Pramāṇa · Search · About · API

Ramayanakathasandoha 10

Rāmāyaṇakathāsandoha 10

Language
Sanskrit

10.1

vaidehī cāpi tatsarvaṃ na śuśrāva tapasvinī
tadeva hṛdi tasyāśca yauvarājyābhiṣecanam
praviveśātha rāmastu hriyā kiṃcidvāṅmukhaḥ

10.2

atha sītā samutpatya vepamānā ca taṃ patim
āha duḥkhābhisaṃtaptā kimidānīmidaṃ prabho

10.3

na te śataśalākena jalaphenanibhena ca
āvṛtaṃ vadanaṃ valgu cchattreṇābhivirājate

10.4

rāmaḥ—sīte tatrabhavāṃstātaḥ pravrājayati māṃ vanam
kule mahati saṃbhūte dharmajñe dharmacāriṇi

10.5

rājñā satyapratijñena pitrā daśarathena vai
kaikeyyai mama mātre tu purā dattau mahāvarau

10.6

tayādya mama sajje'sminnabhiṣeke nṛpodyate
pracoditaḥ sa samayo dharmeṇa pratinirjitaḥ

10.7

caturdaśa hi varṣāṇi vastavyaṃ daṇḍake mayā
pitrā me bharatasyāpi yauvarājye niyojitaḥ
so'haṃ tvāmāgato draṣṭuṃ prasthito vijanaṃ vanam

10.8

bharatasya samīpe te nāhaṃ kathyaḥ kadācana
kruddhiyuktā hi puruṣā na sahante parastavam

10.9

kalyamutthāya devānāṃ kṛtvā pūjāṃ yathāvidhi
vanditavyo daśarathaḥ pitā mama janeśvaraḥ
mātā ca mama kausalyā vṛddhā saṃtāpakarśitā

10.10

vipriyaṃ na ca kartavyaṃ bharatasya kadācana
sa hi rājā ca vaidehi deśasya ca kulasya ca

10.11

evamuktā tu vaidehī priyārhā priyavādinī
praṇayādeva saṃkruddhā bhartāramidamabravīt
kimidaṃ bhāṣase rāma vākyaṃ laghutayā dhruvam

10.12

āryaputra pitā mātā bhrātā putrastathā snuṣā
svāni puṇyāni bhuñjānāḥ svaṃ svaṃ bhāgyamupāsate

10.13

bhartṛbhāgyaṃ tu nāryekā prāpnoti puruṣarṣabha
ataścaivāhamādiṣṭā vane vastavyamityapi

10.14

na pitā nātmajo vātmā na mātā na sakhījanaḥ
iha pretya ca nārīṇāṃ patireko gatiḥ sadā

10.15

anuśiṣṭāsi mātrā ca pitrā ca vividhāśrayam
nāsi saṃprati vaktavyā vartitavyaṃ yathā mayā

10.16

sukhaṃ vane nivatsyāmi yathaiva bhavane pituḥ
ācintayantī trīm̐llokāṃścintayantī pativratam

10.17

yadi tvaṃ prasthito durgaṃ vanamadyaiva rāghava
agrataste gamiṣyāmi mṛdnatī kuśakaṇṭakān

10.18

atha māmevamavyagrāṃ vanaṃ naiva nayiṣyase
viṣamadyaiva pāsyāmi mā vaśaṃ dviṣatāṃ gamam

10.19

sa evaṃ bruvatīṃ sītāṃ bāṣpadūṣitalocanām
nivartanārthe dharmātmā vākyametaduvāca ha

10.20

ihācarasva dharmaṃ tvaṃ yathā me manasaḥ sukham
vane doṣā hi bahavo vasatastānnibodha me

10.21

sagrāhāḥ saritaścaiva paṅkvatyastu dustarāḥ
nirapāśca suduḥkhāśca mārgā duḥkhamato vanam

10.22

supyate parṇaśayyāsu śramakhinnena rātriṣu
ahorātraṃ ca saṃtoṣaḥ kartavyo niyatātmanā

10.23

phalairvṛkṣāvapatitaiḥ sīte duḥkhamato vanam
tadalaṃ te vanaṃ gatvā kṣemaṃ na hi vanaṃ tava

Linked texts (4)