[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Not in a sub-category](https://indike.org/pramana/in.med.other) › [Jivasutra](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra) › 3 # Jivasutra 3 Jīvasūtra 3 ### [3](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra.3) རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ་ཀ་འདྲ་སྟེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིད་སྐྱེས་པས། །ལུས་དང་ཡུལ་དུས་ཟས་སྤྱོད་ཚུལ་གཅིག་འདོམ་ན་ནད་ལྡང་སྟེ། །ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་འཕྲོད་སྦྱར་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་མི་ལྡང་ཕན། །དེ་ཕྱིར་འཕྲོད་དང་མི་འཕྲོད་ལ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་འདིར་བསྟན་པ། །རླུང་ནི་མངར་སྣུམ་ལྕི་དྲོ་འཕྲོད་དེ་རྩུབ་ཡང་བསིལ་མི་འཕྲོད། །མཁྲིས་པ་ཁ་མངར་བསིལ་དང་འཕྲོད་དེ་ཚ་སྐྱུར་དྲོ་མི་འཕྲོད། །བད་ཀན་སྣུམ་ལྕི་བསིལ་དང་མི་འཕྲོད་རྩུབ་ཚ་སྤྱོད་དང་འཕྲོད། །དེ་བས་རང་གི་ལུས་དང་དུས་གནས་ཟས་དང་འཕྲོད་སྤྱད་ཕྱིར། །དཔྱིད་ཟླ་གཉིས་ནི་བད་ཀན་བསྐྱེད་དུས་ཡིན་ཏེ་ནད་ལྡང་བས། །བད་ཀན་དྲང་ཞིང་བཀྲུ་སྨན་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ཞིང་ཆུ་ཚན་བཏུང་། །གྲོ་ནས་བསྲེག་ཤ་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་རྩུབ་བསྐ་ཡང་བ་བཟའ། །སྦྲང་ཆང་རྒུན་ཆང་སྒ་ཆུ་སྦྲང་ཆུ་བུ་རམ་ཆང་ཉིད་བཏུང་། །མར་ཚིལ་ལ་སོགས་སྣུམ་ལྕི་ཁ་ར་སྐྱུར་པོ་ཚ་ཕྲོམ་དག། །མངར་འཇམ་སྐྱུར་ན་བསིལ་བག་ཡང་ཞིང་ཉིན་པར་ལོག་མི་བྱ། །ཆུ་ཚས་ལུས་བཀྲུ་མཉེ་ཞིང་ལས་བསྐྱོད་བཅག་བྱ་ཅི་རན་བྱ། །གནས་ཀྱང་ཧ་ཅང་མི་ཚ་མི་གྲང་རན་དྲོ་གྲིབ་མར་འདུག །དབྱར་སྟོད་ཟླ་གཉིས་མ་འབྲི་དུས་ཡིན་ཉལ་པོ་དྲག་ཤུལ་སྤང་། །ངལ་དུབ་མི་བྱ་བག་འབྲས་འོ་མ་མར་སར་ཤ་དག་བཟའ། །བུ་རམ་ཚིལ་ནི་ཅུང་ཟད་བཟའ་སྟེ་ཆང་ཉུང་ཡང་བ་བཏུང་། །འོ་མ་བསྐོལ་གྲང་ཁ་རས་བཏབ་དང་དར་བ་འཐུངས་ན་ཕན། །ལན་ཚ་སྐྱུར་ཞིང་ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པ་ཚ་སྐྱུར་སྤང་། །ཆུ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་ལུས་བཀྲུ་སྒྲ་སྙན་མཉན་ཞིང་གདགས། །ཆར་པར་རེག་བྱ་ཉིན་པར་ཙོག་བུར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ན་ཕན། །གནས་ཀྱང་སེར་བུ་དྲག་པོའི་ངད་མེད་དྲོ་མིན་བསིལ་བར་འདུག །དབྱར་སྨད་ཟླ་བ་གཉིས་ན་མཁྲིས་པ་སོགས་ཤིང་རླུང་ལྡང་སྟེ། །ཕྱི་རོལ་ཚ་ལ་ལུས་ཀྱི་ནང་གྲང་ནད་གསུམ་གཡོས་པས་ན། །རླུང་ནད་བསལ་ཕྱིར་ལུས་མཉེ་སྣུམ་བསྐུ་སྨན་ཆུ་བསྐོལ་བས་བཀྲུ། །རླུང་ནད་སེལ་དེས་ཏིལ་མར་མས་གཏོང་དུགས་དང་ལུམས་ཀྱང་བྱ། །ཟས་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཚ་མིན་མངར་སྐྱུར་མེད་པར་རན་པར་སྦྱར། །ཕོ་བ་དྲོད་སྐྱེད་བག་དང་མར་ཚིལ་སྦྲང་རྩི་བར་འགའ་བཟའ། །ཡོས་དང་ > Since wind, bile, and phlegm all resemble and arise from their own natures, > If body, place, season, food, and conduct share the same condition, illness will arise; > By properly combining suitable things, wind, bile, and phlegm will not arise and benefit will come. > Therefore, the proper way regarding what is suitable and unsuitable is explained here: > For wind, sweet, unctuous, heavy, and warm are suitable; rough, light, and cool are unsuitable. > For bile, bitter, sweet, and cool are suitable; pungent, sour, and hot are unsuitable. > For phlegm, unctuous, heavy, and cool are unsuitable; rough and hot conduct are suitable. > Therefore, in order to adopt suitable things for one's own body, season, place, and diet: > The two months of spring are the time when phlegm is produced, and illness arises; > Therefore, draw out phlegm, administer purgatives and emetics, and drink hot water. > Eat roasted meat of wheat and barley, honey, and the like—rough, astringent, and light. > Drink mead, grape wine, ginger water, honey water, and molasses wine. > Greasy and heavy substances such as butter and fat, sugar, sour foods, and raw, pungent foods, > Sweets, soft and sour things: avoid sleeping during the day when coolness and lightness prevail. > Wash the body with hot water, massage, take exercise, and walk as appropriate. > As for dwelling, stay in a moderately warm shade that is neither too hot nor too cold. > The two months of early summer are a time of depletion; abandon sexual intercourse and strenuous activity. > Do not fatigue yourself; eat flour-porridge, rice, milk, fresh butter, and meat. > Eat a little molasses and fat; drink light alcohol in small amounts. > Drinking boiled and cooled milk mixed with sugar, and buttermilk, is beneficial. > Avoid salt, sour things, black pepper, and other pungent and sour things. > Wash the body with lukewarm water, listen to melodious music, and wear ornaments. > Touch cooling things; taking a seated nap during the day is beneficial. > As for dwelling, stay in a cool place that is not warm and lacks strong, chilly drafts. > In the two months of late summer, bile accumulates and wind arises; > Because the outside is hot and the inside of the body is cold, the three humours are stirred up. > Therefore, to dispel wind illness, massage the body, apply oils, and wash with boiled herbal water. > To remove wind illness, administer sesame oil enemas, and apply compresses and steam baths. > As for diet, combine things moderately without being excessively hot, sweet, or sour. > Eat porridge that generates stomach warmth, butter, fat, and honey occasionally. > Eat roasted barley flour, > — English (machine translation) (machine translation) - [Previous: 2](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra.2) - [Next: 4](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra.4) ## Translations (1) - [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra*bo~en-mt.3) — English, machine translation --- Source: [https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra.3](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra.3) · Pramāṇa