Ashvayurveda 10
Aśvāyurveda 10
- Language
- Sanskrit
Contents
- 10.21 — 1 part
10.1
yena jñānavatā himālayatarūcchāyāsu vikrīḍitam
yaḥ snāto himapuṣpavātaśiśire gaṃgājale pāvane
reme yastu turaṃgayūthajanitairnānāvidhairheṣitaiḥ
pāyādvaḥ sa turaṃgaghoṣatanayaḥ śrī śālihotro muni
10.2
jayati ca pāṇḍavanātho dharmasanātho' yudhiṣṭhironṛpatiḥ
bhīmārjunaṃsahadevāstadanu ca ye vājiśāstratatvajñāḥ
10.3
dṛṣṭvā samyagnakulaḥ śāstraṃ' kṛtsnaṃ ca' śālihotrīyam
brūte śāstrārthamanyacchāstraṃ kṛtvā samāsena
10.4
praśno jātirvarṇamāvartadantā
lakṣaṃ vegā vāhanaṃ dhāturaktam
kālo nasyaṃ piṇḍamājyaṃ kaṣāyam
śālāṃ ceṣṭāṃ vājināmatra vakṣye
10.5
sapakṣā vājinaḥ sarve1 sañjātā vyomacāriṇaḥ
gandharvebhyo yathākāmaṃ gacchanti ca samantataḥ
10.6
tān dṛṣṭvā java-sampannānasahyān2 vāhanocitān
śakraḥ provāca pārśvasthaṃ śālihotraṃ munīśvaram
10.7
nāstyasādhyaṃ mune kincidbhavato bhuvanatraye
tasmādāśu3 kuruṣva tvaṃ vāhanāthān hayottamān
10.8
ye ca me yuddhakāleṣu4 pravahanti rathaṃ sadā
aśakyaṃ vāreṇendraiśca5 dānavairbalavattaraiḥ
10.6-2
īṣikāstraṃ1 samutsṛjya pakṣacchedaṃ vyadhāttadā
vājināṃ śakravākyena śālihotro mahāmuni
10.10
chinnapakṣāstu te sarve gatvā2 tamṛṣimabruvan
dīnāḥ suduḥkhasampannā rudhireṇa pariplutā
10.11
bhagavan kiṃ nimittaṃ naḥ pakṣacchedaḥ kṛtastvayā
aparādhavihīnānāṃ nedṛgicchanti3 paṇḍitāḥ
10.12
tasmādgatirbhava4 prājña sarveṣāmiha vājinām
yathāsyāt sarvadā saukhyaṃ puṣṭiñca munipuṃgava
10.13
athāsau kṛpayāviṣṭastānuvāca suduḥkhitān
indrādeśātkṛtaṃ5 sarvaṃ bhavatāṃ pakṣapātanam
10.14
tasmādva : prakariṣyāmi1 bhaviṣyati yathā sukham
puṣṭī ramyā2 yathā dehe gauravaṃ ca jagatatraye
10.15
yūyaṃ śakrādi devānāṃ vāhanatvaṃ kariṣyatha3
tathā bhūmipatīnāñca gauraveṇa samanvitā
10.16
yo rājā bhavatāṃ puṣṭiṃ svannapānādibhiḥ4 sadā
kariṣyati na sandeho bhaviṣyati sa durjjayaḥ
10.17
na5 ca tyakṣyati taṃ lakṣmīḥ kadācijjayalakṣaṇā
api sarva guṇairhīnaṃ bahuśatrubhirāvṛtam
10.18
tathā caiva vidhāsyāmi6 paramannaca cikitsitam
puṣṭyai ca roganāśārthaṃ narāṇāṃ vihitaṃ7 yathā
10.16-2
tasmād gacchata bhūlokaṃ pātālañca tathāpare
svargaṃ cānye madādeśādyena1 śāntirbhaved2 dhruvam
10.20
evaṃ visṛjya tān sarvān śālihotrasturaṃgamān
cakre dvādaśasāhasrīṃ tadarthe saṃhitāṃ sudhīḥ
10.21
tataḥ prabhṛti loke'smin vāhyā jātāsturaṃgamāḥ
tataścikitsitaṃ teṣāṃ śālihotrabhāṣitam
10.21.p1
iti śrīnakulakṛta aśvacikitsāyām praśnonāma prathamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Aśvavaidyaka — Jayadatta Sūri, Sanskrit
- Śārṅgadharapaddhati — Śārṅgadhara, Sanskrit