Pramāṇa · Search · About · API

Napumsakamritarnava 5: atha ṣaṣṭhastaraṅgaḥ

Napuṃsakāmṛtārṇava 5

Language
Sanskrit

atha ṣaṣṭhastaraṅgaḥ

5.1

tailasekalepādivarṇanam
śiṣya uvāca
tailasekapralepādīn nṛṇāṃ klībatvanāśakān
dhvajoddaṇḍakarāṃścaiva brūhi me bhiṣajāṃ vara

5.2

gururuvāca
praśnaṃ śiṣyamukhācchrutvā kiṃcittūṣṇīṃ hi ciṃtayan
uvāca vai khinnamanāḥ śāstralokagatiṃ vidan

5.3

tāta lokagatiṃ dṛṣṭvā mahākhedobhijāyate
dharmakarmavirahitā nityamunmārgagāminaḥ

5.4

nīrujopi kriyāmenāṃ kariṣyaṃti hyataḥ param
teṣāṃ vai maithunenaivobhayaloko vinaśyati

5.5

vidhiṃ yadi na vakṣye'haṃ sarugvai kiṃ kariṣyati
dhūrtāstu vai svayaṃ tāta śiśnodaraparāyaṇāḥ

5.6

varṇāśramācāraparāḥ satpuruṣāḥ svayaṃ hi vai
iti matvā hitailādīnvakṣye klībatvanāśakān

5.7

1 bṛhatītaila
bṛhatīpaṃcāṃgamānīya ajādugdhe vibhāvayet
yaṃtre pātālike taila vidhināṃ saṃharetpumān
ekāviṃśatiyogena mucyate svakṛtārdanāt

5.8

pātālayaṃtra
hastapramāṇaṃ nimnaṃ ca gartaṃ kṛtvā pramāṇataḥ

5.9

tasminbhāṃḍaṃ ca saṃsthāpya tathānyatpātramāharet
tasminnauṣadhavargaṃ ca datvānyacca śarāvakam

5.10

mukhe cchidrāṇi saṃsthāpya kṛtvā caiva śarāvake
śarāvasahitaṃ pātraṃ gartasthaṃ bhājanaṃ nyaset

5.11

saṃdhilepaṃ tataḥ kṛtvā gartamāpūrya mṛtsnayā
paścādagniṃ ca prajvālya svāṃgaśītaṃ samuddharet

5.12

tadaṃtaḥsthaṃ ca tattailaṃ gṛhṇīyādvidhipūrvakam
pātālākhyamidaṃ yaṃtraṃ jānīhi śiṣyasattama

5.13

dūsarā prakāra
agnitāpasahe kāce vidhinā'nena pātayet
kācānāṃ mukhaṃ samelya lohośīre mukhaṃ nyaset

5.14

tīsarī vidhi
kāṃsyapātramathādāya chādayetsūkṣmavastrataḥ
tadupari nyaseccūrṇaṃ patreṇācchādayettataḥ

5.15

agniyuktaṃ tataḥ pātraṃ yuktyā tadupari nyaset
ūṣmaṇā cūrṇatastailaṃ kāṃsyapātre hi gacchati

5.16

2 arkataila
vastraṃ vā arkadugdhena saptavāraṃ vibhāvayet
nirātape viśoṣyātha navanītena lepayet

5.17

vattikāṃ kārayitvā tu vahninā yojayettataḥ
vartitaḥ patitaṃ tailaṃ kāṃsyapātre viniḥkṣipet

5.18

tattailaṃ lepayecchiśne patrairaṃḍena veṣṭayet
nāśayeddhastajaṃ duḥkhaṃ tathā vai gudasaṃbhavam

5.19

3 rāla taila
śvetacaṃdanacūrṇaṃ ca catuḥpalapramāṇataḥ
dviguṇaṃ sālaniryāsa lobānaṃ dvipalaṃ tathā

5.20

lavaṃgaṃ vai dvikarṣaṃ ca sarvānsaṃcūrṇya bhāvayet
saṃkarṣya vidhinā tailaṃ vṛkkaśiśnaṃ ca lepayet
ṣaṃḍhatvanāśanaṃ jñeyaṃ vṛkkabalapradaṃ param

5.21

4 kāmadevataila
kāmadevasya tailasya vidhānaṃ cādhunā śṛṇu

5.22

jātīphalaṃ lavaṃgaṃ ca suguṃjāṃ jātipatrikām
ākārakarabhaṃ caulaṃ mūlaṃ karavīrajaṃ sitam

5.23

jyotiṣmatīṃ samādāya tritrikarṣaṃ pṛthakpṛthak
iṃdragopaṃ ca gaṃḍūṣaṃ ṣaṭṣaṭ karṣapramāṇataḥ

