Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 18.2
Vaidyakaśabdasindhu (Umeśacandragupta) 18.2
- Language
- Sanskrit
18.2.1
to. madhunā mardayet | ra. sā. saṃ.
candrārdrakaḥ | puṃ | karpūre | rā.
candrārddham | klī | bhagandarasya arddhacandrākārachedane | su. ci. 8a.
candrālokaḥ | puṃ | karpūre | vai. nigha.
candrāśmā (ndrikārdrāvaḥ) | puṃ | candrakāntamaṇau | rā. ni. va. 13
candrāspadā | strī | karkaṭaśṛṅgayām
candrikā | strī | sthūlailāyām | karṇasphoṭāyām
kāṃṇachir̤ā | śvetakaṇṭakāryām | rā. ni. va. 4
sūkṣmailāyām | mallikāpuṣpavallī | jyotsnāyām
candraśūre | bhā.
candrikāpāyī (in) | puṃ | cakore | rā. ni.
va. 18
candrikāmbujam | klī | kumude | śvetotpalaṃ vā śveta śundi | rā. ni. va. 10
candrilaḥ | puṃ | nāpite | vālukūśāke | me.
candrī | strī | vākucyām | rā. ni. va. 4
candreṣṭam | klī | kumudapuṣpe | vai. nigha.
candreṣṭā | strī | utpalinyām | kumudinau
rā. ni. va. 10
candrodayaḥ | puṃ | candrātape | cām̐doyām̐
candrodayamakaradhvajaḥ (rasaḥ) | puṃ | rasāyanādhikārī rasaḥ | śuddhakaṇṭakavedhyasuvarṇapalaṃ 1 pa.
śuddharasaḥ 8 pa. śuddhagandhakaḥ 16 pa. etāni raktakārpāsapuṣpaiḥ sammardditvā punaḥ ghṛtakumāraurasena marddayet tato dṛr̤hakācakūpyāṃ sthāpayet | atha tāṃ kūpīṃ
mṛttikāvastrakha
majjādyañca śaṅkhanābhiḥ sukṣmamaḥśilā etrāṃ pra. samabhāgaḥ kāṇadravye na ekala mardayet
candropalaḥ | puṃ | candrakāntamaṇau | he. ca.
candrorasam | klī | jale | ja.
capa(va)laḥ | puṃ | pārade | trikā | 2. sā. saṃ.
māṇikyaratne | rājamāṣa | rā. ni. va. 16 | caurakanāmagandhadravye | rā. ni. va. 12 | yakṣadaviśeṣe
dakṣā | vai. nigha. | mūṣikabhede | taddaṣṭe vṛddhiḥ mūrcchā
18.2.2
tṛṣā ca bhavet | su. kalpa. 6a. , vā. u. 38
a. | matrye | me. | prastaraviśeṣe | rā.
rājikābhede | ke.
capalatāśayaḥ | puṃ | agnauśaṃrīge | nidā.
capalā | strī | pippalyām | rā. ni. va. 6
bhā. ma. 4bha. yoniroga. ci. | vijayāyām
mikki | madyasāmānye | rā. ni. va. 14
jihvāyām | bhā. | pippalīmūle | yaṣṭyo. ci.
pānīyabhaktavṛkṣāṃm | jorake | śa. | madirāyām | rā.
capalājaṭā (mūlam) | strī | pippalīmūle
vai. nigha. 2bha. kāsa. ci. sañcidātyū cūrṇa
capaiṭaḥ | puṃ. karatale | chām̐par̤a | rā. ni. va.
