Ramayanakathasandoha 28

Rāmāyaṇakathāsandoha 28

27 bharatakṛtaṃ kaikeyīnirbhartsanam
paretaṃ pitaraṃ śrutvā bhrātarau ca vivāsitau
bharato duḥkhasaṃtapta idaṃ vacanamabravīt

mātṛrūpe mamāmitre nṛśaṃse rājyakāmuke
na te'hamabhibhāṣyo'smi durvṛtte patighātini

na tvamaśvapateḥ kanyā dharmarājasya dhīmataḥ
rākṣasī tatra jātāsi kulapradhvaṃsinī pituḥ

rājyādbhraṃśasva kaikeyi nṛśaṃse duṣṭacāriṇi
parityaktāsi dharmeṇa mā mṛtaṃ rudatī bhava

kiṃ nu kāryaṃ hatasyeha mama rājyena śocataḥ
vihīnasyātha pitrā ca bhrātrā pitṛsamena ca

duḥkhe me duḥkhamakarorvraṇe kṣāramivādadāḥ
rājānaṃ pretabhāvasthaṃ kṛtvā rāmaṃ ca tāpasam

kulasya tvamabhāvāya kālarātririvāgatā
aṅgāramupaguhya sma pitā me nāvabuddhavān

nanvāryo'pi ca dharmātmā tvayi vṛttimanuttamām
vartate guruvṛttijño yathā mātari vartate

tathā jyeṣṭhā hi me mātā kausalyā dīrghadarśinī
tvayi dharmaṃ samāsthāya bhaginyāmiva vartate

tasyāḥ putraṃ mahātmānaṃ cīravalkalavāsasam
prasthāpya vanavāsāya kathaṃ pāpe na śocasi

ahaṃ hi puruṣavyāghrāvapaśyanrāmalakṣmaṇau
kena śaktiprabhāveṇa rājyaṃ rakṣitumutsahe

athavā me bhavecchaktiryogairbuddhibalena vā
sakāmāṃ na kariṣyāmi tvāmahaṃ putragardhinīm

na me vikāṅkṣā jāyeta tyaktuṃ tvāṃ pāpaniścayām
yadi rāmasya nāvekṣā tvayi syānmātṛvatsadā

ānāyiṣyāmyahaṃ jyeṣṭhaṃ bhrātaraṃ rāghavaṃ vanāt
svayaṃ caiva pravekṣyāmi vanaṃ muniniṣevitam

na hyahaṃ pāpasaṃkalpe pāpe pāpaṃ tvayā kṛtam :
śakto dhārayituṃ paurairaśrukaṇṭhairnirīkṣitaḥ

sā tvamagniṃ praviśa vā svayaṃ vā viśa daṇḍakān
rajjuṃ baddhātha vā kaṇṭhe na hi te'nyatparāyaṇam

sa0 73, 74.

Linked texts (3)