<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.plays.sakuntala!raghavabhatta.10.5.167 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Drama (rūpaka)](https://indike.org/pramana/in.lit.plays) › [Abhijñānaśākuntala](https://indike.org/pramana/in.lit.plays.sakuntala) › [Arthadyotanika](https://indike.org/pramana/in.lit.plays.sakuntala!raghavabhatta) › 10.5.167

# The Recognition of Śakuntalā 10.5.167

Arthadyotanikā 10.5.167

- **Language:** Sanskrit

### [10.5.167](https://indike.org/pramana/in.lit.plays.sakuntala!raghavabhatta.10.5.167)

niṣedhaniyogasya madhyasthena rājakīyena vā vaktumucitatvānna munipakṣīyaiḥ | ata eva nirvahaṇānte “rājā— ataḥ khalu mama nātikruddho muniḥ” iti | atha ca tasyocitā vimānanetyāha— muṣṭamiti | sa kaḥ | yena tvaṃ dasyuścaura iva pātrīkṛto'si kīdṛśenaiva yena | muṣṭaṃ coritaṃ svamarthaṃ pratigrāhayatā tadadhīnaṃ kārayatā puruṣeṇeveti | viśeṣaṇenaiva viśeṣyalābhaḥ | yathā cauryeṇāpahṛtaṃ dravyaṃ punastasmā evārpaṇamagṛhṇanvimānanāṃ janayati tathetyarthaḥ | kvacit “mṛṣṭaṃ svamartham” iti pāṭhaḥ | tadā coritamityarthaḥ | evamaparādhinaḥ kanyādānena saṃtoṣārthaṃ pravṛttasya sa saṃtoṣo nāsti | paraṃ vimānanā | lakṣaṇānarthotpādādviṣamālaṃkāraḥ | ekevaśabdāvākyārthaupamāna upamanyeti | syusiye iti chekavṛttyanuprāsau ca | tṛtīyopajātirindravajropendravajrayoḥ | pratyayajanakaṃ viśvāsajanakaṃ prativacanamuttaram | madhyamapadalopī samāsaḥ| idamavasthāntaraṃ gate tādṛśe'nurāge kiṃ vā smṛtena | ātmedānīṃ śocanīya iti vyavasitametat | āryaputra ityardhokte | saṃśayita idānīṃ naiṣa samudācāraḥ| pauraveti rājavaṃśa utpanno rājetyatyantavacanacāturīṃ dhatte | na yuktam | nāmeti kutsāyām | “nāma prākāśyasaṃbhāvyakrodhopagamakutsane” ityamaraḥ | tathā purāśramapade svabhāvottānahṛdayamityanenātmano'timugdhatvaṃ tena ca paravañcanānabhijñatvaṃ parātmajanavivekaśūnyatvaṃ dhvanitam | imaṃ janaṃ samayapūrvaṃ saṃketapūrvaṃ gāndharveṇa vivāhenetyarthaḥ | “gāndharvaḥ samayānmithaḥ” iti smaraṇāt | atha ca samayapūrvaṃ śapathaṃ kṛtavānasītyarthaḥ |

- [Previous: 10.5.166](https://indike.org/pramana/in.lit.plays.sakuntala!raghavabhatta.10.5.166)
- [Next: 10.5.168](https://indike.org/pramana/in.lit.plays.sakuntala!raghavabhatta.10.5.168)
- [Up: 10.5](https://indike.org/pramana/in.lit.plays.sakuntala!raghavabhatta.10.5)

## Linked texts (1)

- [Abhijñānaśākuntala](https://indike.org/pramana/in.lit.plays.sakuntala.5.20) — Kālidāsa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.plays.sakuntala!raghavabhatta.10.5.167](https://indike.org/pramana/in.lit.plays.sakuntala!raghavabhatta.10.5.167) · Pramāṇa
