Paribhashasamgraha 19
Paribhāṣāsaṃgraha 19
- Language
- Sanskrit
19.2
) iti ktasyaive laṭo vidhānācca | anyathā “ jīrṇaḥ ktaḥ ” ( 3
19.3
187 ) ityanena laṭo bādhanānmedyatīti na syāt || na caivaṃ “ miderguṇaḥ ” ( 7
19.188
82 ) ityasyānarthakyaṃ bhūte lakṣyamedyadityatra kṛtārthatvāt | evaṃ ca “ matibuddhipūjārthebhyaśca ”
( 3|2
19.80
) ityatra najiṅbādhanārthaḥ supraśabdasya pāṭho'narthakaḥ | nānarthakaḥ spaṣṭārthatvāt | avaśyaṃ caitat | anyathā sāmānyagrahaṇe'pi svapeḥ kto bādhituṃ nai śakyate | trilpayo
ñnikaraṇasāmarthyāt | kvādīnāmapodyānāṃ vā'sarūpavidheravasthāpitatvācca | tadevaṃ yadi
bhāvavihitaktapratyayagrahaṇavijñānāllyuḍapi bhāvavihito gṛhyate tadā ktagrahaṇamakṛtvā lyuḍgrahaṇameva
kuryāt | ata eva hāsamiti na bhaviṣyati | lyuḍgrahaṇaṃ tu na pratyākhyeyaṃ sakarmakebhyo
bhāve ktapratyayasyābhāvāt | tatrobhayorupādānasāmarthyāt sāmānyavihito lyuḍ gṛhyate
ato yuktamuktaṃ karaṇalyuṭā vā'sarūpavidherabhāvādacpratyayo nāstīti | avaśyaṃ caitat
anyathā kṛñchandādi-( 4|2
19.20
) sūtre saptadaśa pratyayā iti vṛttigrantho'sādhuḥ syāt
“ parimāṇāravyāyām0 ” ( 3|3
19.94
) ityanenācaṃ bādhitvā ghaño vidhānāt
nanvevaṃ “ vā'sarūpo'striyām ” ( 3|1
Linked texts (1)
- Bṛhatparibhāṣāvṛtti — Sīradeva, Sanskrit