Pramāṇa · Search · About · API

Valmiki Ramayana 7.45

Vālmīkirāmāyaṇa 7.45

Language
Sanskrit

7.45.1

tato rajanyāṃ vyuṣṭāyāṃ lakṣmaṇo dīnacetanaḥ
sumantram abravīd vākyaṃ mukhena pariśuṣyatā

7.45.2

sārathe turagāñ śīghraṃ yojayasva rathottame
svāstīrṇaṃ rājabhavanāt sītāyāś cāsanaṃ śubham

7.45.3

sītā hi rājabhavanād āśramaṃ puṇyakarmaṇām
mayā neyā maharṣīṇāṃ śīghram ānīyatāṃ rathaḥ

7.45.4

sumantras tu tathety uktvā yuktaṃ paramavājibhiḥ
rathaṃ suruciraprakhyaṃ svāstīrṇaṃ sukhaśayyayā

7.45.5

ādāyovāca saumitriṃ mitrāṇāṃ harṣavardhanam
ratho 'yaṃ samanuprāpto yat kāryaṃ kriyatāṃ prabho

7.45.6

evam uktaḥ sumantreṇa rājaveśma sa lakṣmaṇaḥ
praviśya sītām āsādya vyājahāra nararṣabhaḥ

7.45.7

gaṅgātīre mayā devi munīnām āśrame śubhe
śīghraṃ gatvopaneyāsi śāsanāt pārthivasya naḥ

7.45.8

evam uktā tu vaidehī lakṣmaṇena mahātmanā
praharṣam atulaṃ lebhe gamanaṃ cābhyarocayat

7.45.9

vāsāṃsi ca mahārhāṇi ratnāni vividhāni ca
gṛhītvā tāni vaidehī gamanāyopacakrame

7.45.10

imāni munipatnīnāṃ dāsyāmy ābharaṇāny aham
saumitris tu tathety uktvā ratham āropya maithilīm
prayayau śīghraturago rāmasyājñām anusmaran

7.45.11

abravīc ca tadā sītā lakṣmaṇaṃ lakṣmivardhanam
aśubhāni bahūny adya paśyāmi raghunandana

7.45.12

nayanaṃ me sphuraty adya gātrotkampaś ca jāyate
hṛdayaṃ caiva saumitre asvastham iva lakṣaye

7.45.13

autsukyaṃ paramaṃ cāpi adhṛtiś ca parā mama
śūnyām iva ca paśyāmi pṛthivīṃ pṛthulocana

7.45.14

api svasti bhavet tasya bhrātus te bhrātṛbhiḥ saha
śvaśrūṇāṃ caiva me vīra sarvāsām aviśeṣataḥ

7.45.15

pure janapade caiva kuśalaṃ prāṇinām api
ity añjalikṛtā sītā devatā abhyayācata

7.45.16

lakṣmaṇo 'rthaṃ tu taṃ śrutvā śirasā vandya maithilīm
śivam ity abravīd dhṛṣṭo hṛdayena viśuṣyatā

7.45.17

tato vāsam upāgamya gomatītīra āśrame
prabhāte punar utthāya saumitriḥ sūtam abravīt

7.45.18

yojayasva rathaṃ śīghram adya bhāgīrathījalam
śirasā dhārayiṣyāmi tryambakaḥ parvate yathā

7.45.19

so 'śvān vicārayitvāśu rathe yuktvā manojavān
ārohasveti vaidehīṃ sūtaḥ prāñjalir abravīt

7.45.20

sā tu sūtasya vacanād āruroha rathottamam
sītā saumitriṇā sārdhaṃ sumantreṇa ca dhīmatā

7.45.21

athārdhadivasaṃ gatvā bhāgīrathyā jalāśayam
nirīkṣya lakṣmaṇo dīnaḥ praruroda mahāsvanam

7.45.22

sītā tu paramāyattā dṛṣṭvā lakṣmaṇam āturam
uvāca vākyaṃ dharmajña kim idaṃ rudyate tvayā

7.45.23

jāhnavītīram āsādya cirābhilaṣitaṃ mama
harṣakāle kim arthaṃ māṃ viṣādayasi lakṣmaṇa

7.45.24

nityaṃ tvaṃ rāmapādeṣu vartase puruṣarṣabha
kaccid vinākṛtas tena dvirātre śokam āgataḥ

7.45.25

mamāpi dayito rāmo jīvitenāpi lakṣmaṇa
na cāham evaṃ śocāmi maivaṃ tvaṃ bāliśo bhava

7.45.26

tārayasva ca māṃ gaṅgāṃ darśayasva ca tāpasān
tato dhanāni vāsāṃsi dāsyāmy ābharaṇāni ca

7.45.27

tataḥ kṛtvā maharṣīṇāṃ yathārham abhivādanam
tatra caikāṃ niśām uṣya yāsyāmas tāṃ purīṃ punaḥ

7.45.28

tasyās tad vacanaṃ śrutvā pramṛjya nayane śubhe
titīrṣur lakṣmaṇo gaṅgāṃ śubhāṃ nāvam upāharat

Commentaries (6)

Linked texts (1)