḥ—(vilokya |) aye, sa eṣa janakaḥ
aṅgairaṅgīkṛtā yatra ṣaḍbhiḥ saptabhiraṣṭabhiḥ
trayī ca rājyalakṣmīśca yogavidyā ca dīvyati

3.7.p1

tataḥ praviśati janakaḥ

3.8

janakaḥ—(kṛtāñjalirbhūtvā |)
yaḥ kāñcanamivātmānaṃ nikṣipyāgnau tapomaye
varṇotkarṣaṃ gataḥ so'yaṃ viśvāmitro munīśvaraḥ

3.8.p1

( upasṛtya |) bhagavan, ayaṃ te samīhitasaṃplavatāsamudgamārāmaḥ praṇāmaḥ
viśvāmitraḥ—rājarṣe, vasuṃdharāsunāsīrasīradhvajāpratihatamanoratho
bhūyāḥ

3.8.p2

iti yathocitamupaviśanti

3.9

janakaḥ—bhagavan, adhunā sunāsīrasādhāraṇatvamadhaḥkaraṇaṃ me
viśvāmitraḥ—kathamiva
janakaḥ—saṃprati tadīyāmapi padavīmatītya varte
gādhinandana na nandanajanmā tādṛśaḥ sa haricandanaśākhī
yādṛśo mama bhavatpadapadmadvandvavandanavidhiḥ sukhahetuḥ

3.10

viśvāmitraḥ—aho te praṇayātiśayo yaḥ sahajapramodasukhāmbudhinimagno'pyasmatsamāgamanajanmanaḥ sukhaśīkarānvahu manyase
janakaḥ—bhagavan, asmadvidhānāṃ rājyarāgoparaktacetaścandramasāṃ kutastyo'yaṃ sahajānandacandrikodbhedaḥ
viśvāmitraḥ—maivaṃ bhoḥ,
jyāghātaḥ kārmukasya śrayati karatalaṃ kaṇṭhamoṃkāranādastejo bhāti pratāpābhidhamavaniṃtale jyotirātmīyamantaḥ
rājyaṃ siṃhāsanaśrīḥ śamamapi paramaṃ vakti padmāsanaśrīryeṣāṃ te yūyamete nimikulakumudānandacandrā narendrāḥ

3.11

śatānandaḥ—satyametat | ete hi
vārāṅganākarataraṅgitacāmarormiśvetātapatraśatapatriṇi rājahaṃsāḥ
krīḍanti rājyasarasi svarasaṃ ca dhīrā
yogīndracandrasugame pathi saṃcaranti

3.12

lakṣmaṇaḥ—(apavārya |) ārya, rājāno'pyamī brahmavidyācaturā iti
citrīyate me cetaḥ
rāmaḥ—vatsa, kimiha citram | nanu
• chatracchāyā tirayati na yadyanna ca spraṣṭumīṣṭe
dṛpyadgandhadvipamadamaṣīpaṅkanāmā kalaṅkaḥ
līlālolaḥ śamayati na yaccāmarāṇāṃ samīraḥ
sphītaṃ jyotiḥ kimapi tadamī bhūbhujaḥ śīlayanti

3.13

viśvāmitraḥ—āṅgirasocitamāttha rājahaṃsā iti | sakalakuvalayottaṃsā rājahaṃsā amī
janakaḥ—bhagavan, idamasmatprācīneṣu śobhate na tu mayi katipayagrāmaṭikāsvāmini
viśvāmitraḥ—maivaṃ bhoḥ,
avanimavanipālāḥ saṅghaśaḥ pālayantāmavanipatiyaśastu tvāṃ vinā nāparasya
janaka kanakagaurīṃ yatprasūtā tanūjāṃ
jagati duhitṛmantaṃ bhūrimantaṃ vitene

