Hridayapriya 8
Hṛdayapriyā 8
- Language
- Sanskrit
Contents
- 8.77 — 2 parts
8.50
lakṣmīḥ pittaharā vātaśleṣmalā bhūtigarbhadā
indravallī jvaraharā vātaghnī vṛddhināśinī
8.51
śaṅkhapuṣpī sarā tīkṣṇā kaphakrimiviṣāpahā
mālatīpallavaṃ vraṇyaṃ tatsumaṃ netrarogajit
8.52
kāmukā kaphajiddravyā ḍhūkā vātavikārajit
kāravellaṃ tiktakaḍḍu kṛmipittakaphapraṇut
8.53
kakòṭakaṃ tato nyūnaṃ tanmahattu tato'varam
bimbī syāt kaphapittaghnī bastyāmayavināśinī
8.54
jīvanī vṛṃhaṇī kaṇṭhyā gurvī vṛṣyā rasāyanī
cakṣuṣyā sarvadoṣaghnī jīvantī madhurā himā
8.55
śvadaṃṣṭrā vātapittaghnī vṛṣyā yakṣmavināśinī
paṭolapatraṃ pittaghnaṃ vallī cāsya kaphāpahā
8.56
phalaṃ tridoṣaśamanaṃ mūlaṃ cāsya virecanam
jvarātisāraśophaghno dusparśaḥ kaphapittahā
8.57
cavikā pippalīmūlaṃ vakṣyamāṇoṣṇopamam
śārive śoṣatṛṣṇāghnyau pittaghnyau raktaśuddhide
8.58
vidārī vātapittaghnī kaṇṭhyā balyā ca mūtralā
karkaṭī kaphapittaghnī kuṣṭhaśophavraṇāpahā
8.59
kośātakyau vātakaphau jayeyuścordhvarekadāḥ
sūpyaparṇīdvayaṃ vātapittajit kṣayanāśanam
8.60
ṛddhī tu kaphavātaghnyau phalaṃ dṛkcchukranāśanam
aṃvaroṣṇā kaphaharā tīkṣṇā vātaharā param
8.61
prasāraṇī svādupākā vātaghnī mūtradoṣajit
kāmilājvaravātāsratridoṣaghnī smṛtā'mṛtā
8.62
gāruḍī sarvaviṣajit kuṣṭhaghnī kaphavātahā
rūkṣoṣṇāgniśikhā śvelavatī syādrecanī param
8.63
mātrāvidā prayuktā sā rasāyanyudarāpahā
śophavātāsradoṣaghnī cakṣuṣyā patrakaiṇṭakā
8.64
dīpanaṃ vātapittaghnaṃ gulmajiccāmlavetasam
mūrvā tridoṣaśamanī viṣaśoṣajvarāpahā
8.65
guñjā jayedvātaraktaṃ kaphaṃ kuṣṭhaviṣakṛmīn
kūṣmāṇḍavallī doṣaghnī sannipātajvarāpahā
8.66
tatphalaṃ kṣayakāsaghnaṃ vastiśuddhikaraṃ guru
vastidoṣaharaṃ śītaṃ kāliṅgorvārucidbhiṭam
8.67
kaphapittaharaṃ pakvaphalaṃ koṣrṇaṃ ca vātajit
madhuraṃ guru viṣṭaṃbhi doṣalaṃ mattacidbhiṭam
8.68
tumbī vṛṣyāsyaśoṣaghnī rucyā dāhajvarāpahā
kaṭutumbī tadutkṛṣṭā śvāsagulmaviṣāpahā
8.69
karkarvārurvātapittaghnī phalaṃ vastiviśodhanam
trapusī ca tathā proktā phalaṃ vṛṣyaṃ ca mūtraḷam
8.70
vajravallī śleṣmapittagudakīlaharāgnikṛt
sphoṭyābhujaṅgaṃ śophaghnaṃ gulmaśūlaharaṃ param
8.71
vṛṣyā śatāvarī svādubṛṃhaṇī vātapittajit
raktavātajvaraśvāsavastyāmayavināśinī
8.72
pāṭhā jvarātisārārśovātavīsarpanāśinī
kṣetrajñabhūṣā jvarajiddhātaghnī śophanāśinī
8.73
ahiṃsrā vātakaphajit śophapāmājvarāpahā
pairuṣī piṭakāśophajvaraghnī kaphapittajit
8.74
tāmbūlaṃ kaṭu sakṣāraṃ rucyamuṣṇaṃ kaphapraṇut
padmaṃ śītaṃ raktapittajvaradāhāstramehanut
8.75
puṣpe mṛṇāḷe kande ca gurutā syādyathottaram
kesaraṃ varṇakṛdvṛṣyaṃ bījaṃ tṛṣṇāvāmipraṇut
8.76
utpalaṃ madhuraṃ snigdhaṃ cakṣuṣyaṃ raktapittanut
nīlotpalaṃ tathā tadvat prāyeṇa kumudadvayam
8.77
caṇḍā śophaśirorogaraktapittakaphāpahā
mauḷakaṃ svādu śītaṃ ca viṣṭaṃbhi gurudoṣakṛt
8.77.p1
prāyeṇa tadvadeva syurāḷukānyapyanekadhā
8.77.p2
iti dvitīyo vargaḥ
Linked texts (3)
- Śāligrāmanighaṇṭubhūṣaṇa — Śāligrāma Vaiśya, Sanskrit
- Vaidyakaśabdasindhu (Umeśacandragupta) — Umeśacandragupta, Sanskrit
- Bhāvasvabhāva — Mādhavadeva 1688, Sanskrit