[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Not in a sub-category](https://indike.org/pramana/in.med.other) › [Jivasutra](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra) › 4 # Jivasutra 4 Jīvasūtra 4 ### [4](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra.4) འབྲས་ཆན་མར་ཁུས་བླུགས་དང་ཟན་དྲོན་ཤ་དག་བཟའ། །ཆང་ཡང་ཅུང་ཟད་བཏུང་སྟེ་ཆུ་དང་ཆུ་གྲོག་སྤང་བར་བྱ། །རླན་ལ་མི་འདུག་མི་འགྲོ་ལུས་ལ་ཆར་པས་གཤེར་མི་བྱ། །སྟོབས་དང་དྲག་ཤུལ་ངལ་ཞིང་དུབ་པར་གྱུར་པའི་བག་དང་ཡང་། །ཉིན་མཚན་མི་བདེ་ཉིན་པར་མི་ལོག་ཉལ་པོ་བརྟུན་བྱེད་སྤང་། །གནས་ཀྱང་རླན་མེད་རླུང་མི་ལྡང་ལ་བསིལ་བར་སྟན་བཏིང་འདུག །སྟོན་ཟླ་གཉིས་ནི་མཁྲིས་པ་སྐྱེ་བའི་དུས་ཡིན་ནད་ལྡང་བས། །བསིལ་མངར་བཀྲུ་སྨན་གཏང་ཞིང་གཏར་ཀས་ཁྲག་ཀྱང་ཅི་རན་དབྱུང་། །ཁ་ཞིང་མངར་ལ་བསིལ་བའི་སྨན་ཡང་རྟག་ཏུ་བཟའ་བར་བྱ། །དུས་འདིའི་ཆུ་ནི་དུག་མེད་གཙང་དང་བཀྲུས་ཤིང་འཐུངས་ན་ཕན། །ཟས་ཀྱང་འབྲས་ནས་སྲན་མ་སྦྲང་རྩི་ཁ་ར་ཤ་ལ་སོགས། །མངར་ཞིང་ཁ་ལ་ཡང་བ་མར་སར་འོ་མ་བཟའ་ཞིང་བཏུང་། །ཆང་ལྕི་དྲག་པོའི་རོ་ཡོད་མི་བཏུང་ར་རོར་མི་བྱ་སྟེ། ཚིལ་དང་ཏིལ་མར་མི་བཟའ་ཟིལ་པར་མི་འགྲོ་འདུག་མི་བྱ། །ཚ་བའི་ཟས་དང་ཡུལ་ཡང་ཟླ་གྲོགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་བསྟེན། །ཆུ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་ལུས་བཀྲུ་གོས་ཀྱང་དྲི་མ་མེད་པ་བགོ། །རྒྱན་དང་དྲི་ཞིམ་ལུས་ལ་གདགས་ཤིང་ཉིན་མཚན་མི་བདེ་སྟེ། །གནས་ཀྱང་དྲོ་མིན་སེར་བུས་མི་ཕོག་བསིལ་བག་ཅན་ལ་འདུག །དགུན་སྟོད་དགུན་སྨད་ཟླ་བཞི་ཕྱི་གྲང་ནང་ཚ་བད་ཀན་སོགས། །གོས་དྲོར་བགོ་ཞིང་རླན་དང་ལྷགས་པ་བག་བྱ་ཉི་མའང་འདེ། །ཟས་ཀྱང་ཤ་ཚོན་རུས་ཁུ་མར་ཚིལ་སྣུམ་བག་འགྲངས་པར་བཟའ། །མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་དྲོད་བག་ཆེར་བཟའ་གསར་ཏོག་འབྲུ་དག་བཟའ། །རན་པར་སྣ་ཚོགས་ཆང་བཏུང་ངལ་བའི་ལས་དག་བྱས་ཀྱང་སླ། །རྩེལ་བཅག་ལུས་སྦྱང་སྐབས་སྐབས་མགོ་ལུས་ཏིལ་མར་བསྐུ་ཞིང་མཉེ། །དེ་རྗེས་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་སྨན་བསྐོལ་ཆུས་ཀྱང་བཀྲུ། །གནས་ཀྱང་བསྲོ་ཁང་དྲོན་པོར་མེ་དང་སྟན་སྟུག་ལྡན་པར་འདུག །དབྱར་སྟོད་ཚ་དུས་དབྱར་སྨད་རླུང་དུས་བཀྲུ་སྨན་མི་གཏང་སྟེ། །དགུན་སྟོད་དགུན་སྨད་གྲང་དང་རྒས་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏར་ག་སྤང་། །དགུན་གཉིས་དབྱར་སྟོད་ལུམས་དུགས་མི་བྱ་ > Cooked rice mixed with melted butter, warm food, and meat. > Drink a little wine, and avoid plain water and ravines with water. > Do not sit or walk in dampness; do not let the body be wetted by rain. > Avoid forceful exertion, exhaustion, weariness, and apprehension, > Discomfort day and night, daytime sleep, and vigorous sexual intercourse. > As for dwelling, spread mats and stay in a cool place without dampness or rising winds. > The two autumn months are the time when bile arises, and illness surges; > Therefore, administer cooling and sweet purgatives, and draw blood moderately by bloodletting. > Constantly consume medicines that are bitter, sweet, and cooling. > The water at this time is non-toxic and clean; washing in it and drinking it is beneficial. > As for food, consume and drink rice, barley, peas, honey, sugar, meat, and so on, > Sweet, bitter, and light, along with fresh butter and milk. > Do not drink heavy, strong-tasting wine, and do not become intoxicated; > Do not eat animal fat and sesame oil; do not walk or sit in the mist and dew. > Rely on warm food and regions, and delightful companions. > Wash the body with lukewarm water, and wear spotless clothes. > Adorn the body with ornaments and fragrant scents, and avoid nighttime and daytime discomfort. > As for dwelling, stay in a cool place that is not hot and not struck by cold breezes. > During the four months of early and late winter, the exterior is cold and the interior hot, causing phlegm to accumulate. > Wear warm clothing, take precautions against dampness and cold winds, and bask in the sun. > As for food, eat fatty meat, bone broth, butter, fat, and rich foods to satisfaction. > Consume large amounts of sweet, sour, salty, and warming foods, as well as fresh grains. > Drink moderate amounts of various wines; light manual work is easy to perform. > Exercise, walk, train the body, and from time to time apply sesame oil to the head and body and massage. > After that, wash with water boiled with medicines such as myrobalan. > As for dwelling, stay in a warm heating chamber equipped with fire and thick bedding. > In the hot season of early summer and the wind season of late summer, do not administer purgatives; > In the cold of early and late winter and for the aged, avoid emetics and bloodletting. > During the two winter months and early summer, do not use steam baths and compresses, > — English (machine translation) (machine translation) - [Previous: 3](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra.3) - [Next: 5](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra.5) ## Translations (1) - [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra*bo~en-mt.4) — English, machine translation --- Source: [https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra.4](https://indike.org/pramana/in.med.other.jivasutra.4) · Pramāṇa