Pramāṇa · Search · About · API

Hridayapriya 11

Hṛdayapriyā 11

Language
Sanskrit

Contents

11.130

spṛkkā dhyāmakapapyasradoṣaṃ vātakaphau hataḥ
uśīraṃ śītaḷaṃ tiktaṃ viśeṣāt pācanaṃ laghu

11.131

jvarātisāravamathuraktapittakṣatāpaham
bāḷakaṃ cāpyevamuktaṃ viśeṣāt kaphahāri ca

11.132

madhukaṃ raktapittaghnaṃ vraṇaśobhanaropaṇam
guru svādu himaṃ vṛṣyaṃ cakṣuṣyaṃ svaravarṇakṛt

11.133

atyantaśītalā māṃsī kaphaghnī viṣadāhajit
tagaraṃ dṛṣṭidoṣaghnaṃ śītaṃ bhūtaviṣāpaham

11.134

corakaśśiśiro rucyastridoṣaghno'sradoṣajit
aśvagandhā himā svādurvṛṣyā tiktarasānvitā

11.135

tridoṣaśamanī balyā kṣayakāsajvarāpahā
rāsnoṣṇā sakaṣāyā ca jvaravātakaphāpahā

11.136

vacā buddhipradā kaṇṭhyā paraṃ dīpanapācanī
āntraśūlapraśamanī kaphakuṣṭhātisārajit

11.137

viṣādvayaṃ pittakaphajvarātīsāranāśanam
kaṭukā kaphapittaghnī recanī jvaranāśanī

11.138

pītarohāṇikā śītā tīkṣṇā netravikārajit
nāgaraṃ dīpanaṃ vṛṣyaṃ grāhi hṛdyaṃ vibandhanut

11.139

rucyaṃ jayedvātakaphau tadvanna grāhi cārdrakam
kuṣṭhaṃ tridoṣajvarahṛd garaghnaṃ keśavardhanam

11.140

trivṛt kaṣāyamadhurā kaṭupākā viśodhanī
kaphapittapraśamanī vātalā gulmaśophanut

11.141

agragrāhyatitīkṣṇā syānmedaḥkāsakaphān jayet
kuṇḍalī vātapittaghnī kuṣṭhamehavraṇaghnut

11.142

lohinī vātajit kuṣṭhaśophanyacchaprasādanī
hāridraupippalī vātakaphaghnī dantarogajit

11.143

laśuno bhṛśatīkṣṇoṣṇaḥ kaṭupākarasassaraḥ
hṛdyaḥ keśyo gururvṛṣyaḥ snigdho dīpanapācanaḥ

11.144

kilāsakuṣṭhagulmārśomehakṛmikaphānilān
sahidhmāpīnasaśvāsakāsān hantyasrapittakṛt

11.145

palāṇḍustadguṇānnyūno naca pittāsrakopakṛt
kaphavātārśasāṃ pathyassvede'bhyavahṛtau tathā

11.146

kaṭutikte niśe kuṣṭhamehapittakaphāpahe
pralepājjayataḥ kaṇḍūṃ śophaṃ duṣṭavraṇaṃ viṣam

11.147

kaḷiṅgo madakṛddhātakaphotthānekarogajit
dhūmapatraṃ bhedi vātakaphakṛmyāsyarogajit

11.148

sugandhiṃ śyāmpapatrantu dīpanaṃ vātanāśanam
devadāru kaṭu snigdhaṃ vātaśleṣmaharaṃ laghu

11.149

garakāsaśiraḥkarṇadantarogān vināśayet
saraḷaṃ laghu tīkṣṇoṣṇaṃ kaphavātavināśanam

11.150

kaṭu tīkṣṇoṣṇamagaru snigdhaṃ vātakaphāpaham
kṛṣṇāgaru tridoṣaghnaṃ kuṣṭhaśvāsakṣayāpaham

11.151

candanaṃ śītalaṃ tiktaṃ raktapittaprasādanam
viṣāntardāhavīsarpaśramaghnañcakṣuṣo hitam

11.152

raktacandanamapyevaṃ viśeṣādraktaśuddhikṛt
mañjiṣṭhā tiktamadhurā śītā raktaprasādinī

11.153

pattaṃgo raktadoṣaghno mukharogavraṇapraṇut
pūtigandharvātakaphajvaragrahaśirortinut

11.154

kairātī kaphajit śvāsakṣatakāsajvarān jayet
sthauṇeyaṃ raktapittaghnaṃ sugandhiṃ kaphavātajit

