Pramāṇa · Search · About · API

Paribhashasamgraha 49

Paribhāṣāsaṃgraha 49

Language
Sanskrit

49.102

gauṇamukhyayormukhye kāryasaṃpratyayaḥ

49.103

kṛtrimākṛtrimayoḥ kṛtrime kāryasaṃpratyayaḥ

49.104

pradhānāpradhānayoḥ pradhāne kāryasaṃpratyayaḥ

49.105

upapadavibhakteḥ kārakavibhaktirbalīyasī

49.106

avayavaprasiddheḥ samudāyaprasiddhirbalīyasī

49.107

gāmādāgrahaṇeṣvāviśeṣaḥ

49.108

sāmānyātideśe viśeṣasyānatideśaḥ

49.109

śrutānumitayoḥ śrutasaṃbandho balīyān

49.110

pitsvarāccitsvaro balīyān

49.111

vidhiniyamasaṃbhave vidhireva jyāyān

49.112

pratipadavidhānādyogavibhāgo garīyān

49.113

sarvavidhibhyo lopavidhirbalavān

49.114

anantyavikāre antyasadeśasya

49.115

nānarthakelontyavidhiranabhyāsavikāre

49.116

pratyayāpratyayayoḥ pratyayasyaiva grahaṇam

49.117

sahacaritāsahacaritayoḥ sahacaritasyaiva grahaṇam

49.118

yathoddeśaṃ saṃjñāparibhāṣam

49.119

kāryakālaṃ saṃjñāparibhāṣam

49.120

gaṇakāryamanityam

49.121

saṃdehe bahuvacanaṃ prayoktavyam

49.122

arthavaśādvipariṇāmaḥ

49.123

yogavibhāgādiṣṭasiddhiḥ

49.124

paryāyaśabdānāṃ gurulāghavacarcā nādriyate

49.125

vyavasthitavibhāṣayāpi kāryāṇi kriyante

49.126

bhāvābhāvātmako hi vikalpaḥ[6]

49.127

anirdiṣṭāthīḥ pratyayāḥ svārthe bhavanti

49.128

anvarthā hi pratyayasaṃjñā

49.129

jñāpakasiddhaṃ na sarvatra

49.130

yugapadadhikaraṇavacane dvandvaḥ

49.131

pūrvaṃ dhātuḥ sādhanena yujyate paścādupasargeṇa

49.132

samāsakṛttaddhiteṣu saṃbandhābhidhānaṃ bhāvapratyayena anyatra
rūḍhyābhinnarūpāvyabhicārisaṃbandhebhyaḥ

49.94

“ guṇavacanebhyo matupo lugiṣṭaḥ ” ( 5|2

49.132-2

vā. 3 ) iti lubasyātadvitāntatve'pi
tata utpannena tvapratyayena saṃbandho nābhidhīyate, api tu guṇaḥ | ghaṭaḥ śukla iti pratītyā
guṇaguṇinorbhedasaṃbandhasya tirodhānāt | avyabhicāriṇaḥ | sattā | atrotpattiprastāve
padārtheṣu sacchabdaḥ saṃbandhaṃ na vyabhicaratīti tata utpanno bhāvapratyayaḥ kriyāsaṃbandhaṃ nāha,
api tu sāmānyam | idaṃ ca bhartṛharervacanamityuktam
yattu mathurānāthabhaṭṭācāryā vadanti pāṇinivacanamidamiti tadatirabhasāditi dhyeyam
ata eva vārtikakāravacanamidamiti vadanto mīmāṃsakā api pratyuktāḥ | kecittu vyākhyānato viśeṣapratipattirityādisarvaparibhāṣā vyāḍimuninā viracitā ityāhuḥ | vastutastu
nānācāryāṇāmimāni vacanāni pūrvodāhṛtalyapsūtrādigataṇakārādyupādānatātparyajñāpakebhya
iṣṭasiddhaye kevalaṃ pāṇinyādimunitrayeṇa urarīkṛtāni | ata evāniṣṭaprasaktau naiṣāmabhyupagama
iti jñāpakasiddhaṃ na sarvatra iti paribhāṣayā nyāyasiddhārthānuvādakatvamiti na paribhāṣāvaśādaniṣṭāpādanaṃ sāṃpratamiti sakaleṣṭasiddhiḥ

Linked texts (1)