3.14

janakaḥ—bhagavan, nūtanaśatabhuvananirmāṇanipuṇasya bhagavataḥ kiyatīyamabhinavavacanacāturī nāma | sa khalu bhavānyasya
śalākīkṛtya khāṃ dṛśamasamakopāruṇāruciṃ
suraśreṇīcitraṃ gaganatalabhittau racayataḥ
sudhośorbhānośca prathamaracitaṃ bimbayugalaṃ
sudhālākṣāsāndradravabharitapātradvayamabhūt

3.15

śatānandaḥ—rājarṣe, satyamāttha | kimucyate'sau bhagavān
triśaṅkoḥ svarlokādavanitalapātaṃ racayituṃ
sunāsīre kopādvikasitapadābje vikasitaḥ
yadīyo'sau navyatridaśanagarārambharabhasaḥ
surastome bhaktyā mukulitakarābje mukulitaḥ

3.16

lakṣmaṇaḥ—( apavārya |) ārya, kathamevaṃvidhaṃ bhagavataḥ pratāpitabhuvanatrayaṃ tapobhidhānaṃ tejaḥ
rāmaḥ—api na viditaṃ te rājarṣeridam
roṣābhibhūtapuruhūtapadābhibhūtaṃ
dṛṣṭvā triśaṅkumatha kopavipāṭalaśrīḥ
ākuñcalīkṛtakarāmbujarājiramyā
saṃdhyeva dṛṣṭiramarairdyupāsitāsya

3.17

viśvāmitraḥ—rājarṣe, api tāvadgalagarbhāgarbhasaṃbhavaṃ kanyāratnamalaṃkurute tvām
janakaḥ—bhagavan, bhavatprasādādadhunā jāmātṛratnamapyalaṃkariṣyate
(rāmamavalokya | sakautukam |) bhagavan,
sakalajanavilokanotsavānāmayamayanaṃ kataraḥ puraḥ kumāraḥ
haritamaṇimayūkhahāriṇo yaḥ kalayati kalpataroḥ prarohalīlām

3.18

śatānandaḥ—bhagavan, ayaṃ ca kataro yaḥ khalvasyaiva
nīlanīra Ocean dalojjvalakānterantike sphurati kāñcanagauraḥ
locanasya sudṛśaḥ śravaṇāgre saṃniviṣṭa iva campakagucchaḥ

3.19

viśvāmitraḥ—nāmnā tāvadrāmalakṣmaṇāvetau
janakaḥ—aho karṇāmṛtam
śatānandaḥ—(nirvarṇya |) bhagavan,
etayorahamudārarūpayorullasatsahajasauhṛdaśriyaḥ
kāmapi svajanatāṃ vibhāvaye kaustubhāmṛtamayūkhayoriva

3.20

janakaḥ—
etayoḥ prakṛtiramyarūpayorullasatsahajasauhṛdaśriyoḥ
āntaraḥ sphurati ko'pi saṃnidhiḥ pratyagātmaparamātmanoriva

3.21

viśvāmitraḥ—ayi yogīśvaraśiṣya, īdṛśeṣu gabhīreṣvabhinavodantapīyūṣaveśanteṣu bhavata eva mano nimajjati | svajanabhāve punaranayorvayamapi
sākṣiṇaḥ
janakaḥ—tatkiṃ bhrātrāvetau
viśvāmitraḥ—atha kim
janakaḥ—(saharṣaṃ nirvarṇya |)
tanuśriyā nirjitacampakotpalau suvarṇanīlotpalakośakomalau
aho dṛśāmutsavadānadakṣiṇau sulakṣaṇau lakṣmaṇalakṣmaṇāgrajau

3.22

(punā rāmaṃ vilokya | sakautukam |) bhagavan, kimetat
yathāhaṃ niḥsīmotsavasubhagabhoge bhavakathāpathātīte cetaḥpraṇayini rame puṃsi parame
tathaivāsminbāle daladamalanīlotpaladalodaraśyāme rāme nayanapadavīmāgatavati

