Pramāṇa · Search · About · API

Kathakallolini p55

Kathākallolinī p55

Language
Sanskrit

p55

kārakanirdeśātmako dvitīyaḥ kallolaḥ vararucirevamupavarṇya punaḥ kāṇabhūtimuvocat—‘itthaṃ vyatīteṣu keṣucidvāsareṣu vāmākāmāghātahratasasamunmatto yoganandaḥ, samupekṣitasvasahayogī,¹ nijaparijanaparidāhī,² paramonmāthī ca saṃjātaḥ| evamucchrṛṅkhalaṃ tamavalokyāhamacintayam yanmayi sthite viruddhamācicaripiṣyannapi³ na śakaṭālaḥ svamanorathaṃ pūrayitumarhamitīdānīṃ sa uddharttavya⁵ iti tamudvidhīrṣū rājānamahamabhyardhyāndhāndhostamudadharam | nītikuśalaḥ śakaṭālo'pi ca punā rājño mantritvamavāpya vararucau sthite'yaṃ yoganando'jayyaḥ iti sañcintayan vaitasīṃ vṛttimāśritya madicchānukūlaṃ rājakāryāṇyakarot | ekadā nagarādvahirnirgato rājā madhyegaṅgamudgaḥ⁶ samudgacchantaṃ saṃśliṣṭapañcāṅgulihasta⁷mapaśyat | kimetaditi māṃ pṛcchati bhūpratau, tasyāmeva diśyahaṃ svakīye dve aṅgulyāvadarśayam | etena tirobhūte haste'tivismayamāpannena ca bhūpena punastadarthamanuyukto'haṃ tametadabravam—saṃśliṣyatpañcāṅgulihasto'yaṃ niradiśad yatpañcabhirmilitairiha na kimapyasādhyaṃ varttate⁸, ahaṃ ca tadaṅgulidvayaṃ darśayannetampratyudatītaraṃ yadaikacittena varttamānābhyāṃ dvābhyāmeva saṃsāre'smin sarvaṃ sampādayituṃ śakyate | mamaitad gūḍhavijñānamavadhārya bhūpo'tyarthaṃ prāsīdacchakaṭālaśca durjayāṃ madīyāṃ buddhimavadhārya nitarāṃ vyaṣīdat | ekadā kaścid brāhmaṇo'tithiyoṃganandasya prāsādadvāramupāgacchat| tatra ¹⁰muhūrttamavasthitaśca kiñcidrupalipsayeva anu¹prāsādavātāyanam udadrākṣīt | tacca vātāyanāgārapaśyantīṃ svapatnīmavalokya tanmātreṇaiva ca tamatithim abhikrudhyannṛpatirhantu-