5.24

kāraskaramitaṃ karṣaṃ rajaśca gajadaṃtajam
ajādugdhe bhāvayitvā chāyāyāṃ pariśoṣayet

5.25

pātālasaṃjñake yaṃtre vidhinā tailaṃ pātayet
nityaṃ ca mardayecchiśne hyagrabhāgaṃ vihāya ca

5.26

ekaviṃśatiparyantaṃ tāṃbūlena ca veṣṭayet
doṣaṃ nāśāyate śīghra mayonimaithunodbhavam

5.27

uddaṇḍo jāyate śiśnaḥ daśastrīdrāvakaḥ sthiraḥ
rogārtāya hi dātavyaṃ na dātavyaṃ pramādataḥ

5.28

5 palāśabījataila
palāśasaṃbhavānbījānkimpākaṃ kanakaprabhām
kapotāraṇyajaṃ viṣṭhaṃ pratyekaṃ ṣaṭ ca karṣakam

5.29

lavaṃgākārakarabhau colaṃ ca karṣasammitam
ajādugdhe peṣayitvā śoṣya tailaṃ ca pātayet

5.30

pūrvoktena vidhānena śiśnapṛṣṭhe vilepayet
viṃśaikadivasai rogānmucyate hastasaṃbhavāt

5.31

klaibyaharaṃ tailam
cukraṃ kāraskaraṃ caiva hyaśvagaṃdhā ca kaṃgunī
tvacaṃ lavaṃgaṃ sumunaṃ jātikośaṃ suraktikā

5.32

bījaṃ palāśajaṃ caiva viṣṭhā vārāhasaṃbhavam
viṣaṃ cātha samākuṭya pratyekaṃ vai trikārṣikam

5.33

gaṃḍūṣaṃ iṃdragopaṃ ca palliṃ vai bhūmisaṃbhavām
medaṃ ca vyāghrajaṃ śuddhaṃ pratyekaṃ ṣaṭ ca kārṣikam

5.34

kāśmīraṃ mṛgamadaṃ caiva malaṃ manujakarṇajam
ṭaṃkaṃṭaṃkaṃ pragṛhyātha sarvān sūkṣmaṃ vicūrṇayet

5.35

meṣīdugdhe bhāvayitvā vidhinā tailaṃkarṣayet
tāṃbūlaṃ veṣṭayetpaścāt trisaptāhe vidhānataḥ

5.36

yadi kāciddbavetpīḍā tailaṃ tatra na lepayet
tailaṃ klaibyaharaṃ nāma liṃgoddaṇḍatvakārakam

5.37

śaithilyaṃ na bhavettasya daśavārāniyādyadi
hastagudasaṃbhavaklaibyanāśanaṃ paramaṃ matam

5.38

pānināśaka taila
rogārtāya tu dātavyamaprakāśayaṃ tu hyanyathā
jotiṣmatī tu kuḍavamajepālaṃ paladvayam
jātīphalaṃ jātipatrī colaṃ ca devapuṣpakam

5.39

sarvānsaṃmelya vidhinā tailaṃ saṃkarṣayettataḥ
agrabhāgaṃ ca sīmānau tyaktvā lepaṃ pralepayet

5.40

piḍikādarśanāttyaktvā lepane tailasaṃbhavam
ropaṇīṃ prakriyāṃ kuryādyāvadārogyatāṃ vrajet

5.41

anenaiva vidhānena śiśnanāḍībhavaṃ jalam
naśyati nātra saṃdeho yogoyaṃ paramottamaḥ

5.42

ajepāla taila
karṣajipālajaṃ tailaṃ dvipalaṃ jātisaṃbhavam
saṃmelya marddanaṃ śiśne nāḍīnāṃ doṣanāśanam

5.43

rākṣasataila
aśvagaṃdhā tathā cukraṃ karavīraṃ sumanaṃ tvacam
jātīkośaṃ palāṃśaṃ ca ākārakarabhaṃ tathā

5.44

lavaṃgaṃ markaṭībījaṃ kiṃpākaṃ kanakaprabham
caṃdanaṃ devadāruṃ ca bṛhatīmarkamūlakam

5.45

eraṃḍamāphūkaṃ caiva dhattūraṃ viṣameva ca
kāśmīraṃ mṛganābhiṃ ca pratyekaṃ karṣamānakam

5.46

carmako rohitaḥ pallī hīṃdragopañca karkaṭaḥ
śaśaḥśalyaḥśivā godhāsiṃho vyāghraścabhallukaḥ

5.47

vanyakapoto gaṃḍūṣaḥ gṛdhravārāhakastathā
medomāṃsānyathāśakyānānīyatrikakārṣikān

