<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.6.1-4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Story collections and fables](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories) › [Vikramarkacaritra](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra) › 6.1-4

# Vikramarkacaritra 6.1-4

Vikramārkacaritra 6.1-4

- **Language:** Sanskrit

### [6.1-4](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.6.1-4)

'  
iti bhaṇitvā vikramāya rasaṃ rasāyanaṃ ca dadau | vikramo'pi taddvayaṃ gṛhītvā  
tasmādanujñāmavāpya bilānnirgatyāśvamāruhya nijapuraṃ pratyāgatya rājamārge samāgacchati mahādurgatipīḍitaḥ saputraḥ kaścidbrāhmaṇaḥ samāgatya tasmai āśīśaṃ  
prayujya bhaṇati sma–' bho rājannahaṃ kevalaṃ daridraḥ | adya sakuṭumbasya mama kimapi bhojanaparyāptaṃ dhanaṃ dīyatām | mahatyā bubhukṣayā pīḍitāḥ smaḥ | diṣṭyādya  
bhavaddarśanaṃ sañjātam' iti | tato rājā tamabravīt – ' bho brāhmaṇa, idānīṃ mama  
haste kimapi dhanaṃ nāsti | paraṃ tu raso rasāyanaṃ ceti vastudvayamasti | tatra  
rasena saṃparke sāte sapta dhātavaḥ suvarṇāni bhavanti | rasāyanasevanena ca puruṣo  
jarāmaraṇavarjito bhaviṣyati | tadanayorubhayorekaṃ gṛhāṇa' iti | tadā brāhmaṇaḥ 'yena pumānjarāmaraṇavarjito bhaviṣyati taddīyatām' ityāha | tatputrastu 'kiṃ kriyate tātena rasāyanena ? | jarāmaraṇavarjitenāpi dāridryamevānubhavitavyam | ato yena sapta dhātavaḥ suvarṇāni bhavanti sa rasa eva  
grāhyaḥ' iti | itthaṃ pitṛputrayorvivādo rājasamakṣameva samabhūt | rājā tūbhayorvivādaṃ dṛṣṭvā rasaṃ rasāyanaṃ ca tābhyāṃ pradadau | tau ca paramasantuṣṭau rājānaṃ stutvā nijālayaṃ jagmatuḥ | rājāpi nijanivāsamājagāma | iti  
kathāṃ sālabhañjikayā kathitāṃ śrutvā bhojabhūpālastūṣṇīṃ nivavṛte  
ityekonaviṃśamupākhyānam  
atha viṃśamupākhyānam  
punarapi kadācidbhoje siṃhāsanasamārurukṣayā samāgate'parā sālabhañjikā  
samākṣipya jagāda– bho rājanrikramasyaudāryādiguṇā yasya santi sa evāsminnupaveṣṭumarhati | śrūyatāṃ tasya te guṇāḥ – "sa hi bhūpālaḥ ṣaṇmāsānrājye vasan ṣaṇmāsāndeśāntarāṇi paribhramaṃśca kadācidāsīt | tadā ca  
nānādeśānparikramya padmālayaṃ nāma nagaramekamagacchat | tannagarādvahiḥsthite  
copavane manoharaṃ vimalodakaṃ ca sarovaraṃ dṛṣṭvā tatrodakaṃ pītvā kutrāpi tarutale sukhamupaviveśa | tatrānye kecana vaideśikāḥ samāgatya jalaṃ pītvopaviśya  
parasparaṃ goṣṭhīmakurvanta | tatra ca kecidevamabruvan – 'aho asmābhirbahavo  
deśā dṛṣṭāḥ | bahūni tīrthāni sevitāni | atidurgamāḥ parvatāḥ samārūḍhāḥ  
pa̍smekatrāpi mahāpuruṣadarśanaṃ nābhūt' iti | anye kecanaivaṃ pratyabruvan'kathaṃ nāmāsmākaṃ mahāpuruṣadarśanaṃ bhavet ? | yatra hi sthāne mahāpuruṣo vartate  
tadatīva durgamameva bhavet | madhye ca bahavaḥ pratyūhāḥ samāpateyuḥ | dehasyāpi  
kadācinnāśo bhavet | ato mahāpuruṣadarśane prayatno na kāryaḥ | tathā coktamaphalāni durantāni samavyayaphalāni ca  
aśakyāni ca kāryāṇi nārabheta vicakṣaṇaḥ

- [Previous: 6.3](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.6.3)
- [Next: 6.2-3](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.6.2-3)
- [Up: 6](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.6)

## Linked texts (1)

- [Southern recension](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.simhasana*southern.20.2) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.6.1-4](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.6.1-4) · Pramāṇa
