Pramāṇa · Search · About · API

Paribhashasamgraha 39

Paribhāṣāsaṃgraha 39

Language
Sanskrit

39.1

vyākhyānato viśeṣapratipattirnahi saṃdehādalakṣaṇam

39.2

na hi kāryā nimittatathāśrīyate

39.3

itaretarāśrayāṇi kāryāṇi na prakalpante

39.4

āgamā guṇībhūtāstadgrahaṇena gṛhyante

39.5

nirdiśyamānasyādeśā bhavanti

39.6

nānubandhakṛtamanekāltvam

39.7

varṇāśraye pratyayalakṣaṇaṃ nāsti

39.8

kvacidekadeśopyanuvartate

39.9

arthavadgrahaṇe nānarthakasya

39.10

na varṇagrahaṇeṣu

39.11

bhāvyamānoṇ savarṇān na gṛhṇāti

39.12

yasmin vidhistadādāvalgrahaṇe

39.13

vidhividhānavidhibhājāṃ trayāṇāṃ saṃnidhāne tadantavidhirbhavati

39.14

ekayoganirdiṣṭānāṃ saha vā pravṛttiḥ saha vā nivṛttiḥ

39.15

uṇādayo'vyutpannāni prātipadikāni

39.16

sarvo dvandvo vibhāṣayaikavadbhavati

39.17

udit savarṇaṃ gṛhṇāti na savarṇamātram

39.18

prakṛtivadanukaraṇaṃ bhavati

39.19

vikaraṇebhyo niyamo balīyān

39.22

sakṛdgatau vipratiṣedhe yad bādhitaṃ tad bādhitameva
punaḥ prasaṅgavijñānāt siddham || 20, 21
antaraṅgabahiraṅgayorantaraṅgaṃ balavat

39.23

ubhayanirdeśe pañcamīnirdeśo balīyān

39.25

pratyayagrahaṇe yasmātsa vihitastadādestadantasya grahaṇam

39.26

na strīpratyaye cānupasarjane

39.27

saṃjñāvidhau pratyayagrahaṇe tadantavidhirnāsti

39.28

prātipadikagrahaṇe liṅgaviśiṣṭasyāpi grahaṇam

39.29

vibhaktau liṅgaviśiṣṭāgrahaṇam

39.30

sūtre liṅgavacanamatantram

39.31

nañivayuktamanyasadṛśādhikaraṇe tathā hyarthaḥ

39.32

gatikārakopapadānāṃ kṛdbhiḥ sahasamāsavacanaṃ prāksubutpatteḥ

39.33

kvacidapavādaviṣayepyutsargobhiniviśate

39.34

antaraṅgānapi vidhīn bahiraṅgo lyap bādhate

39.35

asati saṃbhave bādhanaṃ bhavati asti ca saṃbhavo yadubhayaṃ syāt

39.36

klyuṭtumunkhalartheṣu vā'sarūpavidhirnāsti

39.38

nānubandhakṛtamasārūpyam

39.39

lakṣaṇapratipadoktayoḥ pratipadoktasyaiva grahaṇaṃ na tu lākṣaṇikasya

39.40

ekadeśavikṛtamananyavat

39.41

kācidvikṛtirapi prakṛtiṃ gṛhṇāti

39.42

bahuvrīhau tadguṇasaṃvijñānamapi

39.44

purastādapavādā anantarān vidhīn bādhante nottarān

39.45

nānubandhakṛtamanejantatvam

39.46

cānukraṣṭaṃ nottaratra

39.47

madhye'pavādāḥ pūrvān vidhīn bādhante nottarān

39.49

akṛtavyūhāḥ pāṇinīyāḥ kṛtamapi śāstraṃ nivartayanti

39.50

niranubandhakagrahaṇe na sānubandhakasya

39.51

ekānubandhakagrahaṇe na dvyanubandhakasya

39.52

tadanubandhakagrahaṇe nātadanubandhakasya

39.53

svaravidhau vyañjanamavidyamānavat

39.54

kriyāviśeṣaṇānāṃ karmatvaṃ napuṃsakaliṅgatā ca

39.58

grahaṇavatā prātipadikena tadantavidhirnāsti
vyapadeśivadbhāvo'prātipadikena || 55, 56
svārthikāḥ prakṛtito liṅgavacanānyativartantepi