3.23

viśvāmitraḥ—(svagatam |) ucitametat | na khalu sakalalokalocanānandakaraḥ śītakaraḥ | śaṃkaraśiraḥśayāloḥ kalānidheraparaṃ tattvam
(prakāśam |) rājarṣe, sa eṣa saundaryātiśayasya mahimā
janakaḥ—kaḥ punarābhyāṃ putravatāṃ maulimāṇikyamāropitaḥ
viśvāmitraḥ—
kiṃ śītāṃśumarīcayaḥ kimu surasrotasvinīvīcayaḥ
kiṃ vā ketakasūcayaḥ kimatha vā candropalānāṃ cayaḥ
itthaṃ jātakutūhalābhirabhitaḥ sānandamālokitāḥ
kāntābhistridivaukasāṃ diśi diśi krīḍanti yatkīrtayaḥ

3.29

rāmaḥ—vatsa, nūnamayaṃ sakalaguṇāvadātastātaḥ prastūyate
śatānandaḥ—nūnamamī ṛṣyaśṛṅgacarubhāgānāṃ vilāsāḥ
janakaḥ—daśarathabhāgadheyānāṃ ca
viśvāmitraḥ—evametat | avadhiḥ khalu bhāgyavatāṃ rājā daśarathaḥ
janakaḥ—mahātmavatāṃ ca
viśvāmitraḥ—tatkimasmābhirucyatām | bhavatormahimni bhavantāveva
sākṣiṇau
janakaḥ—kataro'haṃ daśarathasya mahimābhogamanubhavituṃ kāsāra iva
sāgarasya
viśvāmitraḥ—śobhanta eva vinayamadhurāṇāmadharīkṛtātmamahimānaḥ
kāmaṃ satyavidhurā api vācaḥ | athavā samucitamevaitat | yataḥ
jajñivāndaśarathaḥ sa hi rājā rāmamindubhiva sundaragātram
lokalocanavigāhanaśīlāṃ tvaṃ punaḥ kumudinīmiva sītām

3.30

lakṣmaṇaḥ—(apavārya |) ārya, indukumudinīdṛṣṭāntena kimapi
saṃvidhānaṃ sūcitaṃ bhagavatā
rāmaḥ—(sapraṇayakopam |) alamalīkālāpitayā
janakaḥ—(svagatam |) kathamamayā bhaṅgayā kimapi sūcitaṃ muninā
tatkimanena rabhasavaśaṃvadena vismṛtameva śāṃbhavaṃ dhanuḥ | (prakāśam |) bhagavan, anena bhagavato vakrakamanīyena vāgvilāsena dvitīyeneva harakārmukeṇa
kimapi kautukito'smi
viśvāmitraḥ—(svagatam |) kathamamayā paripāṭyā haracāpāropaṇamudbhāvayati | bhavatu | (prakāśam |) rājarṣe, sādhu smārito'smi | atīva me
kautukaṃ vṛṣabhaketukārmukāvalokane | tena tadānayanāyādiśyantāṃ puruṣāḥ
athavā kimanyaiḥ | rāmabhadra evādiśyatām
janakaḥ—(savismayam |) bhagavan, kathaṃ mugdha iva dugdhamukhamapi
rāmamindukirīṭakārmukānayanārthamādiśasi | na jānāsi kim
etattaddurvigāhaṃ tuhinagirimayaṃ kārmukaṃ yatra jajñe
maurvī darvīkarāṇāṃ patirudadhisutānāyakaḥ sāyakaśca
dordaṇḍaiścandramaulernatamapi yadabhūdunnataṃ kārmukāṇāṃ
bāṣpāmbhovṛṣṭaye ca tripuramṛgadṛśāmaiśamapyaindramāsīt

3.31

pra0 5
viśvāmitraḥ—jānāmi
sevāyātasamastakhecarakarakrīḍācalaccāmaraśreṇīmārutapānapīnanibiḍajyāpannagākarṣiṇā
gāḍhākuñcanajṛmbhamāṇatuhinasyandaryadīrghaiḥ śramaḥ
saṃtyaktaḥ puravairiṇāpi tadidaṃ śailendrasāraṃ dhanuḥ

