<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.8.4-2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Story collections and fables](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories) › [Vikramarkacaritra](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra) › 8.4-2

# Vikramarkacaritra 8.4-2

Vikramārkacaritra 8.4-2

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [8.4-2.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.8.4-2.p1) — 5 parts

### [8.4-2](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.8.4-2)

ato brāhmaṇāḥ sarve'pi pūjanīyāḥ | tathā ca bhagavān—  
yaśca māṃ parayā bhaktyā hyārādhayitumicchati  
tena pūjyā dvijāḥ samyaktena tuṣṭo bhavāmyaham

### [8.4-2.p1.1](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.8.4-2.p1.1)

iti  
evamuktvā sa rājā svaputro yena hastena brāhmaṇamatāḍayattasya hastasya chedena tatpratīkāraṃ nirṇināya | tadā ca brāhmaṇo rājasamīpametya 'bho mahārāja bāliśo'yaṃ bhavataḥ suto'jñānādeva kṛtavān | itaḥparamīdṛśamanucitaṃ na  
kuryāt | ādyo'yamasyāparādho marṣaṇīyaḥ' iti vijñāpayāmāsa | tato rājā  
tadvacanamanurudhya svaputraṃ visasarja | brāhmaṇo'pi yathāgatamagāt ” iti | itthaṃ  
kathāṃ kathayitvā vetālo rājānamapṛcchat — ' anayorbrāhmaṇabhūpālayoḥ kataro guṇādhikaḥ ?' iti | rājā ' bhūpāla eva guṇādhikaḥ' iti pratyabravīt | tacchrutvā vetālo maunabhaṅgo jāta iti nivṛtya śamītaruṃ jagāma  
rājāpi punastatra gatvā taṃ skandhe samāropya yāvadājagāma tāvadvetālaḥ punarapyekāṃ kathāṃ kathayāmāsa | avasāne ca rājñā maunabhaṅgaḥ kṛtaḥ | vetālo'pi nivṛtya śamītarumāsasāda | punastatra gatvā rājā taṃ skandhe samāropya  
yāvadājagāma tāvadvetālaḥ kathāmanyāṃ kathayati sma | itthaṃ sumanoharāḥ pañcaviṃśatiṃ kathāḥ kathayitvā vetālo vikramasya buddhikauśalaṃ kathāgrahaṇavaidagdhyaṃ  
kṛpārasaudāryādīnguṇāṃśca nirīkṣya paraṃ santuṣṭo vikramamavādīt — “bho  
rājannayaṃ digambarastvāṃ hantuṃ prayatate | yadā tvaṃ māṃ tatra neṣyasi tadā sa  
tvamevaṃ vadiṣyati — 'rājannatiśrānto'si | tadimamagnikuṇḍaṃ pradakṣiṇīkṛtya daṇḍavatpraṇamya nijasthānaṃ gaccha' iti | tataḥ praṇāmāya namraṃ bhavantaṃ  
prahṛtya tāvakena māṃsena homaṃ kṛtvā pūrṇāhutiṃ ca vidhāya tatra home māṃ brahmaṇaṃ kṛtvānte svānuṣṭhitaṃ karma brahmārpaṇaṃ kariṣyati | evaṃ kriyamāṇe'sya