11.155

lavaṅgaṃ śoṣahikkāghnaṃ rocanaṃ kaphavātajit
arimedo vātamedaḥkaphajāsyāmayāpahaḥ

11.156

arkavatsyatsadā kaṇḍūpāmākuṣṭhādināśinī
madhūkapuṣpaṃ pittaghnaṃ tṛṣṇājvaraharaṃ param

11.157

barkapuṣpaṃ sugandhāḍhyaṃ vātapittakaphān jayet
kāripuṣpaṃ śītarūkṣaṃ kaphamehaśirortinut

11.158

kaphaghnamasradoṣaghnaṃ kuṅkumaṃ vraṇaropaṇam
sūryāvartaharaṃ śreṣṭhaṃ gandhānāṃ vātanāśanam

11.159

phalinīnāgapuṃnāgajambūrdalasumāni hi
etāni pañca puṣpāṇi tridoṣaśamanāni tu

11.160

drākṣā phalottamā vṛṣyā cakṣuṣyā sṛṣṭamūtraviṭ
gurvī śītā hanti vātaraktapittamadātyayān

11.161

tadvadeva ca kharjūraṃ kṣatakṣayahitaṃ param
harītakī sarvarogān jayedvātakaphottarān

11.162

tadvadāmalakaṃ śītamamlaṃ pittakaphāpaham
ākṣaṃ keśyaṃ tadguṇaṃ ca triphalā taistridoṣajit

11.163

jātīphalaṃ kesaraṃ ca madakāryatisārajit
māṃśīphalamatīsāramukhaguhyavraṇāpaham

11.164

elaṃ hikṣmāmavātaghnaṃ dīpanaṃ mūtrakṛcchrajit
viḍaṅgaṃ kaṭu medodhnaṃ kṛmiśleṣmaprasekajit

11.165

arśo'tisāraśūlaghnaḥ kaṭurindrayavo'gnikṛt
tejovatī vātakaphagalājihvāmayāpahā

11.166

vākucī kṛmikuṣṭhaghnī tiktā kaphavināśinī
dhānyākaṃ svādupākaṃ ca śūlājīrṇavibandhanut

11.167

kaṭu jvaraharaṃ rucyaṃ tṛṣṇāghnaṃ kaphapittajit
kṣataibījantvatīsāragrahaṇīmaladoṣajit

11.168

kākolīyugaḷaṃ vātanāśanaṃ svādu bṛṃhaṇam
pittaprakopi tīkṣṇoṣṇaṃ rūkṣaṃ dīpanapācanam

11.169

rase pāke ca kaṭukaṃ kaphaghnaṃ maricaṃ laghu
svādupākyārdramaricaṃ nātitīkṣṇaṃ guru smṛtam

11.170

śūkoṣaṇaṃ tṛṣaṇavat kṛmiśatruviḍaṅgavat
sarṣapaṃ kaṭu tīkṣṇoṣṇaṃ kaphamārutakuṣṭhajit

11.171

tīkṣṇoṣṇaṃ kaṭupākaṃ ca rucyaṃ medhāgnivardhanam
jīrakāṇāṃ catuṣkaṃ ca gandhāḍhyaṃ kaphavātajit

11.172

kāḷānusāri vātaghnī piṭakārśo'tisārajit
śleṣmalā svādu śītārdrā gurvī snigdhā ca pippalī

11.173

sā śuṣkā viparītātaḥ snigdhā vṛṣyā rase kaṭuḥ
śūlaghno dīpyako rūkṣastiktakaṭuko laghuḥ

11.174

uṣṇaḥ kaphānilaharo dīpanaḥ kṛmināśanaḥ
ajājikā sugandhā ca guṇaiḥ pūrvavaducyate

11.175

keśajaṃ snehanaṃ vātapittakaṇḍūharaṃ himam
śatāhvā kaṭutiktā ca snigdhoṣṇā kaphavātajit

11.176

katakasya phalaṃ śītaṃ raktapittaprasādanam
srāvahṛddāhatṛṣṇāghnaṃ hitaṃ kṛcchrapramehayoḥ

11.177

bhallātakasya tvaṅmāṃsaṃ bṛṃhaṇaṃ svādu śītalam
tadasthyagnisamaṃ medhyaṃ kaphavātaharaṃ param

11.178

kolamajjā tu madhurastṛcchādiśvāsakāsajit
vortāmajjāpi tadvatsyāt snehano doṣanāśanaḥ

11.179

śītalā kaṭukā rūkṣā kaphaghnī gajapippalī
takkolaṃ śvāsakṛcchrārśoviṣadoṣatrayāpaham

11.179.p1

iti pañcamavargaḥ

Linked texts (4)