Pramāṇa · Search · About · API

Ramayanakathasandoha 24

Rāmāyaṇakathāsandoha 24

Language
Sanskrit

24.1

vanaṃ gate dharmarate rāme ramayatāṃ vare
kausalyā rudatīvārtā bhartāramidamabravīt

24.2

sā nūnaṃ taruṇī śyāmā sukumārī sukhocitā
kathamuṣṇaṃ ca śītaṃ ca maithilī viṣahiṣyate

24.3

bhuktvāśanaṃ viśālākṣī sūpadaṃśānvitaṃ śubham
vanyaṃ naivāramāhāraṃ kathaṃ sītopabhokṣyate

24.4

gītavāditranirghoṣaṃ śrutvā śubhasamanvitā
kathaṃ kravyādasiṃhānāṃ śabdaṃ śroṣyatyaśobhanam

24.5

padmavarṇā sukeśāntaṃ padmaniḥśvāsamuttamam
kadā drakṣyāmi rāmasya vadanaṃ puṣkarekṣaṇam

24.6

vajrasāramayaṃ nūnaṃ hṛdayaṃ me na saṃśayaḥ
apaśyantyā na taṃ yadvai phalatīdaṃ sahasradhā

24.7

yadi pañcadaśe varṣe rāghavaḥ punaraiṣyati
jahyādrājyaṃ ca kośaṃ ca bharato nopalakṣyate

24.8

tathā kanīyasā bhrātrā bhuktaṃ rājyaṃ viśāṃpate
bhrātā jyeṣṭho variṣṭhaśca kimarthaṃ nāvamanyate

24.9

na pareṇāhataṃ bhakṣyaṃ vyāghraḥ khāditumicchati
evameva naravyāghraḥ paralīḍhaṃ na manyate

24.10

naivaṃvidhamasatkāraṃ rāghavo marṣayiṣyati
balavāniva śārdūlo bāladherabhimarśanam

24.11

sa tāhaśaḥ siṃhabalo vṛṣabhākṣo nararṣabhaḥ
svayameva hataḥ pitrā jalajenātmajo yathā

24.12

gatirekā patirnāryā dvitīyā gatirātmajaḥ
tṛtīyā jñātayo rājaṃścaturthī naiva vidyate

24.13

tatra tvaṃ mama naivāsi rāmaśca vanamāhitaḥ
na vanaṃ gantumicchāmi sarvathā hā hatā tvayā

24.14

evaṃ tu kruddhayā rājā rāmamātrā saśokayā
śrāvitaḥ paruṣaṃ vākyaṃ kausalyāmāha duḥkhitaḥ

24.15

prasādaye tvāṃ kausalye racito'yaṃ mayāñjaliḥ
vatsalā cānṛśaṃsā ca tvaṃ hi nityaṃ pareṣvapi

24.16

bhartā tu khalu nārīṇāṃ guṇavānnirguṇo'pi vā
dharmaṃ vimṛśamānānāṃ pratyakṣaṃ devi daivatam

24.17

sā tvaṃ dharmaparā nityaṃ dṛṣṭalokaparāvarā
nārhase vipriyaṃ vaktuṃ duḥkhitāpi suduḥkhitam

24.18

tadvākyaṃ karuṇaṃ rājñaḥ śrutvā dīnasya bhāṣitam
kausalyā vyasṛjadvāṣpaṃ praṇālīva navodakam

24.19

sā mūrdhni bandvā rudatī rājñaḥ padmimivāñjalim
saṃbhramādbravīttrastā tvaramāṇākṣaraṃ vacaḥ

24.20

prasīda śirasā yāce bhūmau nipatitāsmi te
yācitāsmi hatā deva kṣantavyāhaṃ na hi tvayā

24.21

naiṣā hi sā strī bhavati ślāghanīyena dhīmatā
ubhayorlokayorloke patyā yā saṃprasādyate

24.22

jānāmi dharmaṃ dharmajña tvāṃ jāne satyavādinam
putraśokārtayā tu mayā kimapi bhāṣitam

24.23

śoko nāśayate dhairyaṃ śoko nāśayate śrutam
śoko nāśayate sarvaṃ nāsti śokasamo ripuḥ

24.24

śakyamāpatitaḥ soḍhuṃ prahāro ripuhastataḥ
soḍhumāpatitaḥ śokaḥ susūkṣmo'pi na śakyate

Linked texts (3)