Pramāṇa · Search · About · API

Siddhisara 4

Siddhisāra 4

Language
Sanskrit

Contents

4.1

ariṣṭa
mohād gatāyuṣi nyastā śramāyaiva kriyā yataḥ
tasmādāyuḥ parijñeyaṃ dūtāriṣṭanimittataḥ

4.2

ariṣṭa-lakṣaṇa
śīladehendriyācintya-vikṛtiryā mariṣyatām
ariṣṭamiti tāṃ vidyāt samāsena bhiṣagvaraḥ

4.3

yo gṛhṇātīndriyairarthān viparītān sa mṛtyubhāk
bhiṣaṅ-mitra-gurudveṣī priyārātiśca yo bhavet

4.4

yaḥ paśyatyamale vyomni ghanendrāyudhavidyutaḥ
vimānayāna-sañchannaṃ viyadvā na sa jīvati

4.5

nekṣate'rundhatīṃ devīṃ dhruvamākāśanimnagām
mumūrṣuḥ prekṣate caiva bhuvamaṣṭāpadopamām

4.6

yaḥ paśyati divā tārāścitrabhānusamanvitāḥ
rūpiṇaṃ ca nabhasvantaṃ parāsuṃ taṃ vinirdiśet

4.7

udyantaṃ bhāskaraṃ chidraṃ paśyanti vigataprabham
nirvāṇadīpaṃgandhaṃ ca na jighranti mumūrṣavaḥ

4.8

darpaṇādiṣu yaśchāyāṃ vyaṅgāṃ paśyatyatho na vā
nānā-sattvākṛtiṃ cāśu tasya vāso'ntakakṣaye

4.9

vāmākṣi-majjanaṃ jihvā śyāvā nāsā vikāriṇī
kṛṣṇau sthānacyutāvoṣṭhau pūtyāsyaṃ yasya taṃ tyajet

4.10

raktasrastasrutastabdha-viṣame dve vilocane
syātāṃ dhruvau ca saṃkṣipte viṣame dīrghaśāyinaḥ

4.11

chāyā raktā sitā pītā śyāmā vā yasya dṛśyate
hrī-kānti-smṛti-hāniśca taṃ vadanti gatāyuṣam

4.12

mūrdhni gomayacūrṇābhā dṛśyante sāndrareṇavaḥ
vivarṇāḥ puṣpavantaśca nakhadantā gatāyuṣaḥ

4.13

piṅga-dhūmrāruṇa-śyāma-sitāsitanibhāḥ sirāḥ
lalāṭe yasya dṛśyante sa yāti yama-mandiram

4.14

lalāṭa-taṭa-sarpiṇyo yūkā dhvāṃkṣā balidviṣaḥ
nidrā nidrāvināśo vā bhavatyati kṛśāyuṣām

4.15

gulphajānulalāṭāṃsaṃ sagaṇḍaṃ hanubandhanam
srastaṃ sthānacyutaṃ yasya sa jahātyacirādasūnū

4.16

kṣīṇasya svaravṛddhiḥ syāt svarahānirbalīyasaḥ
keśāḥ sīmantino yasya taṃ vidyāt kālapāśitam

4.17

bhuñjānasya baladhvaṃso vivṛddhiś‍ca vināborderśanāt
parāsorānanaṃ snigdhaṃ bhaveddūrṇavikāritā

4.18

gandho'kasmād bhavedyasya surabhiḥ kuthito'thavā
sevyate yaśca nīlābhirmakṣikābhiḥ sa mṛtyubhāk

4.19

snehāktasya niśi svapne dakṣiṇasyāṃ prayāṇakam
varāha-mahiṣa-vyāla-gardabhoṣṭrairna śasyate

4.20

muktakeśyāsitaraktavāsasā hāsasammitam
neṣyate dakṣiṇā yasya baddhasyākarṣaṇaṃ striyā

4.21

pretapravrajitaiḥ śleṣaḥ pānaṃ ca madhuttailyoḥ
narttanaṃ paṅkadigdhasya tacchleṣo vā na śarmaṇe

4.22

patanaṃ parvatādibhyo bandhanaṃ ca parājayaḥ
kākādyairluñcanaṃ pātastārādīnāṃ virudhyate

4.23

yūpa-kiṃśuka-valmīka-pāribhadrābhirohaṇam
taila-karpāsa-piṇyāka-lohāvāptirvipattaye

4.24

vivāhakaraṇaṃ svapne raktasragvastradhāraṇam
srotasā haraṇaṃ neṣṭaṃ pakvamāṃsasya bhojanam

4.25

svapnānevaṃvidhān dṛṣṭvā vividhānaparānapi
svastho vyādhimavāpnoti vyādhitaśca bhavāntaram

4.26

deva-vipra-dhvaja-cchatra-vṛṣa-paṅkaja-pārthivān
śuklapuṣpāmbara-svacchanīrocchikhahutāśanam

4.27

dhriyamāṇasuhṛtsādhu-praśastābharaṇāṅganāḥ
vṛṣabha-parvata-kṣīriphalavṛkṣābhirohaṇam

4.28

darpaṇāmiṣamālyāptiṃ taraṇaṃ ca mahāmbhasām
dṛṣṭvā svapne'rthalābhaḥ syādvyādhimokṣaśca satvaram

4.29

vijāti-vyaṅga-pāṣaṇḍa-pāśadaṇḍāyudhoddhṛtāḥ
raktāsitavijīrṇaikavastrā neṣṭābhidhāyinaḥ

4.30

karāvamardi-muktāśru-snehābhyaktāstṛṇacchidaḥ
strī-napuṃsaka-bāhyāṅga-deśasaṃśliṣṭapāṇayaḥ

4.31

kharoṣṭramahiṣārūḍhāḥ plutagadgadabhāṣiṇaḥ
ete dūtā virudhyante praśastāśca viparyayāḥ

4.32

vaidya ke lie śubha śakuna
prayāṇe gaja-jīmūta-dundubhidhvaniriṣyate
ratna-sragāmiṣa-cchatra-pūrṇakumbhādi-darśanam

4.33

punnāmānaḥ khagā vāmāḥ stryākhyā dakṣiṇasaṃśrayāḥ
prasthāne phaladā jñeyāḥ praveśe ca vilomagāḥ

4.34

toraṇa-dhvaja-sakṣīra-phala-puṣpatarusthitāḥ
savyāpasavyagāḥ śastāḥ sarve valgurutāḥ khagāḥ

4.35

pradakṣiṇetaraṃ śastaṃ gamanaṃ śva-śṛgālayoḥ
darśanaṃ satataṃ neṣṭaṃ godhā-saraṭa-bhoginām

4.36

evaṃ parīkṣya yatnena yaḥ kuryāt karma niścitam
sa bibharti yaśomālāmamlānāṃ sādhusaṃsadi

4.36.p1

iti ariṣṭādhyāyaḥ caturthaḥ samāptaḥ || pañcama adhyāya

Linked texts (2)