Hridayapriya 9
Hṛdayapriyā 9
- Language
- Sanskrit
Contents
- 9.103 — 1 part
9.78
arkāḷakau vātakaphakṛmikuṣṭhodarāpahau
śītaḥ kaṣāyaścakṣuṣyo nandyāvartaḥ kaphāsrajit
9.79
pauṣkaraṃ jvaraśūlaghnaṃ kāsavātakaphāpaham
vairī śītaḥ pittaraktavraṇaghno mehajitparam
9.80
suparvī vātapittaghnī vraṇaśophaharā himā
bhārṅgī mārutakaphaharā kāsaśvāsajvarapraṇut
9.81
porantī mehakṛcchraghnī pāmāvraṇavisarpajit
kuṭilaṃ pittakaphajit pāmāmūrdhavraṇāpaham
9.82
śroṇīkā mārutaharā gudakolarujāpahā
am̐trikā tu tridoṣaghnī madhurā sṛṣṭamūtravid
9.83
jīvantakaḥ pittakaphakuṣṭhamūrdharujāpahaḥ
kṛmikāsphoṭotkledān kāsamardo jayetsaraḥ
9.84
āvīrantu saraṃ pittakaphajinmehanāśanam
viṣaghnī bhūtaviṣahā vātajiccittadoṣajit
9.85
ram̐jatārirddaṣṭiśukraṃ jayedraktodbhavā rujaḥ
japā pradarakaṇḍūtipittajit keśavardhinī
9.86
kārpāsī kṛcchraśophaghnī tadvījaṃ vamināśanam
gaṇḍamālā jvaraharā nirguṇḍī kaphavātajit
9.87
uṣṇaṃ sahacaraṃ grāhi sarvavātaharaṃ param
priyāḷamajjā madhuro vṛṣyaḥ pittānilāpahaḥ
9.88
vṛṣantu vamikāsāghnaṃ raktapittaharaṃ param
gāndhārīyugaḷaṃ sthūlamaricaṃ kaphavātajit
9.89
rūkṣoṣṇaṃ dīpanaṃ rucyaṃ raktapittaprakopakṛt
abhiṣyandyāntraśūlaghnaṃ vīryeṇa ca mṛdūttaram
9.90
prapuṇḍarīkaṃ cakṣuṣyaṃ śītaṃ raktaprasādanam
dantī tīkṣṇoṣṇakaṭukā kaphavātavināśinī
9.91
arśovraṇāśmarīgulmajaṭharaghnī viśodhanī
madanaṃ vamanāttattatkaphavātavikāranut
9.92
pañcāṅgulassaroraktavātagulmodarāpahaḥ
aṃdhyairaṇḍaṃ pittakaraṃ virekādanyadoṣajit
9.93
rūkṣoṣṇaṃ jaṭharānāhagulmavṛddhitunīpraṇut
atyuṣṇaṃ śleṣmarogaghnaṃ kṛmighnama runilaapahām
9.94
āntraśūlaharaṃ bījaṃ kuberākṣyā dalaṃ tathā
rañjenī kāmilājetrī patraṃ raktaprasādanam
9.95
raktāphalaṃ vṛddhiharaṃ vātaraktavikārajit
vātāsraśophanāśingyau ketakayāvalpaśītale
9.96
sallakī vātapittaghnī mūtrasaṅgāsradoṣajit
udriktapittān jayati tridoṣān svādu dāḍimam
9.97
tvak tiktakaṭukā snigdhā mātuluṅgasya vātajit
bṛṃhaṇaṃ madhuraṃ māṃsaṃ vātapittaharaṃ guru
9.98
kesaraṃ vātapittaghnaṃ vamihidhmārucīrjayet
doṣaghnaṃ dīpanaṃ rūkṣamamlaṃ dantaśaṭhaṃ himam
9.99
kiñcinnyūnaṃ tato rūkṣamapittaghnaṃ mahāmlakam
airāvatādi prāyeṇa nātipittaharaṃ himam
9.100
phalaṃ kadalyāstu himaṃ tṛṇmarutpittanāśanam
tatkandaṃ raktapittaghnaṃ dāhamūtrarujāpaham
9.101
phalaṃ siṃhīkadalyāstu śītaṃ pittānilāpaham
kaphapittaharaṃ śītaṃ pathyaṃ kṛṣṇauphalaṃ laghu
9.102
mocāphailantu viṣṭambhi bṛṃhaṇaṃ vātapittajit
mahāmocāphalaṃ balyaṃ guru rvātakaphāpaham
9.103
etadbhaideṣu cāpyūhyā yuktyā svalpāntarā guṇāḥ
gurutvaṃ kaphakāritvaṃ cintyaṃ pakkeṣu teṣvapi
9.103.p1
iti tṛtīyavargaḥ
Linked texts (2)
- Śāligrāmanighaṇṭubhūṣaṇa — Śāligrāma Vaiśya, Sanskrit
- Vaidyakaśabdasindhu (Umeśacandragupta) — Umeśacandragupta, Sanskrit