### [8.4-2.p1.2](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.8.4-2.p1.2)

digambarasyāṇimādayo'ṣṭa siddhayo bhaviṣyanti | ato yadā sa digambaro namaskartuṃ tvāmādiśati tadā tvam 'ahaṃ sārvabhaumaḥ | sarve rājāno māṃ praṇamanti  
mayā tu na kadāpi praṇāmaḥ kṛtaḥ | ato'haṃ praṇantuṃ na jāne | prathamaṃ tvameva  
praṇāmamanuṣṭhāya darśaya' iti brūhi | tataḥ sa yadā praṇāmāya namro bhaviṣyati tadā tvaṃ tasya śiraśchinddhi | ahaṃ tatra brahmā bhūtvā havanaṃ pūrayiṣyāmi  
tena ca tavāṣṭa mahāsiddhayo vaśaṃvadā bhaviṣyanti ” | iti | evaṃ vetālena  
bodhito vikramastathaiva kṛtavān | tato vetālaḥ svayaṃ havanaṃ nirvartya digambarasya śiraḥ pūrṇāhutiṃ kṛtvā sarvaṃ brahmārpaṇaṃ vidhāyāṇimādīraṣṭa mahāsiddhī rājasātkṛtvā jagāda — ‘vikramamahīpāla tavāhaṃ prasanno'smi varaṃ vṛṇīṣva’  
iti | rājāpi ‘yadi mama prasanno jāto'si tarhīmaṃ digambaraṃ samuddhara | yadā  
cāhaṃ tvāṃ smariṣyāmi tadā tvaṃ saṃnidhātumarhasi’ iti prārthayata | vetālo'pi tatheti pratijñāya digambaraṃ samuddhṛtya nijaniveśaṃ viveśa | vikramo'pi  
tasmai digambarāya tā aṣṭa mahāsiddhīrdattvā svanagaraṃ viveśa ” | iti sāḷabhañjikākathitāṃ kathāṃ śrutvā bhojastāmāha — ‘satyamāha bhavatī | nāhaṃ vikramasārvabhaumasya śatatamīmapi kalāmarhāmi | vṛthaivāyamudyamo mayā bahuvāramakāri’ iti | evamuktvā mlānavadano nijajanma garhayanyathāgataṃ nivṛvṛte  
ityekatriṃśamupākhyānam  
atha dvātriṃśamupākhyānam  
bhūyo'pi bhojabhūpālaṃ jñātvāpi vikramamahimānaṃ tadīyasiṃhāsanamāroḍhuṃ samāgate kāpi pāñcālikā nivārya jagāda — hanta, kathamiyaṃ te durāśā

### [8.4-2.p1.3](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.8.4-2.p1.3)

nivṛttakāmo gato'pi punarāgato'si | adyāpi samākarṇaya tadīyadivyaguṇān — tasya vikramasya sadṛśaṃ kamapi bhūmaṇḍale na paśyāmi | yaḥ kāṣṭhamayakhaṅgena sarvānnṛpatīnvijitya niḥsapatnaṃ rājyaṃ kṛtavān | yaḥ pareṣāṃ śakaṃ  
nirākṛtyātmaśakaṃ pravartayāmāsa | yaḥ samastāndurjaṇānnigṛhītavān , yācakalokadurgatiṃ ca parihṛtavān | avagrahādikaṃ ca nirasitavān | etādṛśasyāparimeyamahimasamalaṃkṛtasya vikramasārvabhaumasya sadṛśaḥ puruṣaḥ ko'pi nāstyeveti samābhiprāyaḥ | yadi tvaṃ tādṛśaguṇamātmānaṃ jānāsi tarhi kāmamasminbhadrāsane samupaviśa’ iti | tacchrutvā rājāvanatamukhastūṣṇīmavatasthe  
iti dvātriṃśamupākhyānam  
atrāntare kācana putrikā apābhrārcitrāpitamiva sthitaṃ bhojamavādīt —  
‘bho bhojabhūpa bhavānapi vikramārkapratīkāśa ityevaṃ manye | ato yuvāṃ dvāvapi naranārāyaṇātmadhāriṇau | idānīṃ tvattaḥ paraḥ pavitracaritraḥ sakalaka‌lāpravīṇaḥ śauryaudāryādiguṇabhūṣaṇo rājā ko'pi nāsti | adhunā tava prasādādasmākaṃ dvātriṃśataḥ putrikāṇāṃ pāpaparihāro jātaḥ | śāpācca vimuktāḥ  
smaḥ’ iti | anantaraṃ bhojaḥ ‘kathaṃ vaḥ śāpo jātaḥ ?’ iti putrikāmapṛcchata | sāpyevaṃ kathayāmāsa — ‘rājanvayaṃ dvātriṃśatsurāṅganāḥ pārvatyāḥ  
sakhyaḥ | tasyāḥ paramapremāspadabhūtāḥ | asmākaṃ pratyekaṃ nāmadheyāni śrūyantām — sukeśī, prabhāvatī, suprabhā, indrasenā, anaṅgajayā, indumatī,