3.32

janakaḥ—tatkathamasyānayanāya rāmāyādiśasi
viśvāmitraḥ—na kevalamānayanāya | kiṃvāṃnamanāya | (rāmaṃ prati|)
vatsa, badhyatāṃ parikaraḥ | idaṃ ca
mārīcamārīcaturaṃ subāhorapavāraṇam
nyasyatāṃ lakṣmaṇakare tāṭakātāḍanaṃ dhanuḥ

3.33

janakaḥ—kathamasaṃbhāvanīyamevodbhāvayasi
viśvāmitraḥ—kathamidaṃ na viditaṃ te | anena hi
prāpya cāpanigamānitaḥ kramātsaṃpratāpya viśikhairniśācarān
asmadīyamakharakṣaṇakriyādakṣiṇena gurudakṣiṇīkṛtā

3.34

janakaḥ—(vimṛśya | niḥśvasya ca |) bhagavan, astyetat | kiṃtu
mārīcamukhyarajanīcaracakracūḍācañcanmarīcayacumbitapādapīṭhaḥ
atrābhavadviphalabāhubalāvalepo
vīraḥ śaśāṅkamukuṭācalacālano'pi

3.35

viśvāmitraḥ—kimetāvatā | nanvata eva rāmamādiśāmi | (rāmaṃ prati |)
vatsa, uttiṣṭha | kumudinīkāntakalākirīṭakārmukaropaṇapravīṇatayā saṃprīṇayāsmān
janakaḥ—(svagatam |)
yasya khyātā jagati sakale nistamisrā tapaḥśrīrmithyotkaṇṭhaḥ kathamiha bhavedeṣa gādhestanūjaḥ
bālo rāmaḥ kimapi gahanaṃ kārmukaṃ candramaulerdolārohaṃ kalayati muhustena me cittavṛttiḥ

3.35.p1

punaḥ pṛthivīmālokya

3.36

ratiriva jananetrānandinī nandinī te
kusumaśara ivāyaṃ rūpasāraḥ kumāraḥ
yadi tu dhanurapīdaṃ prāptametasya hastaṃ
kusumamayamiva syātsambhṛtaḥ saṃpradāyaḥ

3.36.p1

śatānandaḥ—rājarṣe, kimetanmūḍhaiva muhurmuhurālokase | anuvartasva
maharṣervacanam
janakaḥ—(prakāśam |) anuvṛttameva | (rāmaṃprati |) vatsa, anuṣṭhīyatāṃ guruvacanam

3.36.p2

rāma utthāya parikaraṃ badhnāti

3.36.p3

praviśya

3.37

pratīhārī—jeduṃ jedu devo ko vi bahmaṇo devassa daṃsaṇatthī
duāradesammi ciṭṭhadi | tā kiṃ pavesīadu
janakaḥ—āḥ, idamapi kiṃ janakaḥ praṣṭavyaḥ
pratīhārī—tathā | (iti nirgatya tena saha praviśati |)
janakaḥ—brahman, praṇamyase
muniḥ—rājan, sumatirbhūyāḥ
janakaḥ—(svagatam |) anyādṛśīyamāśīḥparipāṭī | bhavatu
(prakāśam |) mune, ihāsyatām
muniḥ—saṃdeśaharaḥ khalvasmi
janakaḥ—kasyāyam | kīdṛśo vā saṃdeśaḥ
muniḥ—
pītvā kajjalakālimānamakhilaṃ kṣmāpālanārīdṛśāṃ
nītvā sphītayaśodṛhāsamahasā lokatrayaṃ śuśratām
caṇḍīśaṃ caritairanekavibhavairadyāpi yaḥ sevate
he vaideha sa jāmadagnyaparaśustvāmetadābhāṣate

3.38

janakaḥ—(svagatam |) aho garvāṅkurasya vakratā | bhavatu
(prakāśam |) kiṃ tat
muniḥ—
kasmaiciddehi kanyāṃ narapatiśiśave dīrghamāyurlabhasva
vyāvartsvāpriyānnaḥ puramathanadhanuḥkarṣaṇālāpapātāt
no cedanyo'styupāyastava kaluṣamaṣīpaṅkasaṃkṣālanāyāmasmadvistāridhārāñcalabahalapayaḥpūradūrāvagāhaḥ