5.48

meṣīdugdhe bhāvayitvā pūrvavattailamāharet
nānāyogaprayogaiśca śaithilyaṃ yanna nirgatam

5.49

uddaṇḍaṃ jāyate so'pi koṭiyogairvisarjitaḥ
śaithilyaṃ na bhavettasya nityaṃ dik strī pragacchataḥ

5.50

tailoyaṃ rākṣaso nāma gopanīyaḥ prayatnataḥ
dhanināṃ yatra yuṃjīta prāyaścittaṃ samācaret
anyathā yaḥ prakāśeta sa bhiṣaṅnarakaṃ vrajet

5.51

iti tailavidhānaṃ ca hyavaśyaṃ te niveditam
yāvadārogyatāṃ yāti tāvaddyāmaṃ vivarjayet

5.52

atha sekānpralepāṃśca klaibyānāṃ hitakāmyayā
śrūyatāṃ vidhivattāta vakṣye vidhividhānataḥ

5.53

1 seṃka
iṃdragopaśca gaṃḍūṣo hyaśvagaṃdhā tathaiva ca
cukraṃ harilācaṇakaṃ bharjitaṃ ca vinikṣipet

5.54

cūrṇaṃ vai daṃtajaṃ tatra melyaṃ poṭaliyugmakam
kṛtyasaṃtyatrike taile hyuṣṇe poṭalikākṣipet

5.55

muhūrtaṃ sekayettābhyāṃ tāṃbūlaṃ veṣṭayettataḥ
anenavidhināṃ sekaṃ saptarātraṃ ca kārayet

5.56

seṃka ke bāda lepa
kuḍavaikamuccaṭābījānmeṣīkṣīre caturguṇe
pācayitvā vidhānena śiśne māsaṃ vimardayet
auddaṇḍyaṃ jāyate śiśne doṣaṃ hatvā hyayonijam

5.57

athavā
nāgaraṃ devasumanamākārakarabhaṃ tathā

5.58

cūrṇitaṃ madhuyogena māsaikaṃ lepayedbudhaḥ
tāṃbūlaiveṣṭitaṃ kṛtvā puruṣārthapradāyakam

5.59

palaṃ gajadaṃtacūrṇaṃ tathaiva matsyadaṃtajam
jātīphalaṃ lavaṃgaṃ ca māṣāṣṭakamudāhṛtam

5.60

araṇyajaṃ palāṃḍuṃ ca saṃcūrṇya poṭalīsabhau
vidhāya meṣīdugdhaṃ ca pātre tu mṛṇmaye kṣipet

5.61

bhāṇḍopari cchidrayuktaṃ śarāvaṃ sthāpayettataḥ
agnau saṃsthāpayedbhāṃḍaṃ poṭalyupari saṃnyaset

5.62

svedenoṣmībhavedyāvattāvatsekaṃ vidhānataḥ
kartavyaṃ ghaṭikāyugmaṃ tāṃbūlaṃ veṣṭayettataḥ
daśa divasānvidhāyātha śītaṃ vāri na saṃspṛśet

5.63

elāphalaṃ jātikośaṃ mūlaṃ karvīrajaṃ sitam

5.64

śālmalītvacamādāya hyākukuṃ ṣaṭkṣamāṣakam
karṣataile vinikṣipya hyuṣṇaṃ kṛtvā vilepayet

5.65

avaśyaṃ puṃstvamāpnoti ṣaṇḍhatvaṃ tasya naśyati
śītaṃ vāri na seveta maithunaṃ cāpi varjayet

5.66

ākārakarabhaṃ kuṣṭhaṃ jātīpatraṃ phalaṃ tathā
adhakarṣapramāṇena sarvān saṃcūrṇayetpṛthak

5.67

guḍameraṃḍabījāṃśca kārpāsabījakharparam
tilānkarṣapramāṇena mākṣikaṃ dvipalonmitam

5.68

sarveṣāṃ poṭalīṃ kṛtvā hyajādugdhena svedayet
anena jāyate caucchraṃ dhvajadoṣanivāraṇam

5.69

athavā
malaṃ manujakarṇasya medaḥ sūkarasaṃbhavam
saṃkhalya lepayennityaṃ hastadoṣasya śāṃtaye

5.70

indragopādilepa
ṭaṃkaṃṭaṃkamiṃdragopaṃ śvetaguṃjāṃ hyakarṣa kau
māṣaikaṃ ca samādāya lohapāṣāṇasaṃkaram

5.71

tīkṣṇamadye vimadyārtha śiśne nityaṃ vilepayet
tāṃbūlaṃ veṣṭayetpaścātsaptarātriśca nityaśaḥ
ayonijaṃ hareddoṣaṃ kāmavṛddhikaraṃ param

