Pramāṇa · Search · About · API

Ramayanakathasandoha 8

Rāmāyaṇakathāsandoha 8

Language
Sanskrit

8.1

8 rāmalakṣmaṇokto daivapauruṣaprabhāvaḥ
āsādya rāmaḥ saumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam
uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayansattvamātmavān

8.2

nigṛhya roṣaṃ śokaṃ ca dhairyamākramya kevalam
mātā naḥ sā yathā na syātsaviśaṅkā tathā kuru
paralokabhayādbhīto nirbhayo'stu pitā mama

8.3

mama pravājanādadya kṛtakṛtyā nṛpātmajā
mṛtaṃ bharatamavyagramābhiṣecayatāṃ tataḥ

8.4

kṛtānta eva saumitre draṣṭavyo matpravāsane
kaikeyyāḥ pratipattirhi kathaṃ syānmama vedane
yadi tasyā na bhāvo'yaṃ kṛtāntavihito bhavet

8.5

jānāsi hi yathā saumya na mātṛṣu mamāntaram
bhūtapūrvaṃ viśeṣo vā tasyā mayi sute'pi vā

8.6

kaśca daivena saumitre yoddhumutsahate pumān
yasya nu grahaṇaṃ kiṃcitkarmaṇo'nyatra dṛśyate

8.7

ṛṣayo'pyugratapaso daivenābhipracoditāḥ
utsṛjya niyamāṃstīvānbhraśyante kāmamanyubhiḥ

8.8

asaṃkalpitameveha yadakasmātpravartate
nivāryārabdhamārambhairnu daivasya karma tat

8.9

vyāhate'pyabhiṣeke me paritāpo na vidyate
mā ca lakṣmaṇa saṃtāpaṃ kārṣīrlakṣmyā viparyaye

8.10

lakṣmaṇaḥ–kiṃ nāma kṛpaṇaṃ daivamaśaktamabhiśaṃsasi
kathaṃ tvaṃ karmaṇā śaktaḥ kaikeyīvaśavartinaḥ
kariṣyasi piturvākyamadharmiṣṭhaṃ vigarhitam

8.11

yadyapi pratipattiste daivī cāpi tayormatam
tathāpyupekṣaṇīyaṃ te na me tadbhirocate

8.12

viklavo vīryahīno yaḥ sa daivamanuvartate
vīrāḥ saṃbhāvitātmāno na daivaṃ paryupāsate

8.13

daivaṃ puruṣakāreṇa yaḥ samarthaḥ prabādhitum
na daivena vipannārthaḥ puruṣaḥ so'vasīdati

8.14

drakṣyanti tvadya daivasya pauruṣaṃ puruṣasya ca
daivamānuṣayoradya vyaktā vyaktirbhaviṣyati

8.15

atyaṅkuśamivoddhāmaṃ gajaṃ madabaloddhatam
pradhāvitamahaṃ daivaṃ pauruṣeṇa nivartaye

8.16

na śobhārthāvimau bāhū na dhanurbhūṣaṇāya me
nāsirābandhanārthāya na śarāḥ stambhahetavaḥ
āmitramathanārthāya sarvametaccatuṣṭayam

8.17

yairvivāsastvayāraṇye mitho rājansamarthitaḥ
araṇye te vivatsyanti caturdaśa samāstathā

8.18

adya me'straprabhāvasya prabhāvaḥ prabhaviṣyati
rājñśvāprabhutāṃ kartuṃ prabhutvaṃ ca tava prabho

8.19

adya candanasārasya keyūrāmokṣaṇasya ca
vasūnāṃ ca vimokṣasya suhṛdāṃ pālanasya ca
anurūpamimau bāhū rāma karma kariṣyataḥ

8.20

iti
vimṛjya bāṣpaṃ parisāntvaya cāsakṛtsa lakṣmaṇaṃ rāghavavaṃśavardhanaḥ
uvāca pitrorvacane vyavasthitaṃ nibodha māmeṣa hi saumya satpathaḥ

Linked texts (2)