3.39

janakaḥ—(vihasya |) tanmayāpi pratisaṃdeśaḥ kathanīyastasya
muniḥ—kīdṛśo'sau
janakaḥ—
tvaṃ mitraṃ mama jāmadagnyaparaśo tenaitadābhāṣyase
saṃpratyeva yathāpratiśrutamiyaṃ kanyā mayā dīyate
teneha svayametya dhūrjaṭidhanurdhaureyadoḥsaṃpado
jāmātuḥ purataścirāya bhavatā dhārājalaṃ tyajyatām

3.40

muniḥ—tathāstu | (iti niṣkrāntaḥ |)
janakaḥ—āṅgirasopakṣisastāvadayaṃ jāmadagnyena nijakopānalasphuliṅgaḥ
śatānandaḥ—kimetāvatā | atigambhīrabhujasārakāsārakairavārāmaḥ
khalu rāmaḥ
viśvāmitraḥ—rājarṣe, ke punaramī paritaḥ sphuranmaṇimaulyaḥ paraḥsahasrā dṛśyante
janakaḥ—
śrīkaṇṭhakārmukanirastabhujāvalepā
nānādigantajagatīpatayaḥ kilāmī
abhyarthanāṃ mama kimapyabhivartamānā
gṛhṇanti kānicidahāni narendrapūjām

3.40.p1

viśvāmitraḥ—vatsa rāmabhadra, tadeṣāmeva paśyatāṃ kautukamasmākaṃ pūraya

3.40.p2

rāmo viśvāmitraṃ praṇamya niṣkrāntaḥ

3.40.p3

janakaḥ—āṅgirasāpariśīlitasaṃniveśasya vatsarāmasya bhavatā pratyantarībhūyatām | ādiśyatāṃ kañcukī ca karakalitakamalamālāyā jānakyāḥ svayaṃvarāraṅgaṇāvataraṇāya
śatānandaḥ—tathāstu | (iti niṣkrāntaḥ |)

3.40.p4

praviśya

3.41

kañcukī—jayatu devaḥ | anuṣṭhita eva devādeśaḥ
viśvāmitraḥ—(vilokya | saharṣam |) āḥ, kathamudgatameva rāmacandrayaśaḥpatākāketudaṇḍena harakodaṇḍena | (punaḥ savismayam |) aye,
rāghaveṇa śiśunāpi kilāyaṃ līlayaiva namito haracāpaḥ
dūramullasati yasya samantādambare'pi gamito guṇaghoṣaḥ

3.42

lakṣmaṇaḥ—bhagavan, evametat | tathā hi
pūrṇā eva purāricāpakapaṭacchannācalagrāmaṇīgūḍhānekaguhāgabhīrakuharasphārapratidhvānibhiḥ
maurvībhūtabhujaṅgarājavadanaśreṇīvisarpadrucaḥprārabdhāryayaśaḥpraśastisahaśairjyāghātaghoṣairdiśaḥ

3.43

janakaḥ—āḥ kimucyate diśaḥ pūrṇā iti | nanu
etaiḥ śrīkaṇṭhakodaṇḍacañcanmaurvībhavai ravaiḥ
cirātpratijñayā sākaṃ pūrṇo mama manorathaḥ

3.44

pratīhārī—(kañcukinaṃ prati |) ajja, pekkha pekkha kodūhalam | sīdārāmehiṃ milia uṇa haracāvārovaṇaṃ samaggīkarīadi
kañcukī—(sakautukam |) kathamiva | (vimṛśya vihasya ca |) āṃ, jñātam
karakisalayalīlācāru caṇḍīśacāpe
daśarathatanayena svairamākṛṣyamāṇe
rasasarasavikāsī sītayā puṅkhito'sau
kuvalayadaladāmaśyāmakāntiḥ kaṭākṣaḥ

