Shukasaptati 21
Textus simplicior 21
- Language
- Sanskrit
21.1
START Suk 21:
21.2
anyasmindine prabhāvatyā puṣṭaḥ śukaḥ prāha-
21.3
vraja devi na doṣo 'sti vrajatāṃ sarvakarmasu /
buddhirasti yadā yeṣāṃ mandodaryāḥ sahāyinī //
21.4
prabhāvatyāha-kathametat /
śukraḥ-asti pratiṣṭhānaṃ nāma nagaram /
tatra hemaprabho nāma rājā /
śrutaśīlo mantrī /
śreṣṭhī yaśodharaḥ /
mohinī bhāryā /
tayostanayā mandodarī /
sa śrīvatsāya vaṇije kāntipurīsamāgatāya dattā /
tanmithunamatīva snehalampaṭam /
sā ca prātiveśmikayā pitṛbhāryayā kuṭṭinyā daṃṣṭrākarālayā yojitamanyaṃ rājaputramupabhuṅke /
sā'pannasattvā bhūtā garbhasaṃbhavātsaṃjāte dohade rājavallabhaṃ mayūraṃ mārayitvā bhakṣitavatī /
rājā tu tasminmayūre samāgate bhuṅkte iti sthitiḥ /
tasmindivase tu bhojanavelāyāṃ na labdhaḥ /
ḍiṇḍimaghoṣaṇe kṛte kuṭṭinyā paṭahaḥ spṛṣṭaḥ /
tayā ca jñātaṃ yatkayācidāpannasattvayā mayūro dohadādbhakṣitaḥ /
tataḥ sā garbhavatī pṛṣṭā tayā kuṭṭino gṛhamāgatā sammānitā /
uktañca-
21.5
mādhuryaṃ pramadājane sulalitaṃ dākṣiṇyamārye jane, śauryaṃ śatruṣu mārdavaṃ gurujane dharmiṣṭhatā sādhuṣu /
marmajñeṣvanuvartanaṃ bahuvidhaṃ mānaṃ jane garvite, śāṭhyaṃ pāpajane narasya kathitāḥ paryantamaṣṭau guṇāḥ //
21.6
tayā ca sarvo 'pi mayūravṛttānto niveditaḥ /
sā cakuṭṭinī viśvāsaghātikā /
uktañca-
21.7
na viśvasedaviśvaste viśvaste 'pi na viśvaset /
viśvāsād bhayamutpannaṃ mūlādapi nikṛntati //
21.8
dāreṣu gopyaṃ puruṣasya kiñcidgopyaṃ vayasyeṣu suteṣu kiñcit /
yuktaṃ na yuktaṃ manasā vicintya vadedvipaścinmahato 'nurodhāt //
21.9
kiñca-
21.10
sopacārāṇi vākyāni śatrūṇāmiha lakṣayet /
avicāritagītārthāṃ mṛgā yānti parābhavam //
21.11
kirāte 'pyuktam-
21.12
vrajanti te mūḍhadhiyaḥ parābhavaṃ bhavanti māyāviṣu ye na māyinaḥ /
praviśya hi ghnanti śaṭhāstathāvidhānasaṃvṛtāṅgānniśitāiveṣavaḥ //
21.13
kuṭṭinyā tatsarvaṃ jñātvā mantriṇe niveditam /
mantriṇāpi rājñe /
rājā prāha-
21.14
mā hohi suhaggāhi mā pattihi jaṃ ṇa diṭṭhapaccakkhaṃ /
paccakkhammi vi diṭṭhe juttājuttaṃ viutaṇāhi //
21.15
[mā bhava sukhagrāhī mā pratyehi yanna dṛṣṭaṃ pratyakṣam /
pratyakṣe 'pi dṛṣṭe yuktāyuktaṃ vijānīhi] //* (=124*) //
21.16
tadvaṇijo nagarapradhānasya vadhvā naitanniṣpadyate /
yāvadātmanā na dṛṣṭaṃ tāvadasau na viḍambyaḥ /
tacca kuṭṭinyā agre mantriṇā niveditam /
kuṭṭinī ca mantriṇaṃ peṭāyāṃ nikṣipya tadgṛhe nyāsavyājena mumoca /
svayaṃ ca tatra gatvā tāmabhāṣata- mugdhe! yanmayūrabhakṣaṇaṃ kṛtaṃ tattvaṃ me ślāghyā /
uktañca-
21.17
eṇaḥ kuraṅgo harimastittirirlāva eva ca /
mayūracarmikūrmāśca śreṣṭhā māṃsagaṇeṣvapi //
21.18
punarapi samagro vṛttāntaḥ puṣṭaḥ /
kathyamānaśca peṭāhananakṛtasaṃjñena mantriṇā śrutaḥ /
tatkathaṃ sā śreṣṭhivadhūstatpitā śvaśuraśca mucyantām /
uktañca-
21.19
na nīcajanasaṃsargānnaro bhadrāṇi paśyati /
darśayatyeva vikṛrtiṃ supriye 'pi khalo yataḥ //
21.20
nāśayitumeva nīcaḥ parakāryaṃ vetti na prasādhayitum /
pāṭayitumeva śaktirnakhoruddhartumannapiṭam //
21.21
dujjaṇajaṇaṇaṃ sagge kāaccāo vi hoi vibuhāṇaṃ /
pecchaha tilehi pattaṃ khalasaṃge pīḍaṇaṃ jatto //
21.22
[durjanajanānāṃ saṃge kāyatyāgo 'pi bhavati vibudhānām /
prekṣasva tilānāmapi khalasaṅge pīḍanaṃ yataḥ] //* (=128*) //
21.23
yāvatsā kuṭṭinī peṭāṃ hastena hanti tāvatsā vaṇikputrī savitarkamavādīt-
21.24
vibhātā rajanī tāvadyāvadevaṃ kṛtaṃ mayā /
prabuddhaṃ ca tadā mātarnāgre kiñcidvidṛśyate //
21.25
mārtamayā evaṃvidhaḥ svapno dṛṣṭa /
yaḥ kaścidarthapramāṇo me bhavati sa kathyatām /
evaṃ śrutvā mantrī dvāramāhatya bahirnirgataḥ /
tataḥ sammānitā vaṇigvadhūḥ sā tu kuṭṭinīti nirvāsitā /
iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā //
21.26
iti śukasaptatau ekaviṃśatītamī kathā //
Linked texts (5)
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Textus simplicior — Sanskrit
- Śārṅgadharapaddhati — Śārṅgadhara, Sanskrit
- Kāvyasaṅgraha — Sanskrit
- Subhāṣitasudhānidhi — Sāyaṇa, Sanskrit