5.72

karavīrajaṭādilepa
karavīratvagdvikarṣaṃ dugdhe prasthadvaye pacet

5.73

tacca. dugdhaṃ dadhi kṛtvā maṃthanena viloḍayet
navanītaṃ viniṣkṛṣya svauṣadhiṃ tatra nikṣipet

5.74

jātīphalamajepālaṃ viṣamākhupaṣāṇakam
vidhinā mardayetkhalve tato lepaṃ samācaret

5.75

tyaktvāgrabhāgaṃsīmānau tāṃbūle taṃ praveṣṭayet
piḍikā ceddbhavecchuddhanavanītena lepayet
ṣaṃḍhatvanāśanāthāya lepoyaṃ samudāhṛtaḥ

5.76

lepa
āmiṣaṃ tu kulīrasya tilataileṣu pācayet
dhvajastenopaliptastu śaithilyaṃ parimuṃcati

5.77

kārpāsabījalepa
kārpasabījamajjāhiphenaṃ jātīphalaṃ viṣam
ākārakarabhaṃ sarvaṃ palārddha sūkṣmacūrṇitam

5.78

palapaṃcamitā grāhyā vasā sūkarasaṃbhavā
saṃmardayenmelayitvā dvātriṃśatpraharāvadhi

5.79

liṃgalepaṃ vidhāyātha nāgavallīdalena ca
badhnīyānnaśyati kṣipraṃ dhvajapātaḥ kiyaddinaiḥ

5.80

ākhuviṣṭhālepa
ākhuviṣṭhāṃ samānīya madhunā peṣayedbhṛśam
vidhinā lepayecchiśne dhvajasyocchrāyakārakam

5.81

ariṣṭakādilepa
tvacāmariṣṭakabhavāmākārakarabhaṃ tathā
tīkṣṇe madye mardayitvā śiśne nityaṃ pralepayet

5.82

tāṃbūlaṃ veṣṭayetpaścādviṃśaikadivasānayam
yogo'yoniratodbhūtaṣaṇḍhatvasya vilopakaḥ

5.83

karavīrādilepa
karavīramūlatvacaṃ saṃmardya bṛhatarise
vidhinā lepayecchiśne dhvajasyottejanāya vai

5.84

mūlikābījādilepa
kārpāsibījamādāya nistuṣaṃ kārayedbudhaḥ
tathaiva mūlikābījānkarṣadvayamitānpṛthak

5.85

ākārakarabhaṃ kuṣṭhaṃ pratyekaṃ ṣaṭ‌camāṣakam
madye tu mardayitvā vai śiśne nityaṃ pralepayet

5.86

mardana
goghṛtamarkadugdhaṃ ca mākṣikaṃ samabhāgataḥ
kāṃsyapātre mardayitvā śiśne nityaṃ vimardayet

5.87

māsaikamardanenaiva śaithilyaṃ ca vināśayet
hastamaithunajaṃ duḥkhaṃ praṇaśyati na saṃśayaḥ

5.88

iṃdriya sūkha gaī ho to mardana
colodbhavaṃ tathā tailaṃ lavaṃgānāṃ ca marddayet
svakṛtotthaṃ śiśnaśoṣaṃ māsamekaṃ ca naśyati

5.89

yasya śūkaprayogeṇa hastena mardanena ca
mahatā śiśnayogena sparśajñānaṃ vinaśyati
lobānodbhavaṃ tailaṃ tatra yojyaṃ sadā budhaiḥ

5.90

manaḥśilā ṭaṃkaṇaṃ ca kuṣṭhaṃ karṣapramāṇataḥ

5.91

jātīpatrarasaṃ caiva karṣaṃ vai trayameva ca
tilataile pācāyitvā limpedekāṃtare dine

5.92

ekaṃ dinaṃ vihāyātha catvāriṃśaddineṣu ca
vikṛtiḥ śiśnasya naśyetkāmottejakaraṃ param

5.93

iti tailavidhānaṃ ca lepasekavidhiṃ tathā
rogārtāya hi kartavyamaprakāśayaṃ tu cānyathā

5.94

tailalepa ke samaya pathyāpathya
uṣṇaṃ ca śītasalmaṃ ca tailaṃ ca vātakārakam
tyājyaṃ śiśnagade nityaṃ vraṇavatsevanaṃ hitam
mudgaṃ ghṛtaṃ śubhānnaṃ ca dugdhaṃ vā taṇḍulaṃ tathā

5.6-2

iti śrīvaidyapaṃcānanapaṃḍitarāmaprasādopādhyāyapraṇītenapuṃsakāmṛtārṇava
dhvajavikāranāśakatailādivarṇana nāma ṣaṣṭhastaraṃgaḥ

Linked texts (1)