18 | tatparyyāyaḥ,-pratalaḥ, prahastaḥ (a.)
camaṭaḥ | puṃ | sthūlagaudhume | bar̤āgaṃma | vai. nigha.
camatkāraḥ | puṃ | apādāme | śa. ra.
ca(cā)maram | klī | cāmare | bālavyajane
cāṃmara | me. | tadvāyuguṇāḥ-ojaskaraḥ maśikādināśakañca | rāja.
camaraḥ (ro) | puṃ, strī | camarīmṛge | camarī,
camarī gām̐r̤i | maṃ camarīgāya | kaṃ iṃḍi | tatparyyāyaḥ,-vyajanī, balyaḥ, dhenugaḥ bālavipriyaḥ
(strī) dīrghavālā, giripriyā | rā. | tanmāṃsaṃ
snigdhaṃ madhuraṃ kāsaghnaṃ vipāke madhuraṃ vātapittaghnañca
su. sūḥ 46 a. | (rau) strī | mañjaryyām | me.
camaraliyām
camarapucchaḥ | puṃ | ko kaṅgumṛge | rā. ni. va.
18 | kāśmīrīrjādarikāyām | kai.
camarikaḥ | puṃ | kovidāravṛkṣe | rāṃma kāñcana
gām̐cha | ama.
camasaḥ | puṃ | capaṃḍhe | śām̐pada | piṣṭakabhede
laḍḍuke | (ajayapāla.) | (strī) strī | sukṣmamaśarādvipiṣṭake taccūrṇa ca | "cūrṇaṃ yacculukṣmāpothyaṃ
camasī sābhidhīyate |” bhā. | yajñapātraviśeṣe
cāṃmacāṃ
camūruḥ | puṃ | hariṇabhede | ama.
campaḥ | puṃ | puṃ | kovidāravṛkṣe | rakta kāṃcana
18.2.3
gām̐cha
चम्पकः । पुं । (Michelia champaca.)
svanāmakhyātapuṣpavṛkṣe | cām̐pāphūlaera gām̐cha | pa. su.
hiṃ saṃ caṃpā | kaṃ saṃpege | tatparyyāyaḥ,cāmpeyaḥ, hemapuṣpakaḥ ( a. ), kaṭuḥ, ugragandhaḥ,
kusumādhipaḥ (śabdara.), nāgapuṣpaḥ (me.), kusumādhirāṭ, pūjyagandhaḥ (ci.), suvarṇapuṣyaḥ, śītalacchadaḥ,
subhagaḥ, bhaṅgabhohī, śītalaḥ, bhramarātithiḥ, surabhiḥ,
dīpapuṣpaḥ, sthiragandhaḥ, atigandhakaḥ, sthirapuṣpaḥ,
hemapuṣpaḥ, pītapuṣpaḥ, hemāṅgaḥ, sukumāraḥ, vanadīpaḥ
guṇāḥ,-kaṭuḥ tiktaḥ śītalaḥ dāhaghnaḥ kaphakuṣṭhavraṇaghnaḥ rājayakṣmakāsatṛṣṇāghnaya | rā. ni. va. 10
"campakaḥ kaṭukastiktaḥ kaṣāyo madhuro himaḥ
viṣakṛmiharaḥ kṛcchrakaphavātāsrapittajit ||” bhā.
panasavṛkṣe | nāgakeśaravṛtyake | vai. nigha. | strī
campakapuṣpe | svarṇakadalyām | cām̐pākalī
campakakadalī (rambhā) | strī | suvarṇakadalyām | cām̐pākalī | tatparyyāyaḥ, -campakarambhā,
suvarṇakadalī (rā.) | guṇāḥ,-vātapittaharaṃ guru
vīryyakaram atiśītaṃ rase pāke ca madhuram | rā.
ni. va. 11 | vātapittaghnaṃ guru vīryyakaraṃ ati
śītalaṃ rase pāke ca madhuram | rāja.
campakakalikā | strī | campakakorake
cām̐pāra kali | tatparyyāyaḥ, -gandhakalī, bahugandhā, gandhamodinī, campakakorakā | rā. ni.
va. 10
campakāgadaḥ | puṃ | lūtākīṭādiviṣaharāgadabhede | yathā- "haridrāhayapadmakṣamañjiṣṭhānatakesaraiḥ | sacaudrāsarṣapaiḥ |" vā. u. 37a.
campakāluḥ (śaḥ) | puṃ | panasavṛkṣe | kām̐ṭhāṃla
campāmuḥ gām̐cha | śa. ra.
campakundaḥ | puṃ | malliviśeṣe | ṭāṃginā gām̐cha,
cām̐dakar̤ā | guṇāḥ,- "campakundo guruścakṣuḥ
18.2.4
madhuro vātapittajit | śukralo balakṛt proktaḥ
snehanaḥ śleṣmakopanaḥ ||" rāja. trapa.
'campakolaḥ (laḥ) | puṃ | panasavṛkṣe | kām̐ṭhāṃla gām̐cha
trikā.
campalaḥ | puṃ | mahānāgakeśaracampake | nāgeśvara
cām̐pā | trikā.
campālaḥ | puṃ | panase | śabdara.
cambelī | strī | jātopuṣpavṛkṣe | cāmelī
cayaḥ | puṃ | viṣṭhāyām | rīgahaḍo | vai. nigha.
caraḥ | puṃ | khañjarīṭapakṣiṇi | khañjanapām̐khī
śa. mā. | kapaddaṃ ke | kaur̤i | rā. ni. va. 13
carakaḥ | puṃ | parpaṃṭake | ṣpheṃgopābar̤ā | pa. su.
tannāma kavidyakasaṃhitāyām | svanāmakhyāte agniveśakṛtatantrapratisaṃskarttari vaidyakasaṃhitākāre
caraka muni | ātreyasya muneḥ śiṣyā agniveśādayo'bhavan | saṃhitotpattiḥ yathā- "munayo bahvavastaiśca kṛtaṃ tantraṃ svakaṃ svakam | teṣāṃ tantrāṇi
saṃskṛtya samāhṛtya vipaścitā | carakeṇātmano nāmnā
grantho'rtha carakaḥ kṛtaḥ |” tatrādbhāvaiṣaḥ- "yadā
matsyāvatāreṇa hariṇā veda uddhṛtaḥ | tadā śeṣañca
tatraiva veda sāṅgaṃ samāptavān | ekadā sa mahībrajaṃ
draṣṭuṃ cara ivāgataḥ | tatra lokān gadagrastān
vyathayā paripīḍitān | svalpeṣu bahuṣu vyāgan
mriyamāṇāṃśca dṛṣṭavān | tān dṛṣṭvāvidathādyuktaḥ
teṣāṃ duḥkhena duḥkhitaḥ | anantaścintayāmāsa rīgopaśamakāraṇam | saṃcintya sa svayaṃ tatra muneḥ-putrī
babhūva ha | prasiddhasya viśuddhasya vedavedāṅgavedinaḥ
yataścara ivāyāta, na jñātaḥ kenacidyataḥ | tasmāñcarakanāmāsāṃ vikhyātaḥ kṣitimaṇḍale ||" bhā.
caraṭaḥ | puṃ | khañjarīṭapakṣiṇi | khañjana pām̐khī
śa. mā.
caraṇaḥ | puṃ | pāde | rā. ni. va. 18 | tarumūle
18.2.5
rā. ni. va. 2 | kavī | bhakṣaye | he. ca.
caraṇagranthiḥ | puṃ | padagulphe | he. ca.
caraṇā | strī | adharapāṣāṇāmṛtaunirīgau | suśru.
cara ṇāyudhaḥ | puṃ | kukkuṭe | kukar̤ā | ama.
caratipañcikā | strī | rākṣāyām | vai. nigha.
carapriyam | klī | marice | vai. nigha.
carācaraḥ | puṃ | kapaddaṃ ke | rā. ni. va. 13
cariḥ | puṃ | catuṣpādajantau | u.
carttilā | strī | tintir̤īvṛkṣe | śa. ra.
cakaḥ | puṃ | anne | havyānne | havyānnapākabhāṇḍe
me.
carukā | strī | tṛṇadhānyabhede | guṇāḥ-śyāmākavat | ca. sū. 27 a.
carurūpaḥ | puṃ | civarūpe, roṭikāyām
ṭhitārūm̐ piṭhā | trikā.
carcarokaḥ | puṃ | śāke | mahākāle | me.
carcā | strī | niyamāparicāyyām̐
carpaṭaḥ | puṃ | parpaṭe | carpaṭe | me.
carpaṭī | strī | pūpāyikāyām | śūniviṣṭeṣa
trikā.
carmaṭaḥ | puṃ | karkaṭikālātāyām | kām̐kūḍa
gām̐cha | halā.
carmīḥ (kaṇṭakaḥ) | puṃ | lace | chāṃpar̤ā
rā ni. va. 18 | parpaṃṭake | pheṃgopābar̤ā | vai.
nigha. | jihveśa. jva. ci.
carmakāro | strī | sāṃbaroḍiṇyām | bhā.
carmakaṣā (sā) | strī | The plant
Chámara ghása. svanāmakhyātatṛṇadravye
cāmarakaṣā, cāmaraghāṃsa | ra. sā. ca. ṭo. bha.
tatparyyāyaḥ,-saptalā, vimalā, sātalā, bhūriphenā
(a.), śātalā, carmakasā (bha.), vidalikā | śa.
See sātalā | māṃsarohiṇyām | rā. ni.
va. 12
carmakārataruḥ | puṃ | śukramadanavṛkṣe | vai. nigha.
carmakārāluḥ (kaḥ) | puṃ | vārāhīkande
śuāra ālūṃ | vai. nigha.
carmakārikā (rī) | strī | carmakaṣāyām
cāmaraghāṃsa | me. ja. da.
carmīko (in) | strī, puṃ | carmapakṣiṇi | cāmacir̤ī | rā. ni. va. 18
18.2.6
carmīkolā | puṃ | tannāmakakṣudrarīge | ām̐chilaḥ
"samutthānanidānābhyāṃ carmakīlaḥ prakīrttitaḥ |”
su. ni. 13 a. | "mādheṣvasannatarān carmakaulān sitāsitān |” vā. u. 31 a. | carmībhedai | arṣa, hāriśra | samāptiḥ—“vyānastu
prakupitaḥ śleṣmānaṃ parigṛhya bahiḥsthirāṇi kīlavadamāṃsi nirvvarttayanti tāni carmakīlākhyāṃsi
ācakṣate ||” su. ni. 2 a. | “vātena todapāruṣye
pittādasitaraktatā | śleṣmaṇā snigdhatā cāsya grathitattvaṃ savarṇatā ||” mā. ni.
cāmacikai | trikā. | he. ca. śa. ra.
rā. ni. va. 20
va. 18
loke | “sphoṭānāṃ milanādeṣā bahurūpeā'pi
dṛśyate | ekāsphoṭā ca kṛṣṇā ca boddhavyā carmmajñābhidhā” bhā.
nigha
rā. ni. va. 18 | carmmakīlaroge | ām̐cila
vai. nigha.
rā.
carmmadalam | klī | cudrakuṣṭhabhede | lakṣaṇaṃ—
“raktaṃ saśalaṃ kaṇḍūmat sphoṭairdalayatyapi | tañcarmmadalamākhyātaṃ sparśatrāsasahanañca yat ||” bhā. | anyatra
—spardhena kaṇḍū vyathanopapoṣārukṣaiṣu tañcarmmadalaṃ
vadanti |” su. ni. 5 a.
rogaṃ | rā. ni. va. 20 | kharjyām | culakūni
vai. nigha.
śabdara.
lapindrethe, yat acchambarā nāmakeleti saṃhitāsu
khyātum | cām̐mar̤ā | rā. ni. va. 16
va. 16
śabdara.
vai. nigha.
rā. ni. va. 18
mahāvāstu yattrākhyañcakalaupamaṃ | tadekakuṣṭhaṃ camīkhyaṃ
bahalaṃ gajacarmavat ||” bhā. | (strā) strī
vai. nigha.
kasā | vā. sū. 15a. | śyāmādigaṇe | hemā.
cūrṇānne | rā. ni. va. 20 | bhakṣaṇe | dantairbhakṣaṇe
“carvvaṃ cipiṭadhānyādi |” bhā.
vṛkṣe | ke.
māṃha | trikā.
guṇāḥ— “caladalo'nabhiṣyandī hito vāte ca
rocanaḥ |” rāja. 1 pa.
5 | rā. ni. va. 11
śa. ra.
18.2.7
rā. ni. va. 6 | pippalīmūlasadṛśaṃ gudajarāge
hitam | bhā. pū. 1bha. | bhedakaṃ kaphaghnañca
rāja. | hastapippalomūle | su. sū. 38 a.
vai. nigha.
rā. ni. va. 6
va. 4| carcye | hrade | rā. ni. va. 6 | vacāyām
gai. | pippalyām | vai. nigha.
caṣakam | klī. puṃ | surābhide | madhuviśiṣṭe | me.
surāpānapātre | he. ca.
caṣatiḥ | puṃ | jīrṇatāyām | bhakṣaṇe | uṇā.
caṣālaḥ | puṃ | madhūkīve
cakṣmam | klī | avadarśane | dṛṣṭi | he. ca.
cakṣuḥ | klī | netre | rā. ni. va. 18 | meṣaśṛṅgīvṛkṣe | ra. mā.
cakṣuḥpuṣpaḥ | puṃ | pāṭhāyām | ākanādi
pa. sū.
cakṣukaḥ | puṃ | tiniśavṛkṣe | sāṃdana | pa. sū.
cakṣurjalam | klī | netrajale | ke.
cakṣurddantaḥ | puṃ | pārśvadante
cakṣurddhāvanam | klī | netradhāvane | cakṣu
dhooyā
cakṣurbahvalaḥ | puṃ, klī | meṣaśṛṅgīvṛkṣe | mer̤āśiṅe, jiola | ra. mā.
cakṣurvilepanam | klī | netrāñjane
cakṣurveṣṭanam | puṃ | bhadramuste | rāmaśara
cakṣussravāḥ (s) | puṃ | sarpe | a.
cakṣuṣyam | klī | kharparadhātau | thāṃpara | pa.
sū. | prapauṇḍarīkaviśeṣe | puṇḍariyāviśeṣa
ra. mā. | kharparītulye | tūtai | svalpapadma
sauvīrāñjane | nīla surmmā | rā. ni. va. 12
nirguṇḍībīje | nirguṇḍī | patre | vai. nigha.
puṃ | śobhāñjanavṛkṣe | sajinā gācha | rā. ni. va.
7 | katakavṛkṣe | me. | rasāñjane | he. ca. | tri.
cakṣurhitakare
cakṣuṣyā | strī | kulatthikāyām | kulatha
kalāya | me | araṇyakulatthikāyām | vana
kulatha | rā. ni. va. 5 | ajaśṛṅgayām, meṣaśṛṅgayām | mer̤ā śiṃṅe | rā. ni. va. 6
nīlāñjane | hīramasurmmā | ketakīvṛkṣe | vikā.
18.2.8
kulatthāñjane | añjanaviśeṣe | rā. ni. va. 13
cākacikkā (ktā) | strī | śvetajaṅghāyām
śveta boṇāṃ muru, mā.
cāṅgaḥ | puṃ | cāṅgeyyām | aṭī. rā.
monadelpha.) amlaloṇikāyām | āmrūla
śāṃka | hiṃ caupatiyā | saṃ āṃvavatoṃ | kaṃ
pulimbu cisre | śākaguṇāḥ—kaṭu rocanaṃ pācanaṃ
rucyam atyuṣṇāṃ dīpanaṃ kaphavātāśauṃgrahaṇyatisāraghnam | rā. ni. va. 7| ca. sū 27.| pittalā
amlā kuṣṭhaghnī ca | bhā. pū. 1bha. śākava. | uṣṇā
kaṣāyā madhurā agnidīpanau ca | dhati. 16 a.
ra. ḍā. saṃ. cāṅgerāghṛte | bhā. atisā. ci
nimba kalpe | bhaiṣa. cuṃdarīga. ci. | pālaṅgaśāke
pālaṃgaśāṃka
cāṅgerīghṛtam | klī | cūdarīgādhikāre gudabhraṃśe ca | gavyaghṛtaṃ 4 śa. cāṅgerī vṛkṣatvagdūrvā rasaḥ
pra. 10 pa. 5 to. 3 mā. | kakkārthe—gambhīrauvṛtracārayoḥ pra. 4 pa. ! ghṛta 4 śa. āmrūlaleṃra
rasa, kulatthera rasa evaṃ anya dadhi pratyeka
10 pa. 6 to 3 mā | kakkārtha—śuṃṭhi 7
yavakṣāra pratyeka 4 pa. | sā. kau. | ca. ci.
bhirṣāthau yathā - pṛthvām̐ pippalīmūlaṃ citrakamūlaṃ
cavikā gokṣuraḥ pippalī dhānyakaṃ vilbamūhaṃ pāṭhā
mūrkha yamānī eṣāṃ mililā 1 śa. ghṛtaṃ 4 śa.
amladadhimastu 16 śa. cāṅgerīrasaḥ 16 śa.
ca. da.
cāṅgerīsaddaśapatraḥ | puṃ | sunikhaṇakaśāke
śuśani śāṃka | bhā. pū. 1bha. śākava.
cāṭakoraḥ | puṃ | caṭakaśiśau | vai. nigha.
cāṭukarttā | puṃ | pārāvate | vai. nigha.
cāṇakya (mūlaka) m | klī | caṇakasūlotikhyāte mūlakabhede | mūlāviśeṣa | saṃ ghoramūlā
kaṃ dīr̤amūlaṅgi tatparyāyaḥ—vāneyaṃ, viṣṇupatakaṃ,
18.2.9
sthūlamūlaṃ, mahākandaṃ, kauṭilthaṃ, marusambhavaṃ, śālākakaṭakaṃ, miśraṃ | guṇāḥ—uṣṇaṃ kaṭukaṃ rucyaṃ dopanaṃ
guru grāhi kaphavātakṛnniguṇāṅgamū| rā. ni. va. 7
cāṇḍālā (lino) | strī | liṅgindyām | rā.
ni. va. 3 | ra. sā. saṃ. rasamāraṇavarga
cātakaḥ | puṃ | tannāmakapakṣiṇi | phaṭikajala
pāśī | hiṃ tokā | tatparyyāyaḥ, —varṣābhūḥ,
pāraśvataḥ (ke.), variṣāpriyaḥ (śabdara.), meghacittakaḥ (śa.), stokakaḥ (a.), sāraṅgaḥ (ma.),
stīkaḥ, kālātṛnādī (me.), ghanatolaḥ, varṣapriyaḥ
(vi.) | tanmāṃsaṃ laghu śītalaṃ raktapittakaphaghnam
agnikarañca | rāja. | havyaṃ balapuṣṭidañca | rā. ni.
