Shukasaptati 3.3
Śukasaptati (ed. Richard Schmidt) 3.3
- Language
- Sanskrit
3.3.1
punaḥ prabhāvatī vivakṣuḥ pakṣiṇaṃ cacubhrtyāṃ lalīcakāra| tato 'bravītpatatrī| devi narottamannṛpativadgavatī
yadyabhiyogaṃ nirṇatuṃ pārayati tadetadādriyatām| tataḥ prabhāvatī tadvṛttāntamapṛcchat| pataṃgannṛpa caritaṃ
tadabhidhātavyamiti samabhihite śukaḥ sakalaṃ kathākautukamakathayat| viśālapurāhvayaṃ nagaram| tatra
narottamo nṛpatiḥ paripālayati dharitrīma| skandhāvatāre tasminvimalanāmā vaṇik| tasya dve bhārye
ekā rukmiṇī varṇavyāhāryā itarā ca sundarī saṃjñayā| tadve api striyau atyantameva cittapramāthinyau
vilokya kuṭilākhyo dhūrtaḥ smaraśaranikaraparihatitahatāmandapramodamahodayaḥ kamapi prakāraviśeṣaṃ cikīrṣuḥ
ārirādhayiṣuḥ ṣoḍaśopacārapracārācaraṇacāturyaparicayavaicitryacīyamānacittāṃ tadabhimatadevatāṃ
pratyakṣīkṛtyābhilaṣitaṃ pṛṇutāditi devatābhihitaḥ kuṭilo 'pyātmano rūpaṃ vimalasyevānadhikapramāṇavarṇavayo'vayavasaundaryasamudāyānekarapratīyamānapārthakyaṃ prārthitavān| tato devatayā tathā bhaviṣyatītyukte
tadākṛtyavalambanasamayasamanantaramanyasmindivase vimalaṃ grāmāntaragatamavagatya svayaṃ tadgāraṃ gatvā dvāryottāramadyaprabhṛti bhavato dviguṇaṃ jīvitaṃ bhaktaṃ śītacāmapaṭīyasīrddipaṭīḥ prayacchāmi tadānīmevetyābhāṣya
matsamānarūpaḥ kaścidadhantaḥ praveṣṭumadāttavya ityabhidhāya dhiṣṇyamadhyamadhyāsya saundaryādiguṇagaṇodārāndārānākārya jāyayorddayoḥ sucīni cīrāṇi alaṃkāranicayāṃca vitīrya sevaklokamācchādanāśanapriyoktibhiḥ paribhāṣya sarvāṃstānātmīyānvidhāya manīṣinānbhogānupabhuñjāno dānapuṇyaviśeṣāṃśca
3.3.2
nirmimāṇaḥ sukhasaṃcayamāsādyādhyavāsītsaḥ| tatastadgṛhiṇībhyāṃ parasparaṃ samakathyata kathāpi| parivṛḍho
'smākaṃ varāṭīvyaye 'pi bhṛśaṃ vyasīdat| idānīmeva saṃpado dānabhogādinā samāgamodayamagaṇyānsaṃprayogamādarīdarīti| tarhi kamaca cittaparigatamāśayaṃ kalayāma| kimātmani purastādaniṣṭaṃ darīdṛṣṭamitaḥ prakṛtabādhenāgāmino 'pasargeṇa cetasi vaikṛtaṃ kimapyāviṣkṛtam| tadā sā vārttā vimalasyāpi
śravaṇaviṣayamagamat| tato 'śeṣavidheyabādhena vidhuritopalabdhirdhāvamāna eva nijāgāradvāramāgatya dvāraṃ
pravivikṣundvāgopekena gale gṛhītvā pariloṭhito bahirniriyāsīttathyavimalaḥ| tato 'sāvagalaṃ gṛhītvā
dvāḥsthānavādīt| ahametanniketananāyakaḥ| kasmānmāmapasārayanti bhavantaḥ| tato dvāḥstho 'pyavadat
svāmī veśmano 'ntarnivasati| tvaṃ parato 'bhisaretyabhidhāya nirākarottam| tato 'sau satyavimalastāvattaṃ rājānamāvedayāmāsa| deva mahārāja| madīye mandire dhūrtaḥ kaścidāgamya praviśya nivasati
mama samagrāmapi saṃpadaṃ vyayātiśayakaraṇena vipadaṃ prāpayati| tarhi madīyo yo nirṇayaḥ tvatpuraskātkārayitavyaḥ
yato 'bhyadhuḥ
balaṃ mūrkhasya maunatvaṃ taskarasyānṛtaṃ balam
durbalasya balaṃ rājā bālasya ruditaṃ balam
etasmātkāraṇānnakṣmācamabhavāñcaraṇāmāvirāsīt| tato mahīpālastamalīkavimalamānetuṃ mānuṣānanūnudat
tadanvasya nṛpatiśāsanamāyātamabhivīkṣya rājñe darśanavidheyārthāṇi mauktikāni ratnāni vastrāṇi
cāparicitapūrvāṇi samānītavān
tathā cāṅkaḥ
riktāpāśinaṃ praviśednājānaṃ daivataṃ gurum
naimittikaṃ tathā mitraṃ phalena phalamādiśet
3.3.3
itthaṃ rājānaṃ dṛṣṭavān| athāsau rājñā nijagade| tvametadīyāṃ saṃpadaṃ kimiti vyayīkaroṣi| tacchrutvāvitathavimalo vācaṃ prāpañcayata| saṃpattiriyaṃ madīyā| dasyurasau| tathaiva samyagvimalo vācā vijṛmbhe
evaṃ sthite sati rājño 'pi sātiśayaḥ saṃdehasamudaya udiyāya| dvāvapi sādṛkṣaṃ spṛśantau na cānayorekasya mithyālasaṃjñānaṃ saṃpādayituṃ prabhūyate kenāpi| tarhi prabhāvati bhavatyapi vicārayatu nāma
sa tayornirṇāyakathakaghaṭakakoṭiṃ kathamaṭīkṛtavān | tadākarṇya prabhāvatyapi pratibhāvijṛmbhamānavicāracāturyapariṇatimavagāhamānā tamasvinīmanīniśatpāram | paraṃ tato na tannirṇayo buddhidarpaṇe pratiphalati
tathā prātaḥ pṛṣṭaḥ pakṣī prabhāvatīṃ pratyāha | tadā labanīnāyako vimalasya dve striyau samānīyoprākṣīt
bhavatyorvivāhasamaye bhavadbhavyā bhavatyoḥ kṛte bhūṣaṇāni kāni kalpitāni | tayorvyāhṛtaṃ śrutvā dvāvapi
vimalau pṛthagavasthāpya pūrvoditamevāpṛcchat | taduditaṃ satyavimalaSingleQuotevacasā tādātmyamāpanīpannam | tacchrutvā
nṛpatiḥ satyavimalaṃ mānayitvā svagṛhānprati prāhaiṣīt | dhūrtavimalāya cukopa satyavimalasya saṃpattiṃ
tasmaivākarot | tarhi prabhāvati nirṇayādāvityaṃ pratibhāprabhāvaprabhutāmālambase cettadānīmatyutkṛṣṭamavagāhyametadaṅgīkāryam
iti tṛtīyā kathā
Linked texts (1)
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit