<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Therapeutics](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa) › [Pharmaceutical preparations](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana) › [Fermented Liquors and Distillates](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana) › [Arkaprakasha](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2) › 8

# Arkaprakasha 8

Arkaprakāśa 8

- **Language:** Sanskrit

### [8.1](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.1)

daśamaṃ śatakam  
rāvaṇa uvāca  
sone ke lakṣaṇa  
dāhe raktaṃ sitaṃ chede niṣeke kuṃkumaprabham  
tārasulvojjhitaṃ snigdhaṃ komalaṃ guru hema yat

### [8.2](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.2)

dhātuoṃ kā māraṇa śodhana  
patrāṇi saptadhā kṛtvā vahnau tāni pratāpayet  
veṣṭanaistaiḥ samāveṣṭaca tailavarge vinikṣipet

### [8.3](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.3)

pṛthak pṛthak ca daśadhā takravarge tathaiva ca  
dhānyakvāthe mūtravarge madyavarge kaṭūdbhave

### [8.4](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.4)

amlavarge puṣpavarge raktavarge phalodbhave  
kṣīravarge hyarkavargenirvāpyāste samaṃtataḥ

### [8.5](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.5)

kṛtrimā dhātusammiśrā ye ca no kāryasādhakāḥ  
jāyante dagdhadoṣāstu dhātavo gāṅgavārivat

### [8.6](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.6)

gairikaṃ svarjikakṣāro biḍaloṇaṃ ca bhāsvaram  
navasādarakaḥ kanyāguñjāsvarṇādiveṣṭitas

### [8.7](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.7)

dadyātpatrāṇi dhānyāsbūnyatha tāni samuddharet  
gomūtrake'thavā tāni datvā vāri trikaṃ trikam

### [8.8](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.8)

pātreṣu sarvadhātūnāṃ datvā tattulyakajjalīm  
datvānalāntare tāni vālukāyantrake pacet

### [8.9](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.9)

pṛthak pṛthak sūryadaṇḍairvāhnibhirdīptikādībhiḥ  
śuddhīkṛtya punastāśca yathecchaṃ puṭataḥ pacet

### [8.10](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.10)

yogena matsyapītāyāḥ svarṇaṃ tatkāladāhahat  
bhar̤gayogācca tadvṛṣyaṃ dugdhayogādbalapradam

### [8.11](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.11)

punarnavāyuge netryaṃ ghṛtayogādrasāyanam  
smṛtyādikṛdvacāyogātkāntikṛtkuṃkumena ca

### [8.12](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.12)

payasā rājayakṣmāṇaṃ nirviṣyā ca viṣaṃ haret  
śuṇṭhī lavaṅgamaricaistridoṣonmādahṛtparaḥ

### [8.13](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.13)

asamyaḍmāritaṃ svarṇaṃ balavīryaṃ ca nāśayet  
karoti rogān mṛtyuṃ ca tasmātkuryātprayatnataḥ

### [8.14](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.14)

cāṃdī ke guṇa  
guru snigdhaṃ mṛdu śvetaṃ dāhacchede ghanakṣamam  
varṇāḍhyaṃ candravatsvacchaṃ tāraṃ navaguṇaṃ śubham

### [8.15](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.15)

sitayā hanti dāhādyaṃ vātapittaṃ phalatrikāt  
trisugandhaiḥ pramehādi rajataṃ hantyasaṃśayam

### [8.16](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.16)

viṭbaṃdhanaṃ ca vīryaṃ ca vṛṣyaṃ sakṣayajitparam  
kṛśatvaṃ rogasaṅghātaṃ kurute tadaśodhitam

### [8.17](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.17)

japākusumasaṃkāśaṃ snigdhaṃ mṛdughanakṣamam  
lohanāgojjhitaṃ tāmraṃ māraṇāya praśasyate

### [8.18](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.18)

dugdhasannāhakhaṇḍairyastāmraṃ raktidvayonmitam  
pibettasya virekena prāptānte niryayurgadāḥ

### [8.19](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.19)

kuṣṭhakāsaśvāsapittaharaśleṣmo darāmayān  
jvarāmlapittarapāṇḍvarśaḥśūlaśothakṛmīnapi

### [8.20](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.20)

evaṃ doṣāḥ smṛtāstāmre tvasamyaṅmārite sati  
dāhaḥ svedo rucirmūrcchotkledo reko vamirbhramaḥ

### [8.21](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.21)

vaṃga (rāṃge) ke guṇa  
śīghradrāvi saśabdaṃ vā sphuṭanaṃ candrasannibham  
candrakāmalahīnaṃ yadgālitaṃ vaṅgamuttamam

### [8.22](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.22)

sarvamehān sitādugdhaiḥ satālaṃ yacca māritam  
hantyaṣṭādaśa kuṣṭhāni rajanīkvāthasaṃyutam

### [8.23](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.23)

aśuddhavaṅgaṃ kurute śūlaṃ gulmatvacāṃghrijam  
vātaśothapramehaṃ ca pāṇḍurogaṃ bhagandaram

### [8.24](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.24)

jasta ke guṇa  
jasadaṃ darpaṇābhāsaṃ ghanacchāyaṃ sitaprabham  
niṣeke yadrajatavadghāhe chede ca tālavat

### [8.25](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.25)

purāṇagoghṛtairnetryaṃ tāmbūlena pramehajit  
agnimanthenāgnikārī trisugandhaistridoṣajit

### [8.26](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.26)

aśuddhajasadaṃ kuryādraktapittaṃ ca śītalām  
mandānalatvamādhikyaṃ dhātunāśaṃ jvarādi ca

### [8.27](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.27)

śīśe ke guṇa  
vikīrṇaṃ dṛśyate śvetaṃ gālitaṃ gaganopamam  
dṛśyate nāgavattatra sannāgaṃ śamivatkuṣe

### [8.28](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.28)

nāgastu nāgaśatattulyabalaṃ dadāti  
vyādhiṃ ca nāśayati jīvanamātanoti  
vahniṃ pradīpayati kāmabalaṃ karoti  
mṛtyuṃ ca nāśayati santatasevitaḥ saḥ

### [8.29](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.29)

maṃdāgnimāmaśūlaṃ ca piṃgamehādirugvajam  
aśuddhanāgaḥ kurute prāṇānapi nihaṃti ca

### [8.30](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.30)

lohasāra māraṇa śodhana  
dugdhe'gnau śikharākārāṇyaṃgārāslena lepite  
lohe syuḥ patrasūkṣmāṇi tatsāramabhidhīyate

### [8.31](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.31)

śuddhalohabhavaṃ cūrṇaṃ pātālagaruḍīrasaiḥ  
tripuṭe ca kumāryā'pi triṣaṭ vai māccikārasaiḥ

### [8.32](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.32)

sadvādaśāṃśaṃ daradaṃ yaṃtre kṣiptvā punaḥ puṭet  
tripuṭaṃ triphalābhiśca dāḍimasya tvacaikakam

### [8.33](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.33)

urūbuknāgnipatreṇa nirguṇḍītoyamuttaraiḥ  
evaṃ saptapuṭairlohaṃ mṛtaṃ vāritaraṃ bhavet

### [8.34](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.34)

śuṇṭhī vāte sitā pitte kaphe kṛṣṇā trijātakam  
sandhiroge varā pāṇḍau proktaṃ lohānupānakam

### [8.35](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.35)

tvakṣu kaṇṭhe ca hṛdrogaśūlahallāsamaraśmarīn  
nānārogānprakurute cūrṇalohamaśodhitam

### [8.36](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.36)

upadhātu māraṇa śodhana  
pādāṃśasaindhavaṃ datvā copadhātūn vimardayet  
daśadhā cāmlavargeṇa kaṭāhe lohasambhave

### [8.37](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.37)

gharṣayellohadaṇḍena pratyekaṃ ca muhūrtakam  
yathāsinduravarṇatvaṃ dhātūnāṃ samprajāyate

### [8.38](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.38)

dūsarī vidhi  
athavā doṣaśāntyarthaṃ trikuṭārkavarārkaje  
vibhāvayeddvādaśadhā tatastān puṭataḥ pacet

### [8.39](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.39)

kapotautvorviṣṭhayā vā liptvā tāni viniḥkṣipet  
ajāmūtre'tha taptāṃstānkvāthe kaulatthije tathā

### [8.40](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.40)

madhunā'bhyajya tailena mardayitvā pṛthak pṛthak  
ṭaṅkaṇaṃ daśamāṃśena dattvā kukkuṭaje puṭe

### [8.41](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.41)

dattvā vahniṃ dṛḍhataraṃ upadhātūnsudhīḥ pacet  
abhāve mukhyadhātūnāṃ prayojyā upadhātavaḥ  
na kurvanti guṇāṃste'pi prāyaḥkutsitaśodhitāḥ

### [8.42](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.42)

kurvaṃti doṣānbhoktāraṃ sidūraṃ yadi bhakṣayet  
aśuddhaṃ vā'tha śuddhaṃ vā vinā saṃtragurūktitaḥ

### [8.43](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.43)

vinā tasya bhavecchīghraṃ svarabhaṃgo smṛtistathā  
rākṣasīmastake lagnaṃ dṛṣṭvā śapto hanumatā

### [8.44](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.44)

ādivārāhakalpe tu kṛtā tasya ca niṣkṛtiḥ  
tenaiva vānareṃdreṇa śrṛṇu maṃtraṃ yathoditam

### [8.45](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.45)

tārāsiṃdūrapāceti sisthāne samprayojayet  
siṃdūraṃ halakādeva cālayeti padaṃ vadet

### [8.46](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.46)

rī tu proktā khalabhalī jītayā kalavalīti ca  
maṃtraḥ śābaramaṃtrāṇāṃ śikhāmaṇirayaṃ smṛtaḥ

### [8.47](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.47)

siṃdūravidhāna  
guruto vā maheśāḍhacāt gṛhītvā maṃtramuttamm  
puraścaryāsahasraṃ tu taddaśāṃśaṃ tu homayet

### [8.48](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.48)

siṃdūraṃ tailavaṭakaiḥ pūjayetkaravīrakaiḥ  
dūrvābhirmārjanaṃ kāryaṃ sakṣīrabrahmabhojanam

### [8.49](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.49)

tataḥ siddho bhavenmaṃtraḥ śabarāsurabhāṣitaḥ  
anenāmaṃtrya siṃdūraṃ ṣaṇmāsaṃ yastu bhakṣayet

### [8.50](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.50)

vimuktaḥ krodhalobhābhyāṃ tathā tṛṣṇājayānvitaḥ  
yatto yo niyamaiḥ śamyādibhiścāpi jiteṃdriyaḥ

### [8.51](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.51)

brahmacaryaratastasya biṃdurūrdhvaṃ prajāyate  
mahārātrau tu yo nagno japangṛhṇāti mantrakas

### [8.52](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.52)

kriyate yena sudhiyā japatā saṃtramuttass  
vānarāṇāṃ ca saptānāṃ prasaraṃ tilakāhvayas

### [8.53](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.53)

mohayetsakalaṃ viśvaṃ raṇe jayati niścitas  
lalāṭe tilako yāvattāvadīśaḥ sa eva hi

### [8.54](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.54)

unmattavijayārkaṃ vā kāñjike sūtadhāvane  
hālāhalena tulyena daradotthaṃ vimardayet

### [8.55](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.55)

naṣṭapiṣṭaṃ tu tadgatvā bhāvayetpadminīdalaiḥ  
godhūmarāśau saṃsthāpya māsamekaṃ tataḥ punaḥ

### [8.56](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.56)

niṣkāsya kṣālayitvā tu ahiphenena mardayet  
kuryācca pūrvavatpaścānnavasāreṇa mardayet

### [8.57](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.57)

kamalasya rasenādi kṛṣṇonmattarasena ca  
hiṅgunā gandhapāṣāṇasatvenātha vimardya ca

### [8.58](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.58)

ṣaṇmāse tarataḥ sthāpyaḥ sūraṇasthodare rasaḥ  
evaṃ varṣeṇa siddhaḥ syādrasarāṭ ca svayaṃ matam

### [8.59](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.59)

dṛśyate cūrṇasaṃkāśo jīvanākhyo rasottamaḥ  
evaṃ guñjā dviguñjā vā dṛṣṭvā doṣabalābalam

### [8.60](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.60)

dṛṣṭvauṣadhaguṇaṃ deyastena so'rkarasottamaḥ  
deyo guṇo na cecceto taṃ brahmā'pi na jīvayet

### [8.61](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.61)

daradaśiṃgarapha śodhana  
caṇakābhāni khaṇḍāni daradasya tu kārayet  
tāmraje vāyase pātre sthāpyastāni dhameddṛḍhas

### [8.62](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.62)

jātāyāmuṣṇatāyāṃ tu taddravyeṇa ca secayet  
dravyatulyaṃ dravadravyaseṣā syādvahnibhāvanā

### [8.63](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.63)

meṣīkṣīreṇa daśadhā daśadhā kṣīrajārkakaiḥ  
dīptivargeṇa daśadhā virekyarke ca pañcadhā

### [8.64](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.64)

pañcadhā dugdhavargeṇa antarāslasya bhāvanā  
ayaṃ śatārkadarado nānārogavināśakaḥ  
kṣudhodbodhakarī nityaṃ yogavāhī nigadyate

### [8.65](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.65)

gandhakaśodhana  
gaṃdhakaṃ bhūmilavaṇaṃ samamekatra cūrṇayet  
aprakāśamasūryāstatoyaṃ khalve vinikṣipet

### [8.66](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.66)

niṣkāsya tajjalaṃ prātaḥ samasamślena mardayet  
punardatvā jalaṃ kṣiptvā śatavāraṃ samācaret

### [8.67](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.67)

jāyate gandhako divyaśceto gandhavivarjitaḥ  
śatadho bhāvayettaṃ tu kadalīdaṇḍajairjalaiḥ

### [8.68](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.68)

dīpto na jāyate vahnistatsaṃyogātkadācana  
sugandhārkeṇa bhāvyo'sau navavāraṃ prayatnataḥ

### [8.69](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.69)

ko vā tasya guṇānvaktuṃ bhuvi śakto hi mānavaḥ  
haṃti kuṣṭhādikānrogān pāmādīnāṃ tu kā kathā

### [8.70](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.70)

abhrakamāraṇa  
yadabhrakaṃ gajapuṭe gaṇaiḥ puṭīkṛtam  
sahasrābhraṃ tadākhyātaṃ vayasaṃsthāpanaṃ param

### [8.71](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.71)

paraṃ guṇāvahaṃ hyetadvayovṛddhikaraṃ matam

### [8.72](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.72)

hai||70-71  
haritāleṃ dvidhā prokte godantaḥ sarvato'dhikaḥ  
tadabhāve tu patrākhyastasya patrāṇi kārayet

### [8.73](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.73)

yāmaṃ yāmaṃ tu tatsvedyaṃ dravyeṣu navasu kramāt  
tilataile varākvāthe cūrṇatoye kulatthaje

### [8.74](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.74)

kāñjike kadalītoye dugdhe kūṣmāṇḍajadrave  
ajādugdhena tattālaṃ saṃśuddhaṃ doṣavarjitam

### [8.75](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.75)

aśītikarṣaṃ ciścāyā grāhyaṃ bhasma suśodhitam  
triṃśatkarṣaṃ haṇḍikāyāṃ dṛḍhāyāṃ tanniveśayet

### [8.76](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.76)

āstīrya tālapatrāṇi karṣadvayamitāni ca  
triṃśatkarṣaṃ punarbhasma sthāpayettālakopari

### [8.77](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.77)

saṃpūjya bhairavādīṃśca haṃḍīṃ cullyāṃ niveśayet  
yāmaṃ yāmaṃ kramādagniṃ saṃkuryātpaścayāmakam

### [8.78](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.78)

paśyettadaikacittastu kutra dhūmo'sya gacchati  
gacchaṃtaṃ dhūmamālokya bhasmanā cāvarodhayet

### [8.79](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.79)

evaṃ tu pañcabhiryāmaistattālaṃ tu mṛtaṃ bhavet  
bhasmoparisthaṃ yuktyā ca gṛhṇīyādravisannidhau

### [8.80](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.80)

tasmiṃstattāle vicūrṇāni patrāṇyanyāni nikṣipet  
puṭaṃ dadyātpūrvavacca evaṃ vā'rkadināvadhi

### [8.81](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.81)

tattālaṃ jāyate divyaṃ sarvaroganikṛntanam  
raktikāyāḥ sapta mātrā tālakasya susammitiḥ

### [8.82](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.82)

śuddha hue haratāla kā anupāna  
upodakyatha vakṣye'haṃ tālakasyānupānakam  
haratāleṃ tu saṃsiddhe hariṇā kiṃ prayojanam

### [8.83](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.83)

sarvaraktavikāreṣu deyamāstraharidrayā  
suhālāhalajīrābhyāmapasmāravināśanam

### [8.84](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.84)

samudraphalayogena jalodaravināśanam  
devadālīrasairyukto bhagandaraharaḥ smṛtaḥ

### [8.85](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.85)

mainaśila kā māraṇa śodhana  
pacetryahamajāmūtre dolāyaṃtre sanaḥśilām  
bhāvayetsaptadhā pittairajāyāḥ sa viśuddhacati

### [8.86](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.86)

ghṛtānupānato vraṇaṃ varānupānato malam  
vasānupānataḥ kaphaṃ harenmanaḥ śilā hyalam

### [8.87](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.87)

khapariyāśodhana  
dolāyaṃtreṇa saptāhaṃ sūtravarge rasaṃ pacet  
tacchuddhaṃ netrarogāṇāṃ nāśakaṃ varayā saha

### [8.88](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.88)

uparasaśodhana  
trikṣāre lavaṇe deyasamlavarge tridhā pacet  
evaṃ tūparasāḥ śuddhā jāyante doṣavarjitāḥ

### [8.89](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.89)

rasābhāve pradātavyāstasyaivoparasā rase  
sevato bahukālaṃ sa sarvataḥ kurute guṇam

### [8.90](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.90)

ratnaśodhana  
hiṅgusaindhavasaṃyukte kṣipetkvāthe kulitthaje  
ratnānāṃ saptasaptānāṃ bhavedbhūsma trisaptadhā

### [8.91](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.91)

śreṣṭhaṃ vajraṃ tato hīnaguṇamanyonyamīritam  
sevitaṃ sarvarogaghnaṃ balapuṣṭivivarddhanam

### [8.92](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.92)

viṣaśodhana  
gomūtre tridinaṃ sthāpyaṃ viṣaṃ tena viśuddhyati  
raktasarṣapatailākte tathā dhāryaṃ ca vāsasi

### [8.93](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.93)

pañcagavyeṣu śuddhāni deyānyupaviṣāṇi ca  
viṣābhāve prayogeṣu yojyāstatkāryakāriṇaḥ

### [8.94](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.94)

upaviṣaśodhana  
paścagavyeṣu śuddhāni deyānyupaviṣāṇi ca  
viṣābhāve prayogeṣu yojyopaviṣakāryakṛt

### [8.95](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.95)

jaipāla (jamālagoṭā) śodhana  
na viṣaṃ viṣamityāhurjaipālo viṣasucyate  
śodhito'yaṃ virekeṣu camatkṛtikaraḥ paraḥ

### [8.96](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.96)

paścagavyeṣu saṃśodhya dūrīkuryācca jihvikām  
tato'mlavarge daśadhā kṣāravarge tridhā punaḥ

### [8.97](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.97)

kumārikādrave bhasma jale caivaṃ viśodhayet  
evaṃ śuddhastu jaipālo vāṃtidāhavivarjitaḥ

### [8.98](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.98)

mandodari tavākhyātaṃ yanmayā śivataḥ śrutam  
etajjñātvā tu garbhiṇyā tvayā yatnaṃ vidhīyatām

### [8.99](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.99)

evamuktvā tu bhaiṣajyarahasyaṃ sa daśānanaḥ  
sāyaṃsandhyāvidhiṃ kartumutthito maṃdiraṃ yayau

### [8.100](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.100)

suyogyaṃ nijagehasya sukhakāryaṃ kuru priye  
ahaṃ sandhyāvidhānārthaṃ tvatha yāmi nadītaṭam

### [8.10-2](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8.10-2)

iti śrīrāvaṇakṛtārkaprakāśe daśamaṃ śatakaṃ samāptam

## Linked texts (9)

- [Arkaprakāśa (Laṅkeśvara Rāvaṇa)](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-lankesvara-ravana.9.1) — Laṅkeśvara Rāvaṇa, Sanskrit
- [Arkaprakāśa (Rāvaṇapaṇḍita)](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkacikitsa-lankesvara-ravana*arkaprakasa.10.3) — Rāvaṇapaṇḍita 1600, Sanskrit
- [Rasendrapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.samuccaya.uttarakalina.rasendrapurana.27.56) — Rāmaprasāda, Sanskrit
- [Āyurvedaprakāśa](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.cikitsa.ayurvedaprakasa.28.39) — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- [Anupānadarpaṇa](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.anupanadarpana.4.42-2) — Jñānasarāmaśarman, Sanskrit
- [Pāradasaṃhitā (Bābū Nirañjanadāsa)](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.parada.paradasamhita-babu-niranjanadasa.44.150) — Bābū Nirañjanadāsa, Sanskrit
- [Bṛhadyogataraṅgiṇī](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.rogakrama.brhadyogatarangini.62.83) — Trimalla 1575, Sanskrit
- [Yogataraṅgiṇī (Trimalla)](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.rogakrama.yogatarangini-trimalla-bhatta.63.83) — Trimalla, Sanskrit
- [Vaidyakaśabdasindhu (Umeśacandragupta)](https://indike.org/pramana/in.med.navya.vaidyakasabdasindhu.36.23-2.13) — Umeśacandragupta, Sanskrit

## Discussed in (1)

- [A History of Indian Medical Literature](https://indike.org/pramana/ins.science.meulenbeld-1999.v2.c31.172) — Meulenbeld 1999, English

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.kalpana.sandhana.arkaprakasa-2.8) · Pramāṇa