va. 16
cātakāntaḥ | puṃ | varṣākāle
cāturjātakam | klī | samabhāgatcagelāpatrakeśareṣu | gur̤atvak, elāṃca, tejapatra, nāgeśvara
samabhāgaṃ | guṇāḥ—“cāturjātamidaṃ varṇyaṃ vahnikṛcca viṣāpaham |” rā. ni. va. 22
cāturtha (rthikaḥ | puṃ | caturthadinabhavaviṣamajvarabhede
18.2.p1
dina antara jvara | “cāturthiko darśayati prabhāvaṃ dvividhastaijvaraḥ | jaṅghābhyāṃ ślaiṣmikaḥ
pūrvaṃ śirasonilasambhavaḥ ||” mā. ni. | “cāturthiko nāma gado dāruṇo viṣamajvaraḥ | śoṣakaḥ
sarvvadhātūnāṃ balavarṇavināśanaḥ | tridoṣajo vikāraḥ
syādasminsañcayato'nilaḥ | kupitaṃ pittametantu
kaphayevaṃ svakājataḥ | śītadāhajvarastovrastrikālamanuvarttate | sa sannipātasambhūto viṣamo viṣamajvaraḥ
ūrddhaṃ kāyasya gṛhṇāti yaḥ pūrvvaṃ so'nilātmakaḥ
pūrvaṃ gṛhṇātyadhaḥ kāya so'pyulaiṣmajvaraḥ saḥ ||”
hārītaḥ
cāturthakaviparyyayaḥ | ekāntaradinabhavabhavaviṣamajvarabhede | ekadina antare duidina jvara
“madhye'hani jvarayati tvādāvante ca muñcati |”
mā.
cāturbhadra (ka) m | klī | kaphādhikapittaśleṣma
jvare yogabhede | śūṭhī ativiṣā mustā gur̤acī
rcita catuṣṭaye | “nāgarātiviṣā mustā tathāmṛtaccikārthikaṃ | gaḍūcyā militaṃ tacca cāturbhadrakamucyate ||” rā. ni. va. 22
cāturbhadrakapañcamūlam | klī | tatpañcamūlokirātādigaṇakṛte sannipātikajvare yogaviśeṣe
si. yo.
cāturbhadrāvalehikā | strī | kāsaśvāsahare
kaphaghne'valehabhede | “kaṭphalaṃ pauṣkaraṃ śṛṅgo kṛṣṇāṃ
ca madhunā saha |” “dhanakṛṣṇāśṛṇāyaṣṭrīcūrṇaṃ caudreṇa
saṃyutaṃ | śiṅgījvarātisāraghnam |” ca. da.
cātvālaḥ | puṃ | gahvare | u.
cāndram | klo | raupye | puṃ | candrakāntamaṇī
he. ca.
cāndrakam | klī | śuṇṭhayām | rā. ni. va. 6
cāndrā | strī | ativiṣāyām | atiīca
rā. ni. va. 6
cāndrākhyam | klī | ārdrake | āṃdā | rā.
ni. va. 6
cāndrī | strī | somarājyām | somarāja
śvetakāṣṭhakyāryām | rā. ni. va. 4 | jyotsnāyām
cāpa(va) paṭaḥ | puṃ | piyālavṛkṣe | peṃyāṃśāla
jaṭā.
cāmaraḥ | puṃ | camarīmṛge | gakharyalaṃ | gauṃla
me. | yaṣṭiyayau | vai. nigha. | camarīlomavyajane
tadvāyuguṇāḥ-cījaskaraḥ makṣikādivārakaśca
rāja.
cāmarapuṣpaḥ (kaḥ) | puṃ | guvākavṛkṣe | āmavṛce | ketakavṛce | keā gācha | (kaḥ) kāgre
keśa.ghāsa | me.
cāmarā (rī) | strī | cāmare | a. ṭī. bha.
