Pramāṇa · Search · About · API

Simhasanadvatrimshika f6: Frame-story VI: The jealous king and the ungrateful prince, part 1

Jainistic recension (Kṣemaṅkara) f6

Language
Sanskrit

Frame-story VI: The jealous king and the ungrateful prince, part 1

f6.p1

viśālā nāmnā purī. tasyāṃ nando nāma rājā. tasya dvāsaptatikalākuśalo vijayapālaḥ sutaḥ, bahuśrutanāmā mantrī, bhānumatī rājñī. sa ca rājā bhānumatīrūpāsakto rājyacintāṃ na karoti. yadā sabhāyām āyati, tadā bhānumatī samīpam

f6.1

upaviśati. anyadā mantrinā vijñaptam: deva,
vaidyo guruś ca mantrī ca yasya rājñaḥ priyaṃvadāḥ,
śariradharmakośebhyaḥ kṣipraṃ sa parihīyate. || 1 ||

f6.p2

ataḥ kaṭhoram api kathyamānam asti. rājan, rājñyāḥ sabhāyām āgamanam anucitam. tato nṛpaḥ prāha: mantrin, sādhu tvayo 'ktam; param ahaṃ kiṃ kurve? tāṃ vinā kṣaṇam api sthātuṃ na śaknomi. tarhi mantriṇo 'ktam: tato bhānumatīrūpaṃ citrapaṭalikhitaṃ kārayitvā svasamīpe sabhāyāṃ sthāpyate. tato rājñā citrakārasya rājñyā rūpaṃ darśitam. tenā 'pi tadanumānena tadrūpaṃ citrapaṭe kṛtvā nṛpāyā 'rpitam. rājñā ca samīpasthasvaguruśāradānandanasya parīkṣārtham arpitam. tenā 'pi tadrūpaṃ nirīkṣyo 'ktam: tadrūpaṃ rūpam asti, paraṃ vāmorupradeśe tilako 'sti, sa ca na kṛtaḥ. tac chrutvā nṛpamanasi vikalpaḥ saṃjātaḥ, yataḥ: ayaṃ kathaṃ jānāti? kāraṇena bhāvyam! tataḥ krodhādhiṣṭhitena rājñā mantriṇaḥ kathitam: yadi tava mayi hitam asti, tarhi tvayā śīghraṃ śāradānandanasya prānanāśo vidheyaḥ. mantrinā 'pi tad ākarṇya cintitam: kālindyā dalitendranīlaśakalaśyāmāmbhaso 'ntar jale magnasyā 'njanapuñjamecakanibhasyā 'heḥ kuto 'nveṣaṇam, tārābhāḥ phaṇacakravālamaṇayo na syur yadi dyotino?

f6.2

yair evo 'nnatim āpnuvanti guṇinas, tair eva yānty āpadam. || 2 ||

f6.p3

tato mantrinā śāradānandanaḥ svagṛham ānītaḥ, cintitaṃ ca: ko jānāti satyam asatyaṃ vā? param asya puruṣaratnasya vinaśo rājñaś ca pātakaṃ bhaviṣyatī 'ti vimṛśya mantrayati:

f6.3

sugunam apaguṇaṃ vā kurvatā kāryajātaṃ
pariṇatir avadhāryā yatnataḥ paṇḍitena;
atirabhasakṛtānāṃ karmaṇām ā vipatter
bhavati hṛdayadāhī śalyatulyo vipākaḥ. || 3 ||

f6.p4

tataḥ sa svagṛhabhumigṛhe sthapitaḥ.

Linked texts (6)