Pramāṇa · Search · About · API

Paribhashasamgraha 4

Paribhāṣāsaṃgraha 4

Language
Sanskrit

Contents

4.1

iti ( durgasiṃhakṛtā ) paribhāṣāvṛttiḥ samāptā
arthavadgrahaṇe nānarthakasya grahaṇam

4.2

gauṇamukhyayormukhyasya kāryaṃ na tu gauṇasya

4.3

liṅgagrahaṇe liṅgaviśiṣṭasyāpi grahaṇam

4.4

varṇagrahaṇe savarṇasyāpi grahaṇam

4.5

varṇāntasya vidhiḥ

4.6

antyābhāve antyasamīpasyāpi grahaṇam

4.7

yena vidhistadantasya

4.7-2

yena varṇena śabdena yo vidhirucyate sa vidhistadantasyāpi bhavati | ābhyām
devābhyām | jarasaḥ nirjarasaḥ

4.8

naisargiṃkalākṣaṇikayornaisargikasyaiva grahaṇaṃ na tu lākṣaṇikasya

4.9

ekayoganirdiṣṭānāṃ sahaiva pravṛttiḥ sahaiva nivṛttiḥ

4.10

pradhānānanvācayaśiṣṭayoḥ pradhānaśiṣṭastu nityaḥ

4.11

ubhayorvibhāṣayormadhye yo vidhiḥ sa nityaḥ

4.12

yo yamāśrityotpadyate sa taṃ prati saṃnipātaḥ | saṃnipātalakṣaṇo
vidhiranimittaṃ tadvighātasya

4.13

arthavaśādvibhaktivipariṇāmaḥ

4.14

bhāvini bhūtavadupacāraḥ

4.15

anantarasya vidhiḥ pratiṣedho vā

4.16

ekadeśavikṛtamananyavat

4.17

na sāmānyaśabdokte

4.18

ādyantavadekasmin

4.19

antasthā rephavarjitāḥ sānunāsikā niranunāsikāśca

4.20

prakṛtigrahaṇe cekīyitalugantasyāpi grahaṇam

4.21

na śtibanubandhagaṇasaṃkhyeksvarokteṣu

4.22

ukte'rthe tatpratyayāprayogaḥ

4.23

nimittābhāve naimittikasyāpyabhāvaḥ

4.24

lupto'nubandhaḥ sādhyasiddhivaśāt sadvat

4.25

pratyayasya sarvāpahārī lopaḥ syāt

4.26

pratyayalope pratyayalakṣaṇam

4.27

yāvatsaṃbhavastāvad vidhiḥ syāt

4.28

kāryoṃ nimittaṃ kāryamityeṣa nirdeśakramaḥ

4.29

tadbhede vidherbhedaḥ

4.30

siddhe satyārambho niyamāya syāt

4.31

yallakṣaṇenānupapannaṃ tatsarvaṃ nipātanātsiddham

4.32

āgamā yadguṇībhūtāstadgrahaṇena gṛhyante

4.33

nirdiśyamānānāmādeśenāmādeśāḥ syuḥ

4.34

yathāsaṃkhyamanudeśaḥ samānām

4.35

sthānentaratamaḥ

4.36

anekavarṇaḥ sarvasya

4.36.p1

[ parasyādeḥ ]

4.37

nityaṃ sandhyakṣarāṇi dīrghāṇi

4.38

ikārokaḥ savibhaktirādeśo'svaraḥ

4.39

sthānivadādeśo hyavarṇavidhau

4.40

na padāntadvirvacanānusvāravargāntaprathamṛtīyadīrghalugvidhiṣu

4.41

svarādeśaḥ paranimittakaḥ pūrvavidhiṃ prati sthānivat

4.42

paranimittādeśaḥ pūrvasmin sa eva

4.43

asiddhaṃ bahiraṅgamantaraṅge

4.44

sarvavidhibhyo lopavidhirbalavān

4.45

lopasvarādeśayoḥ svarādeśo vidhirbalavān

4.46

āgamādeśayorāgamavidhirbalavān

4.47

āgamātsarvādeśo vidhirbalavān

4.48

pūrvoktaparoktayoḥ paroktavidhirbalavān

4.49

nityānityayormadhye nityo vidhirbalavān

4.50

antaraṅgabahiraṅgayormadhye antaraṅgo vidhirbalavān

4.51

parāśrityaṃ nityādantaraṅgamantaraṅgāccānavakāśaṃ balīyaḥ

4.52

utsargāpavādayorapavādavidhirbalavān

4.53

sāmānyokto vidhirutsargo viśeṣokto vidhirapavādaḥ

4.54

viśeṣātidiṣṭaḥ prakṛtaṃ na bādhate

4.55

apavādaviṣayaṃ parihṛtyotsargaḥ pravartate

4.56

apavādaviṣaye kvacidutsargasyāpi samāveśaḥ syāt

4.57

sakṛdbādhito vidhirbādhita eva

4.58

pāribhāṣikaṃ kvacidanityaṃ syāt

4.59

upapadavibhakteḥ kārakavibhaktirbalīyasī

4.60

guṇabādhikā vṛddhirbhavati

4.61

sūtre kālaliṅgavacanānyatantrāṇi

4.62

pradhānaśaktyabhidhāne guṇaśaktirabhihitavat prakāśate

4.62-2

ādhyāya pūjyatāṃ viṣṇurviprān saṃpūjya bhujyatām
arthaḥ saṃgṛhyatāṃ dātuṃ yatatāṃ sevituṃ harim

Linked texts (3)