(rī in) puṃ | aśve | vikā.
cāmalī | strī | aśvagandhe | pa. sū.
cāmīkaram | klī | suvarṇe | rā. ni. va. 12
dhustūre | ama. | nāgakeśarapuṣye | pa. sū.
cāmpeyaḥ | puṃ, klī | nāgakeśaravṛkṣe | nāgaśvara gācha | rā. ni. va. 6 | campakavṛkṣe | cāṃpāra
gāṃcha | pa. sū. | ca. da. vā. vyā. ci. | padmakeśare
bhā. | suvarṇacampake, nāgacampake | nāgeśvara cām̐pā
vai. nigha. | klī | svarṇa | vikā.
cāmpeyakam | klī | kiñjalka | padmakesara
rā. ni. va. 10
cāram | klī | kavimavidhi | he. ca.
cāraḥ (kaḥ) | puṃ | piyālavṛkṣe | asya vījaṃ
'cāradānā' ityucyate | peṃyāṃśāla | īhāra
bījake cāṃdonā peṃyālabīja kahe | maṃ
cārolo | kaṃ cāravauja | guṇāḥ—pakvaṃ phalaṃ hṛdyaṃ
gaulyaṃ guru | tadvījaṃ madhuraṃ hṛdyaṃ pittadāhaghnañca
rā. ni. va. 11
cāraṭaḥ | puṃ | garddhabhe | ke.
cāraṭikā (ṭo)
cāraṇī
cāravāyuḥ
cāravojam
cārikā
cāriṇī
cāritrā
cārin
cārvvāk
cāro
cāru
cārukaḥ
cārukeśa(sa)rā
cārukeśā
cārudarśanaḥ
cārudāruḥ
cārudhāma
cārunālakam
cārupatrikā (trā) (rṇī)
cāruphalā
cārumoṭā
cārayūtho
cāruratnam
cārulocanaḥ
cāruvarttinī
cāruvarddhanā
cāruvṛkṣaḥ
cāruśilā
cāruṣkā
cālaḥ
cālanam
cālanī
cāṣaḥ (saḥ)
cātukaḥ
cikaḥ (kkaḥ)
cikā
cika(kku)raḥ
cikitsakaḥ
cikitsā
cikitsākalikā
cikitsāṅgam
cikitsāñjanam
cikitsādopakaḥ
cikitsādīpikā
cikitsāprābhṛtaḥ
cikitsāmṛtam
cikitsārṇavaḥ
cikitsitam
cikitsyaḥ
cikiram
cikilaḥ
cikuraḥ
cikurapacaḥ (pāśaḥ)
cikkuraḥ
cikkūlaḥ
cikkaṇaḥ (pūgaḥ)
cikkaṇā (ṇo)
cikkasaḥ
cikkā
cikkiṇā
cikkiraḥ
ciṅkaṭaḥ (ṅgaḥ)
ciṅkaṭo
cicaṇḍaḥ (ṇḍā) (ṇḍikā)
ciciḥ
cicir̤iṅgaḥ
ciñcaḥ
ciñcā (ciñcā)
ciñcātailam
vātakaphaghnaṃ rucyaṃ nātiśītalaṃ kaṣāyañca | rā. ni.
va. 15
guṇāḥatyamlaḥ vātannaḥ kaphadāhaghnaḥ | śarkarāmiśraḥ sa
pittadāhakaphaghnaśca | rā. ni. va. 11
strī | tintir̤īvṛkṣe | ca. sū.
27 a.
strī | guñjāyām
strī | ciñcoṭake
See cuñcuḥ
strī | ārāmaśītalāyām | vai. nigha.
strī | khanāmakadèvadārau | vai. nigha.
strī | śavadāhanaculau | tatparyāyaḥ,cityā (kha), kāṣṭhamaṭho, celaṃ, citācūḍakaṃ, citthaṃ
18.2.p2
vi.), citiḥ, saṃhatiḥ (me.
Linked texts (4)
- Vaidyakaśabdasindhu (Umeścandra Gupta) — Umeścandra Gupta, Sanskrit
- Āyurvedasaukhya — Ṭoḍaramalla 1565, Sanskrit
- Amṛtasāgara — Pratāpasiṁha 1778, Sanskrit
- Āyurvedīya Hitopadeśa — Raṇajitrāya Desāī, Sanskrit