Pramāṇa · Search · About · API

Hridayapriya 43

Hṛdayapriyā 43

Language
Sanskrit

Contents

43.73

saptāhāt gatavege tu vraṇoktaṃ vidhimācaret

43.74

kiṃ ca ghṛṣṭe rujāṃ jitvā vraṇe cūrṇāni yojayet
kalkādīnyavakṛṣṭe tu sīvanaṃ cāvalambini

43.75

yathāsthānaṃ prāpayitvā badhvā lepādi yojayet
nipātinyapyevamatra bhaṅgoktaśca vidhirhitaḥ

43.76

sadyovraṇaharaṃ tailaṃ tālīsādyaṃ praśasyate
mūḍhaprahārābhihate patite viṣamoccakaiḥ

43.77

kāryaṃ vātāsrajitsūtirmarddanābhyaṅgaśodhanam
viśliṣṭadehaṃ mathitaṃ kṣīṇaṃ marmakṣataṃ hatam

43.77.p1

vāsayedāturaṃ tailadroṇyāṃ māṃsarasāśinam

43.77.p2

bhaṅgacikitsā

43.78

pāto ghāta iti dvedhā bhaṅgaḥ proktotra cādimaḥ

43.79

svasya pāte śilādau syāt svasminnanyasya cāparaḥ
sandhiślathatvaśophādyā bahudhā syurupadravāḥ

43.80

āñchanotpīḍanonnāmacarmasaṃkṣepabandhanaiḥ
suyuktyā sthāpanopāyaissamyak saṃsthāpya niścalam

43.81

paṭṭaiḥ prabhūtasarpirbhirveṣṭayitvā sukhaistataḥ
kadambodumbarotthairvā valkaiḥ khaṇḍaiśca vāṃśikaiḥ

43.82

pṛthubhistanubhiḥ ślakṣṇaiḥ paṭṭasyopari bandhanam
kuryānnātiślathadṛḍhaṃ mokṣayecca tryahāttryahāt

43.83

gharme śīte tu saptāhāt pañcāhādapi cā'nyadā
śithilena hi bandhena sandheḥ sthairyaṃ na jāyate

43.84

gāḍhenātirujādāhapākaśvayathusambhavaḥ
vibhajya deśakālau ca vātaghnauṣadhasādhitaiḥ

43.85

nyagrodhādikaṣāyeṇa tataḥ śītena secayet
taṃ pañcamūlapakvena payasā vā savedanam

43.86

yadvā vātaghnatailena lepāḥ sekāśca śītalāḥ
gṛṣṭikṣīraṃ sasarpiṣkaṃ madhurauṣadhasādhitam

43.87

prātaḥ prātaḥ pibet bhagnaḥ śītaḷaṃ lākṣayā yutam
vraṇe madhughṛtairlepaḥ śeṣo bhaṅgoditaḥ kramaḥ

43.88

dhātakīlodhrajaścūrṇaḥ paraṃ bhaṅgavraṇe hitaḥ
kaṭījaṅghorubhagnānāṃ kīlabandhaṃ ca kalpayet

43.89

śaileyādikṛtaṃ tailaṃ naḷadādyaṃ ca śasyate
evaṃ cikitsitasthānaṃ sanidānaṃ nirūpitam

43.90

vyāghrālayeśacaraṇaṃ śaraṇaṃ guruṃ ca
yātena śuddhahṛdayaṃ hṛdayapriye'smin
spaṣṭārthapadyaparame parameravareṇa
bhūyādiyaṃ bhuvi hitā vihitā cikitsā

43.90.p1

iti hṛdayapriye dvitīyakhaṇḍe raktavātavraṇabhaṅgacikitsitaṃ nāma aṣṭādaśo'dhyāyaḥ