39.59

saṃprasāraṇaṃ saṃprasāraṇāśrayaṃ ca kāryaṃ balīyo bhavati

39.60

ubhayata āśraye nāntādivat

39.64

saṃnipātalakṣaṇo vidhiranimittaṃ tadvighātasya

39.65

aninsmangrahaṇānyarthavatā cānarthakena ca tadantavidhiṃ prayojayanti

39.66

varṇādāṅgaṃ balīyaḥ

39.67

yo hyanādiṣṭādacaḥ pūrvastasya vidhiṃ prati sthānivat

39.68

prakṛtigrahaṇe yaṅlugantasyāpi grahaṇam

39.69

asiddhaṃ bahiraṅgamantaraṅge

39.70

nājānantarye bahiṣṭvapraklṛptiḥ

39.72

saṃniyogaśiṣṭānāmanyatarāpāye ubhayorapyapāyaḥ

39.74

dhātoḥ kāryamucyamānaṃ tatpratyaya eva bhavati

39.75

tanmadhyapatitastadgrahaṇena gṛhyate

39.76

abādhakānyapi nipātanāni bhavanti

39.79

kvacitsamudāyena vākyaparisamāptiḥ

39.80

abhedakā iha śāstre guṇāḥ

39.82

pūrvavidhiśceṣṭavidharbalīyān

39.83

lumbikaraṇālumbikaraṇayoralumbikaraṇasyaiva grahaṇam

39.84

vatsyatpravṛttyeha kāryāṇi kriyante

39.85

antaraṅgānapi vidhīn bahiraṅgo lugbādhate

39.87

parjanyavallakṣaṇapravṛttiḥ

39.88

garbhapaṭṭāvādayo bhavanti

39.89

vidhau paribhāṣopatiṣṭhate nānuvāde

39.90

prakṛtigrahaṇe vyadhikasyāpi grahaṇaṃ bhavati

39.91

aṅgavṛtteḥ punaraṅgavṛttāvavidhirniṣṭhitasya

39.92

pūrvatrāsiddhīye na sthānivat

39.95

upajātanimittopyutsarga upajaniṣyamāṇanimittenāpavādena bādhyate
parihṛtyāpavādaviṣayamutsargo'bhiniviśate || 93, 94
ṇau kṛtaṃ sthānivat

39.96

abhyāsavikāreṣvapavādā notsargān vidhīn bādhante

39.97

pūrvatrāsiddhīyamadvirvacane

39.98

āgamaśāsanamanityam

39.100

gauṇamukhyayormukhye kāryasaṃpratyayaḥ

39.102

pradhānāpradhānayoḥ pradhāne kāryasaṃpratyayaḥ

39.105

gāmādāgrahaṇeṣvaviśeṣaḥ

39.106

sāmānyasyātideśe viśeṣasyānatideśaḥ

39.107

śrutānumitayoḥ śrautaḥ saṃbandho balīyān

39.109

vidhiniyamasaṃbhave vidhireva jyāyān

39.110

pratipadavidhānādyogavibhāgo garīyān

39.112

anantyavikāre'ntyasadeśasya

39.113

nānarthakelontyavidhiḥ

39.115

sahacaritāsahacaritayoḥ sahacaritasyaiva grahaṇam

39.118

gaṇakāryamanityam

39.125

anirdiṣṭāthāḥ pratyayāḥ svārthe bhavanti

39.128

pūrvaṃ dhātuḥ sādhanena yujyate paścādupasargeṇa

Linked texts (1)