### [8.4-2.p1.4](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.8.4-2.p1.4)

kuraṅganayanā, lāvaṇyavatī, kāmakārikā, candrikā, vidyādharī, prabodhavatī, nirupamā, harimadhyā, madanasundarī, vilāsarasikā, manmathajīvanī, ratilīlā, madanavatī, citrarekhā, suratagahvarā, priyadarśanī, kāmonmādinī, candrarekhā, haṃsaprabodhā, kāmaśaronmādinī, sukhasāgarā,  
madanamohinī, candramukhī, lāvaṇyalaharī, marālagamanā, jaganmohinī,  
iti | vayamekadā kutrāpi rajatācalaśilātale samupaviṣṭāḥ kimapi kimapi  
saṃlapantyaḥ sukhamāsma | tadā parameśvaraḥ sānando'smāsvanurāgaramaṇīyāṃ dṛṣṭiṃ  
nyaveśayat | atrāntare taṃ dṛṣṭvā devī pārvatī sakopāsmānevamaśapat — ‘bhoḥ  
sakhyaḥ, bhavatyo nirjīvāḥ putrikā bhūtvā vāsavāsiṃhmāsane tiṣṭhantu’ iti  
tato'smābhiḥ praṇipatya śāpāvasānaṃ yācitā devī kṛpārasārdrāntaḥkaraṇāsmānevamavadat — ‘kaliyuge vikramādityastatsiṃhāsanaṃ vāsavāllokādbhūlokaṃ nītvā tatropaviṣṭo bahūni varṣāṇi rājyaṃ pālayiṣyati | tasmiṃśca paralokaṃ gate  
tatsacivāstatsiṃhāsanaṃ kutrāpi pavitre kṣetre niveśayiṣyanti | tataḥ katipayairdivasaistadbhojarājahastagataṃ bhaviṣyati | bhojo'pi tannagaraṃ nītvā pratiṣṭhāpya tadāroḍhuṃ samāgamiṣyati | tadā ca vikramasya caritraṃ tasmai kathayitvā  
śāpādvimuktā bhaviṣyatha' iti | ato bahoḥ kālādbhavantaṃ pratīkṣamāṇānāmasmākamadya bhavadanugraheṇa śāpādvimocanamāsīt | idānīṃ tvayi vayaṃ prasannāḥ  
smaḥ | varaṃ vṛṇīṣva' iti | anantaraṃ bhojaḥ ‘mama kiṃ nāmāpekṣaṇīyam ?  
saṃpūrṇakāmo'smi | tathāpi paropakārārthamidaṃ mayā prārthyate — 'ye martyā

### [8.4-2.p1.5](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.8.4-2.p1.5)

etaccaritraṃ śṛṇvanti likhanti vā teṣāṃ prauḍhapratāpakīrttidhairyādāryādiguṇāḥ pravardhantām | etaccaritramākalpamavicchinnaṃ mahīmaṇḍale vartatām | śrotṝṇāṃ bhūtapretapiśācaḍhākinīśākinīmārikāyakṣarākṣasādibhyo bhayaṃ manāgapi mā bhūt  
vyāghrabhallūkapramukhaśarārunikarādapi bhītirmā jāyatām' iti | evaṃ prārthitāḥ sālabhañjikāḥ ‘yathābhilaṣitamastu' iti rājñe varaṃ dattvā sarvā api  
parigṛhītasurasundarīvigrahā divamutpetuḥ | tato bhojarājastatsiṃhāsanaṃ navaratnakhacite hāṭakamaye vicitre prāsādasya śikhare saṃsthāpya tadupari parameśvaraṃ  
nidhāya devaṃ siṃhāsanaṃ ca pratidinamarcayansukhena mahīṃ suciraṃ śaśāsa

## Linked texts (1)

- [Southern recension](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.simhasana*southern.31.12) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.8.4-2](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.vikramarkacaritra.8.4-2) · Pramāṇa
