<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.5.1-2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Story collections and fables](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories) › [Vikramarkacaritra](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra) › 5.1-2

# Vikramarkacaritra 5.1-2

Vikramārkacaritra 5.1-2

- **Language:** Sanskrit

### [5.1-2](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.5.1-2)

iti vadansvanagarānnirgatya deśāddeśamaṭanhimācalasamīpasthaṃ nagaramekamagamat  
tatra rātrau kasyacidgṛhasya bahirvedikāryā suṣvāpa | ardharātrasamaye ca nāti  
rasthaveṇuvanamadhye rudantyāḥ kasyāścidbalāyā hāhākāraṃ śrutvā 'kimetat  
iti purandare dattakarṇe sati 'bho mahājanā māṃ paritrāyadhvam | eṣa ko  
rākṣaso māṃ mārayati' iti varṇāvaliraśrūyata | tataḥ prabhātasamaye savisma  
purandarastannagaravāsino janān ' kimetat' ityapṛcchat | tataḥ ' atra veṇu  
madhye pratidinamevaṃ rātrau rodanadhvaniḥ śrūyate | paraṃ tu ko'pi yathānna nirgaccha  
ti na vicārayati ca' iti bruvadbhirjanairviditavṛttāntaḥ purandarastato  
ṣkramya svecchayā kañcitkālaṃ paryaṭansvanagaramāgatya rājānamadrākṣīt | rā  
'vatsa purandara deśānparyaṭanbahūni divasānnayamayaḥ | atimahatā cānena  
yena kiṃ kimadbhutamadrākṣīḥ ? kiṃ kimaśroṣīḥ?' ityapṛcchat | purandarastu  
ṇuvanavṛttāntamakathayat | anantaraṃ rājā tena saha tannagaramavagāhya niśīthe  
madhyevanamākrandadhvanimākarṇya kṛpāṇapāṇiḥ svayameka eva tadaraṇyaṃ viveśa  
tatra cātikaruṇaṃ rudantīmanāthāṃ mānuṣīṃ pīḍayantamekaṃ rākṣasamapaśyat  
avīcca—'re pāpiṣṭha striyamanāthāṃ kimevaṃ mārayasi ?' iti | rākṣasaḥ  
tyāha— tava kimenena vicāreṇa | yathāgatamapasara | anyathā tvamapi vṛthā  
mariṣyasi iti | tata ubhayorvivādo mahānabhūt | tato rājā kṛpāṇamutkṛṣya  
pya rākṣasaṃ jaghāna | hate ca tasmiñchintramūla iva mahīruhe nipatite prahṛṣṭā  
sā vanitā sasambhramaṃ samāgatya rājñaḥ pādayornipatya babhāṣe | 'svāmiṃstave prasādānmama śāpāvasānamabhūt | mahato duḥkhasāgarāduddhṛtāsmi' iti | tato rājā  
'kā tvam ? kutastvāmeṣa pāpīyānapīḍayat ? kiyatā ca kālenaivaṃvidhāmavasthāmanubhavasi ?' ityapṛcchat | vanitā "deva vijñāpayāmi | asminnagare mahādhanasaṃpannaḥ kaścidbrāhmaṇo'bhūt | tasya bhāryāham | vyabhicāriṇī  
mama tasminprītileśo'pi nāsīt | tasya tu mayi mahānanurāgo'vartata | sa  
ca yāvajjīvaṃ kāmasantaptaḥ patirdehāvasānasamaye māmaśapat | 'ayi durācāre  
tvameva mama mṛtyormūlamasi | yadevaṃ mama manorathaṃ vitathamakārṣīḥ | anubhava  
tadadyaprabhṛti tatphalam | 'veṇuvanavāsī kaścidrākṣasaḥ atibhayaṅkararūpo rātrau  
tvāmanicchantīmapi balātpratidinaṃ pīḍayiṣyati' iti | evaṃ śaptayā mayā  
sapādapatanamayimabhyarthito 'yadā mahopakārī mahādhairyasaṃpannaḥ kaścinmahāpuruṣaḥ  
samāgatya taṃ rākṣasaṃ mārayiṣyati tadā tava śāpāvasānaṃ bhaviṣyati' ityuktvā  
tanuṃ tatyāja | tadāprabhṛti bhavadāgamanamabhikāṅkṣantī daivādadya bhavatāhaṃ śāpānmocitā | adya mama prāṇā nirgamiṣyanti | mama navaghaṭaparimitaṃ suvarṇamasti | tvaṃ tadgṛhāṇa" iti | evaṃ vijñāpya dhanasthānaṃ rājñe nivedya sā prāṇāṃstatyāja | rājā ca taddhanaṃ purandarāya vaṇije samarpya tena sahojjayinīmavāpa |" iti sālabhañjikayā kathitāṃ kathāṃ śrutvā bhojastādṛśamaudāryādikamātmanyapaśyaṃstūṣṇīṃ nivavṛte  
iti dvādaśamupākhyānam  
atha trayodaśamupākhyānam  
punarapi siṃhāsanasamārūḍhatayā samāgataṃ bhojabhūpatiṃ pratimāparā jagāda—  
"prathamaṃ vikramaguṇānākarṇaya | tato yadi rocate tarhyasminsamupaviśa | ekadā vikramārko mantriṣu rājyabhāraṃ nidhāya svayaṃ bhūmikāntaratirohitaḥ pṛthivīparyaṭanāya niṣkrakrāma | niṣkramya ca pratinagaraṃ trīṇi trīṇi divasāni  
nayannagaramekamagamat | tannagarasamīpasthitanadītaṭe devālaye sarve'pi mahājanāḥ  
kasmādapi paurāṇikātpurāṇaṃ śṛṇvantīti niśamya nadyāṃ snātvā devālayaṃ gatvā devaṃ namaskṛtya mahājanasamīpe svayamupaviśya purāṇaślokāṃstānaśṛṇotanityāni śarīrāṇi vibhavo naiva śāśvataḥ  
nityaṃ saṃnihito mṛtyuḥ kartavyo dharmasaṅgrahaḥ

- [Previous: 5.2](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.5.2)
- [Next: 5.2-2](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.5.2-2)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.5)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.5.1-2](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.5.1-2) · Pramāṇa