3.45

lakṣmaṇaḥ—bhagavan, atyadbhutaṃ vartate | nanvayaṃ
bhindannidrāṃ murāreḥ sakalabhujabhṛtāṃ mlānayañchauryadarpaṃ
chindandikumbhikarṇāñcalacalanakalāṃ kampayankūrṃmarājam
āryaślāghāgabhīraḥ pralayajaladharadhvānadhikkāradhīraṣṭāṅkāraḥ kṛṣyamāṇatripuraharadhanurbhaṅgamūrāvirasti

3.46

pratīhārīḥ—
tellokkaṃ laṅghaanto giriṇahiraguhāsuttajaggantasīhapphārummillantakaṇṭhatthaṇidapaḍiravuggārapūrijjamāṇe
bahmaṇḍe bhajjamāṇe bahuviaḍakaḍakkārapaṭhṭhārabhīmo
ammo bhajjantacaṇḍīsaradhaṇuhaṭaṇakkārao uggamei

3.47

kañcukī—paśya kautukam
krīḍābhagnamṛgāṅkamaulidhanuṣaṃ sītārpitāṃ vakṣasā
bibhrāṇaṃ kamalasrajaṃ nijagṛhaṃ śṛṅgāravīraśriyoḥ
rāmaṃ vrīḍavaśādavāñcitamukhaṃ bhūmibhujāṃ paśyatāṃ
cetaḥ krodhaviṣādavismayamudāmūmīḥ samāliṅgati

3.47.p1

praviśya

3.48

śatānandaḥ—rājarṣe, viṣīda vā prasīda vā | idaṃ yathādṛṣṭamupavarṇyate
jyāvallīṃ lalitāṅgulīkisalayairākarṇamākarṣato
na bhūrbhaṅguratāṃ gatā raghuśiśorbhagnaṃ dhanurdhūrjaṭeḥ
nāhaṃkārataraṅgito dhvanirabhūtkaṇṭhe'sya dīryaddhanuṣṭaṅkārastu cakāra tārataralaḥ śabdādvitīyaṃ jagat

3.49

janakaḥ—kathaṃ punaretāvartīmatibhūmimavagāhamāno'pi vatso rāmabhadro
bhavatā na nivāritaḥ
śatānandaḥ—kathaṃkāraṃ vārayāmaḥ
yāvatkandukalāñchanāñcitakaraḥ śoṇābjanālākṛtiḥ
kausalyārpitamaṅgalapratisaro vatsasya doḥkandalaḥ
kiṃcicañcati tāvadevahi dalaccaṇḍīśacāpocchalacchabdaikārṇavamagnametadakhilaṃ jātaṃ trilokītalam

3.50

janakaḥ—tadalaṃ kālātipātena | yācyatāmanumatirbhagavato viśvāmitrasya jānakīrāmabhadrayoḥ pāṇisaṃghaṭanāya
śatānandaḥ—
samyaksaṃghaṭṭamānena dhanuṣaiva pinākinaḥ
nanu saṃghaṭṭitau pāṇī jānakīrāmabhadrayoḥ

3.51

tadūrmīlālakṣmaṇayoreva pāṇisaṃghaṭanāya bhagavānabhyarthanīyaḥ
viśvāmitraḥ—(vihasya |) astvetat | paraṃ tu
pāṇīñjanakakanyānāṃ pīḍayadbhiḥ sahānujaiḥ
sītāyā rāmabhadro me pāṇipīḍanamicchati

3.51.p1

janakaḥ—(saharṣam |) kathaṃ māṇḍavīśrutakīrtibhyāṃ bharataśatrughnayorapi
pariṇayamanusaṃdhatte bhagavān
viśvāmitraḥ—atha kim
janakaḥ—tadgṛhītamidamadhiśekharamājñākusumaṃ bhagavataḥ | tadāgacchata | samīhitaṃ niṣpādayāmaḥ

3.51.p2

iti niṣkrāntāḥ sarve

3.51.p3

iti tṛtīyo'ṅkaḥ
caturtho'ṅkaḥ

3.51.p4

nepathye dhruvā gīyate

Linked texts (3)

Discussed in (1)