Pramāṇa · Search · About · API

Paribhashasamgraha 25

Paribhāṣāsaṃgraha 25

Language
Sanskrit

25.54

kriyāviśeṣaṇānāṃ karmatvaṃ napuṃsakaliṅgatā ca

25.26

tadyathā | mṛduṃ paṭhati | śobhanaṃ pacati | nanu kimarthaṃ napuṃsakatvaṃ karmatvaṃ cobhayamāśrīyate | na napuṃsakatvamevāstu | tata eva mṛdu pacatītyādi sidhyati | satyam | kiṃ
tvasati karmatve mṛdvādīnāṃ prathamāntatvāt " sapūrvāyāḥ prathamāyā vibhāṣā " ( 8|1

25.26-2

)
ityanena grāme mṛdu te pacatītyādau vikalpena temayādividhayaḥ syuḥ | dvitīyāntatve tu
mṛdvādīnāṃ temayādividhayo nityā bhavanti | atha kiṃ na bhavitavyameva grāme mṛdu te
pacati grāme mṛdu tava pacatīti rūpadvayena | bhavitavyamevānanvādeśe | ' sarve eva
temayādayo'nanvādeśe vibhāṣā vaktavyāḥ ' iti vacanāt | anvādeśe tvathau grāme
mṛdu te pacatītyeva nityaṃ bhavati | tadyadi mṛdvādīnāṃ prathamāntatvaṃ syāt tadā'nvādeśe'pi " sapūrvāyāḥ prathamāyā vibhāṣā " ( 8|1

25.55

) ityanena vikalpaḥ syāt
yathā atho grāme kambalaste svam | atho grāme kambalastava svāmīti | tasmāt karmatvaṃ
napuṃsakatvaṃ cobhayaṃ kartavyam
grahaṇavatā prātipadikena tadantavidhirnāsti

25.56

vyapadeśivadbhāvo'prātipadikena

25.57

samāsapratyayavidhau tadantapratiṣedha ugidvarṇagrahaṇavarjam

25.58

svārthikāḥ prakṛtito liṅgavacanānyativartante'pi

Linked texts (1)