The Rāmāyaṇa of Vālmīki 7.55
Vālmīkirāmāyaṇa 7.55
- Language
- Sanskrit
7.55.1
evam uktas tu rāmeṇa parāṃ vrīḍām upāgataḥ
śatrughno vīryasaṃpanno mandaṃ mandam uvāca ha
7.55.2
avaśyaṃ karaṇīyaṃ ca śāsanaṃ puruṣarṣabha
tava caiva mahābhāga śāsanaṃ duratikramam
ayaṃ kāmakaro rājaṃs tavāsmi puruṣarṣabha
7.55.3
evam ukte tu śūreṇa śatrughnena mahātmanā
uvāca rāmaḥ saṃhṛṣṭo lakṣmaṇaṃ bharataṃ tathā
7.55.4
saṃbhārān abhiṣekasya ānayadhvaṃ samāhitāḥ
adyaiva puruṣavyāghram abhiṣekṣyāmi durjayam
7.55.5
purodhasaṃ ca kākutsthau naigamān ṛtvijas tathā
mantriṇaś caiva me sarvān ānayadhvaṃ mamājñayā
7.55.6
rājñaḥ śāsanam ājñāya tathākurvan mahārathāḥ
abhiṣekasamārambhaṃ puraskṛtya purodhasaṃ
praviṣṭā rājabhavanaṃ puraṃdaragṛhopamam
7.55.7
tato 'bhiṣeko vavṛdhe śatrughnasya mahātmanaḥ
saṃpraharṣakaraḥ śrīmān rāghavasya purasya ca
7.55.8
tato 'bhiṣiktaṃ śatrughnam aṅkam āropya rāghavaḥ
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ tejas tasyābhipūrayan
7.55.9
ayaṃ śaras tv amoghas te divyaḥ parapuraṃjayaḥ
anena lavaṇaṃ saumya hantāsi raghunandana
7.55.10
sṛṣṭaḥ śaro 'yaṃ kākutstha yadā śete mahārṇave
svayambhūr ajito devo yaṃ nāpaśyan surāsurāḥ
7.55.11
adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ tenāyaṃ hi śarottamaḥ
sṛṣṭaḥ krodhābhibhūtena vināśārthaṃ durātmanoḥ
madhukaiṭabhayor vīra vighāte vartamānayoḥ
7.55.12
sraṣṭukāmena lokāṃs trīṃs tau cānena hatau yudhi
anena śaramukhyena tato lokāṃś cakāra saḥ
7.55.13
nāyaṃ mayā śaraḥ pūrvaṃ rāvaṇasya vadhārthinā
muktaḥ śatrughna bhūtānāṃ mahāṃs trāso bhaved iti
7.55.14
yac ca tasya mahac chūlaṃ tryambakeṇa mahātmanā
dattaṃ śatruvināśāya madhor āyudham uttamam
7.55.15
tat saṃnikṣipya bhavane pūjyamānaṃ punaḥ punaḥ
diśaḥ sarvāḥ samālokya prāpnoty āhāram ātmanaḥ
7.55.16
yadā tu yuddham ākāṅkṣan kaś cid enaṃ samāhvayet
tadā śūlaṃ gṛhītvā tad bhasma rakṣaḥ karoti tam
7.55.17
sa tvaṃ puruṣaśārdūla tam āyudhavivarjitam
apraviṣṭapuraṃ pūrvaṃ dvāri tiṣṭha dhṛtāyudhaḥ
7.55.18
apraviṣṭaṃ ca bhavanaṃ yuddhāya puruṣarṣabha
āhvayethā mahābāho tato hantāsi rākṣasaṃ
7.55.19
anyathā kriyamāṇe tu avadhyaḥ sa bhaviṣyati
yadi tv evaṃ kṛte vīra vināśam upayāsyati
7.55.20
etat te sarvam ākhyātaṃ śūlasya ca viparyayam
śrīmataḥ śitikaṇṭhasya kṛtyaṃ hi duratikramam
Commentaries (7)
- Tilaka — Nāgeśa Bhaṭṭa 1700, Sanskrit
- Rāmāyaṇabhūṣaṇa — Govindarāja, Sanskrit
- Dharmākūtam — Tryambaka Makhin, Sanskrit
- Dharmākūtam — Tryambaka, Sanskrit
- Kalpavallikā — Bommakanti Nṛsiṃhaśāstrin, Sanskrit
- Rāmāyaṇaṭīkā — Nṛsiṃha, Sanskrit
- Munibhāvaprakāśikā — Sanskrit
Linked texts (4)
- Vīraśaivānandacandrikā (Maritontadārya) — Maritontadārya 1725, Sanskrit
- The Great Epic of India: Its Character and Origin — E. W. Hopkins, English
- Epic Mythology — Edward Washburn Hopkins, English
- Vālmīkiratna — Vālmīki, Sanskrit