Valmiki Ramayana 7.58

Vālmīkirāmāyaṇa 7.58

yām eva rātriṃ śatrughna parṇaśālāṃ samāviśat
tām eva rātriṃ sītāpi prasūtā dārakadvayam

tato 'rdharātrasamaye bālakā munidārakāḥ
vālmīkeḥ priyam ācakhyuḥ sītāyāḥ prasavaṃ śubham
tasya rakṣāṃ mahātejaḥ kuru bhūtavināśinīm

teṣāṃ tad vacanaṃ śrutvā munir harṣam upāgamat
bhūtaghnīṃ cākarot tābhyāṃ rakṣāṃ rakṣovināśinīm

kuśamuṣṭim upādāya lavaṃ caiva tu sa dvijaḥ
vālmīkiḥ pradadau tābhyāṃ rakṣāṃ bhūtavināśinīm

yas tayoḥ pūrvajo jātaḥ sa kuśair mantrasaṃskṛtaiḥ
nirmārjanīyas tu bhavet kuśa ity asya nāmataḥ

yaś cāparo bhavet tābhyāṃ lavena susamāhitaḥ
nirmārjanīyo vṛddhābhir lavaś ceti sa nāmataḥ

evaṃ kuśalavau nāmnā tāv ubhau yamajātakau
matkṛtabhyāṃ ca nāmabhyāṃ khyātiyuktau bhaviṣyataḥ

te rakṣāṃ jagṛhus tāṃ ca munihastāt samāhitāḥ
akurvaṃś ca tato rakṣāṃ tayor vigatakalmaṣāḥ

tathā tāṃ kriyamāṇāṃ tu rakṣāṃ gotraṃ ca nāma ca
saṃkīrtanaṃ ca rāmasya sītāyāḥ prasavau śubhau

ardharātre tu śatrughnaḥ śuśrāva sumahat priyam
parṇaśālāṃ gato rātrau diṣṭyā diṣṭyeti cābravīt

tatha tasya prahṛṣṭasya śatrughnasya mahātmanaḥ
vyatītā vārṣikī rātriḥ śrāvaṇī laghuvikramā

prabhāte tu mahāvīryaḥ kṛtvā paurvāhṇikaṃ kramam
muniṃ prāñjalir āmantrya prāyāt paścānmukhaḥ punaḥ

sa gatvā yamunātīraṃ saptarātroṣitaḥ pathi
ṛṣīṇāṃ puṇyakīrtīnām āśrame vāsam abhyayāt

sa tatra munibhiḥ sārdhaṃ bhārgavapramukhair nṛpaḥ
kathābhir bahurūpābhir vāsaṃ cakre mahāyaśāḥ

Commentaries (6)

Tilaka — Nāgeśa Bhaṭṭa 1700, Sanskrit
Rāmāyaṇabhūṣaṇa — Govindarāja, Sanskrit
Dharmākūtam — Tryambaka Makhin, Sanskrit
Kalpavallikā — Bommakanti Nṛsiṃhaśāstrin, Sanskrit
Munibhāvaprakāśikā — Sanskrit
Vālmīkibhāvadīpa (Anantācārya Prativādibhayaṅkara) — Anantācārya Prativādibhayaṅkara, Sanskrit