Pramāṇa · Search · About · API

Valmiki Ramayana 6.69

Vālmīkirāmāyaṇa 6.69

Language
Sanskrit

6.69.1

śrutvā taṃ bhīmanirhrādaṃ śakrāśanisamasvanam
vīkṣamāṇā diśaḥ sarvā dudruvur vānararṣabhāḥ

6.69.2

tān uvāca tataḥ sarvān hanūmān mārutātmajaḥ
viṣaṇṇavadanān dīnāṃs trastān vidravataḥ pṛthak

6.69.3

kasmād viṣaṇṇavadanā vidravadhvaṃ plavaṃgamāḥ
tyaktayuddhasamutsāhāḥ śūratvaṃ kva nu vo gatam

6.69.4

pṛṣṭhato 'nuvrajadhvaṃ mām agrato yāntam āhave
śūrair abhijanopetair ayuktaṃ hi nivartitum

6.69.5

evam uktāḥ susaṃkruddhā vāyuputreṇa dhīmatā
śailaśṛṅgān drumāṃś caiva jagṛhur hṛṣṭamānasāḥ

6.69.6

abhipetuś ca garjanto rākṣasān vānararṣabhāḥ
parivārya hanūmantam anvayuś ca mahāhave

6.69.7

sa tair vānaramukhyais tu hanūmān sarvato vṛtaḥ
hutāśana ivārciṣmān adahac chatruvāhinīm

6.69.8

sa rākṣasānāṃ kadanaṃ cakāra sumahākapiḥ
vṛto vānarasainyena kālāntakayamopamaḥ

6.69.9

sa tu śokena cāviṣṭaḥ krodhena ca mahākapiḥ
hanūmān rāvaṇi rathe mahatīṃ pātayac chilām

6.69.10

tām āpatantīṃ dṛṣṭvaiva rathaḥ sārathinā tadā
vidheyāśva samāyuktaḥ sudūram apavāhitaḥ

6.69.11

tam indrajitam aprāpya rathathaṃ sahasārathim
viveśa dharaṇīṃ bhittvā sā śilāvyartham udyatā

6.69.12

patitāyāṃ śilāyāṃ tu rakṣasāṃ vyathitā camūḥ
tam abhyadhāvañ śataśo nadantaḥ kānanaukasaḥ

6.69.13

te drumāṃś ca mahākāyā giriśṛṅgāṇi codyatāḥ
cikṣipur dviṣatāṃ madhye vānarā bhīmavikramāḥ

6.69.14

vānarair tair mahāvīryair ghorarūpā niśācarāḥ
vīryād abhihatā vṛkṣair vyaveṣṭanta raṇakṣitau

6.69.15

svasainyam abhivīkṣyātha vānarārditam indrajit
pragṛhītāyudhaḥ kruddhaḥ parān abhimukho yayau

6.69.16

sa śaraughān avasṛjan svasainyenābhisaṃvṛtaḥ
jaghāna kapiśārdūlān subahūn dṛṣṭavikramaḥ

6.69.17

śūlair aśanibhiḥ khaḍgaiḥ paṭṭasaiḥ kūṭamudgaraiḥ
te cāpy anucarāṃs tasya vānarā jaghnur āhave

6.69.18

saskandhaviṭapaiḥ sālaiḥ śilābhiś ca mahābalaiḥ
hanūmān kadanaṃ cakre rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām

6.69.19

sa nivārya parānīkam abravīt tān vanaukasaḥ
hanūmān saṃnivartadhvaṃ na naḥ sādhyam idaṃ balam

6.69.20

tyaktvā prāṇān viceṣṭanto rāma priyacikīrṣavaḥ
yannimittaṃ hi yudhyāmo hatā sā janakātmajā

6.69.21

imam arthaṃ hi vijñāpya rāmaṃ sugrīvam eva ca
tau yat pratividhāsyete tat kariṣyāmahe vayam

6.69.22

ity uktvā vānaraśreṣṭho vārayan sarvavānarān
śanaiḥ śanair asaṃtrastaḥ sabalaḥ sa nyavartata

6.69.23

sa tu prekṣya hanūmantaṃ vrajantaṃ yatra rāghavaḥ
nikumbhilām adhiṣṭhāya pāvakaṃ juhuve ndrajit

6.69.24

yajñabhūmyāṃ tu vidhivat pāvakas tena rakṣasā
hūyamānaḥ prajajvāla homaśoṇitabhuk tadā

6.69.25

so 'rciḥ pinaddho dadṛśe homaśoṇitatarpitaḥ
saṃdhyāgata ivādityaḥ sa tīvrāgniḥ samutthitaḥ

6.69.26

athendrajid rākṣasabhūtaye tu juhāva havyaṃ vidhinā vidhānavat
dṛṣṭvā vyatiṣṭhanta ca rākṣasās te mahāsamūheṣu nayānayajñāḥ

Commentaries (6)

Linked texts (3)

Discussed in (1)