Pramāṇa · Search · About · API

Ramayanakathasandoha 6

Rāmāyaṇakathāsandoha 6

Language
Sanskrit

Contents

6.1

6 pitṛpriyasya rāmasya pravāsāṅgīkāraḥ
tataḥ prabhātāṃ rajanīmudite ca divākare
sumantraḥ prāñjalirbhūtvā tuṣṭāva jagatīpatim

6.2

sumantraḥ:-ayaṃ vasiṣṭho bhagavānbrāhmaṇaiḥ saha tiṣṭhati
kṣipramājñāpyatāṃ rājanrāghavasyābhiṣecanam

6.3

iti
yadā vaktuṃ svayaṃ dainyānna śaśāka mahīpatiḥ
tadā sumantraṃ mantrajñā kaikeyī pratyuvāca ha

6.4

sumantra rājā rajanīṃ rāmaharṣasamutsukaḥ
prajāgarapariśrānto nidrāvaśamupāgataḥ
rāmamānaya bhadraṃ te nātra kāryā vicāraṇā

6.5

sumantraḥ:-aśrutvā rājavacanaṃ kathaṃ gacchāmi bhāmini
daśarathaḥ:-sumantra rāmaṃ drakṣyāmi śīghramānaya sundaram

6.6

iti
sa manyamānaḥ kalyāṇaṃ hṛdayena nananda ca
rājaputramuvācedaṃ sumantro rājasatkṛtaḥ
kausalyā suprajā rāma pitā tvāṃ draṣṭumicchati

6.7

evamuktastu saṃhṛṣṭo narasiṃho mahādyutiḥ
niketānniryayau śrīmānmahābhrādiva candramāḥ

6.8

pauryaḥ:-nūnaṃ nandati te mātā kausalyā mātṛnandana
paśyantī siddhayātraṃ tvāṃ pitryaṃ rājyamupasthitam

6.9

sarvasīmantinīnāṃ ca sītā sīmantinī varā
evaṃ hi tā amanyanta rāmasya hṛdayapriyām

6.10

tayā sucaritaṃ devyā purā nūnaṃ mahattapaḥ
rohiṇīva śaśāṅkena rāmasaṃyogamāpa yā

6.11

iti prāsādaśṛṅgeṣu pramadābhirnarottamaḥ
śuśrāva rājamārgasthaḥ priyā vāca udāhṛtāḥ

6.12

sa rājakulamāsādya mahendrasadanopamam
rājaputraḥ piturveśma praviveśa śriyā jvalan

6.13

sa dadarśāsane rāmo viṣaṇṇaṃ pitaraṃ śubhe
upaplutamivādityamuktāntamṛṣiṃ yathā

6.14

cintayāmāsa kiṃ rājā na māṃ pratyabhinandati
kaikeyīmābhivādyaiva rāmo vacanamabravīt

6.15

kaccinmayā nāparāddhamajñānādyena me pitā
kupitastanmamācakṣva tvamevainaṃ prasādaya
muhūrtamapi neccheyaṃ jīvituṃ kupite nṛpe

6.16

kaccinno paruṣaṃ kiṃcidabhimānātpitā mama
ukto bhavatyā roṣeṇa yenāsya lulitaṃ manaḥ

6.17

kaikeyī- eṣa mahyaṃ varaṃ dattvā purā māmabhipūjya ca
sa paścāttapyate rājā yathānyaḥ prākṛtastathā

6.18

dharmasya mūlaṃ gaditaṃ viditaṃ ca satāmapi
tatsatyaṃ na tyajedrājā kupitastvavikṛte yathā

6.19

yadi tvabhihitaṃ rājā tvayi tanna vipatsyate
tato'hamabhidhāsyāmi na hyeṣa tvayi vakṣyati

6.20

rāmaḥ- aho dhiṅ nārhase devi vaktuṃ māmīdṛśaṃ vacaḥ
ahaṃ hi vacanādrājñaḥ pateyamapi pāvake
kariṣye pratijāne ca rāmo dvirnābhibhāṣate

6.21

kaikeyī- purā devāsure yuddhe pitrā te mama rāghava
rakṣitena varau dattau saśalyena mahāraṇe

6.22

tatra me yācito rājā bharatasyābhiṣecanam
gamanaṃ daṇḍakāraṇye tava cādyaiva rāghava

6.23

itīva tasyāṃ paruṣaṃ vadantyāṃ na caiva rāmaḥ praviveśa śokam
pravivyathe cāpi mahānubhāvo rājā ca putravyasanābhitaptaḥ

6.24

rāmaḥ:- evamastu gamiṣyāmi vanaṃ vastumahaṃ tvitaḥ
na hyato dharmacaraṇaṃ kiṃcidasti mahattaram
yathā pitari śuśrūṣā tasya vā vacanakriyā

6.25

kaikeyī- evaṃ bhavatu yāsyanti dūtāḥ śīghrajavairhayaiḥ
bharataṃ mātulakulādihāvartāyituṃ narāḥ
tava tvahaṃ kṣamaṃ manye notsukasya vilambanam

6.26

rāmaḥ:- yāvanmātaramāpṛcche sītāṃ cānunayāmyaham
tato'dyaiva gamiṣyāmi daṇḍakānāṃ mahadvanam

6.27

bharataḥ pālayedrājyaṃ śuśrūṣecca pituryathā
tathā bhavatyā kartavyaṃ sa hi dharmaḥ sanātanaḥ

6.28

iti
vanditvā caraṇau rājño visaṃjñasya pitustadā
kaikeyyāśvāpyanāryāyāṃ niṣpapāta mahādyutiḥ

6.28.p1

sa0 17, 18, 19.

Linked texts (7)