Pramāṇa · Search · About · API

Ramayanakathasandoha 12

Rāmāyaṇakathāsandoha 12

Language
Sanskrit

Contents

12.1

lakṣmaṇaḥ:- (rāmaṃ prati) yadi gantuṃ kṛtā buddhirvanaṃ mṛgagajāyutam
ahaṃ tvānu gamiṣyāmi vanamagre dhanurdharaḥ
tatra sarvaṃ kariṣyāmi jāgrataḥ svapataśca te

12.2

na devalokākramaṇaṃ nāmaratvamahaṃ vṛṇe
aiśvaryaṃ cāpi lokānāṃ kāmaye na tvayā vinā

12.3

rāmaḥ:- mayādya saha saumitre tvayi gacchati tadvanam
ko bhariṣyati kausalyāṃ sumitrāṃ vā yaśasvinīm

12.4

sā hi rājyamidaṃ prāpya nṛpasyāśvapateḥ sutā
duḥkhitānāṃ sapatnīnāṃ na kariṣyati śobhanam

12.5

lakṣmaṇaḥ:- tavaiva tejasā vīra bharataḥ pūjayiṣyati
kausalyāṃ ca sumitrāṃ ca prayato nāsti saṃśayaḥ

12.6

kausalyā bibhṛyādāryā sahasraṃ madvidhānapi
yasyāḥ sahasraṃ grāmāṇāṃ saṃprāptamupajīvinām

12.7

dhanurādāya saguṇaṃ khanitrapiṭakādharaḥ
āhariṣyāmi te nityaṃ mūlāni ca phalāni ca

12.8

rāmaḥ:- vrajābhṛcchasva saumitre sarvameva suhṛjjanam
sarvamāyudhamādāya kṣipramāvraja lakṣmaṇa

12.9

ye ca rājño dadau divye mahātmā varuṇaḥ svayam
janakasya mahāyajñe dhanuṣī raudradarśane

12.10

abhedye kavace divye tūṇī cākṣayyasāyakau
ādityavimalābhau dvau khaḍgau hemapariṣkṛtau
satkṛtya nihitaṃ sarvametadācāryasadmani

12.11

jagmatuḥ pitaraṃ draṣṭuṃ sītayā saha rāghavau
padātiṃ sānujaṃ dṛṣṭvā sasītaṃ ca janāstadā
ūcurbahujanā vācaḥ śokopahatacetasaḥ

12.12

yaṃ yāntamanuyāti sma caturaṅgabalaṃ mahat
tamekaṃ sītayā sārdhamanuvrajāti lakṣmaṇaḥ

12.13

yā na śakyā purā draṣṭuṃ bhūtairākāśagairapi
tāmadya sītāṃ paśyanti rājamārgagatā janāḥ

12.14

adya nūnaṃ daśarathaḥ sattvamāviśya bhāṣate
nirguṇasyāpi putrasya kathaṃ syādinivāsanam
kiṃ punaryasya loko'yaṃ jito vṛttena kevalam

12.15

tasmāttasyopaghātena prajāḥ paramapīḍitāḥ
audakānīva sattvāni grīṣme salilasaṃkṣayāt

12.16

te lakṣmaṇa iva kṣipraṃ sapatnyaḥ sahabāndhavāḥ
gacchantamanugacchāmo yena gacchati rāghavaḥ

12.17

rāghaveṇa vane sarve vayaṃ vatsyāma nirvṛtāḥ
asmattyaktāni veśmāni kaikeyī pratipadyatām

12.18

vanaṃ nagaramevāstu yena gacchati rāghavaḥ
asmābhiśca parityaktaṃ puraṃ saṃpadyatāṃ vanam

12.19

iti
so'bhidudrāva vegena rāmaṃ dṛṣṭvā viśāṃpatiḥ
tamasaṃprāpya duḥkhārtaḥ papāta bhuvi mūrcchitaḥ

12.20

taṃ pariṣvajya bāhubhyāṃ tāvubhau rāmalakṣmaṇau
paryaṅke sītayā sārdhaṃ rudantaḥ samaveśayan

12.21

atha rāmo muhūrtasya labdhasaṃjñaṃ mahīpatim
uvāca prāñjalirbāṣpaśokārṇavapariplutam

12.22

āpṛcche tvāṃ mahārāja sarveṣāmīśvaro'si naḥ
prasthitaṃ daṇḍakāraṇyaṃ paśya tvaṃ kuśalena mām
lakṣmaṇaṃ cānujānīhi sītā cānvetu māṃ vanam

12.23

rājā– ahaṃ rāghava kaikeyyā varadānena mohitaḥ
ayodhyāyāṃ tvamevādya bhava rājā nigṛhya mām

12.24

rāmaḥ– nava pañca ca varṣāṇi vanavāse vihatya te
punaḥ pādau grahīṣyāmi pratijānāte narādhipa

12.25

iti
rudannārtaḥ priyaṃ putraṃ satyapāśena saṃyataḥ
kaikeyyā codyamānastu mitho rājā tamabravīt

12.26

śreyase vṛddhye tāta punarāgamanāya ca
gacchasvāriṣṭamavyagraḥ panthānamakutobhayam

12.27

rāmaḥ– pitā hi daivataṃ tāta devatānāmapi smṛtam
tasmāddaivatamityeva kariṣyāmi piturvacaḥ

12.28

mayā visṛṣṭāṃ bharato mahīmimāṃ saśailakhaṇḍāṃ sapuropakānanām
śivāsu sīmāsvanuśāstu kevalaṃ tvayā yaduktaṃ nṛpate tathāstu tat

12.29

phalāni mūlāni ca bhakṣayanvane girīṃśca paśyansaritaḥ sarāṃsi ca
vanaṃ praviśyaiva vicitrapādapaṃ sukhī bhaviṣyāmi tavāstu nirvṛtiḥ

12.29.p1

sa0 31, 33, 34.

Linked texts (8)