Ashvayurveda 14
Aśvāyurveda 14
- Language
- Sanskrit
Contents
- 14.13 — 1 part
14.p1
pām̐caum̐ adhyāyaḥ
14.p2
dantāḥ
14.1
dantodbhedaṃ pravakṣyāmi vājināmāyulakṣaṇam
yena vijñātamātreṇa āyurjñānaṃ pracakṣate
14.2
aśvastu tanubhirdantaiḥ kṣīradanta iti smṛtaḥ
tathā ṣoḍaśabhiḥ koṇaḥ puṭairdvādaśamāsikaḥ
14.3
triṃśanmāsodbhavāḥ sarve akhaṇḍāḥ parikīrttitāḥ
dvau syātāṃ dvau ca na syātāmadhaścodhvaṃ yathākramam
14.4
caturbhirvatsarairdantāḥ kālimānaṃ bhajanti ca
tathānyaḥ saptame varṣe caturthaḥ kāliko bhavet
14.5
aṣṭamevatsareprāpte prāptāsyuḥ sārvakālikāḥ
navame tvathavā rekhāḥ pītatvaṃ śaṃsayanti ca
14.6
tathāpyekādaśevarṣe tāvat pītatvamāgatāḥ
tiṣṭhanti daśanāsteṣāṃ vājināmapyasaṃśayam
14.7
tataḥ śvetāḥ pradaṛśyante yāvadvarṣatrayaṃ punaḥ
tataḥ kācaprabhāḥ samyak yāvat saṃvatsarāstrayaḥ
14.8
tataḥ saptadaśādūrdhvaṃ yāvadvarṣāṇi viṃśatiḥ
makṣikābhāradāsteṣāṃ yāvadvarṣatrayaṃ punaḥ
14.6-2
tasmādulūkhalaṃ prāptā stāvadvarṣatrayaṃ punaḥ
prakampanca samāgamya paścāt pāta: samātrayam
14.10
dvātriṃśadvatsarereva vājī nirvāṇamāpnuyāt
draṃṣṭrā catuṣṭayaṃ śvetaṃ vaktreṇa paramāyuṣi
14.11
aśvānāmeva sarveṣāṃ dantā dvādaśa kīrtitāḥ
kālikā hariṇī śuklā kācā vāpyatha mākṣikā
14.12
śaṃkho dūkhalakancaiva dantānāñcalanaṃ tathā
tatastu patanaṃ vidyādeṣa vyanjanasaṃgrahaḥ
14.13
caturviṃśatayo draṃṣṭrā śālihotramataṃ tathā
evaṃ dantaviśeṣaṇa sarveṣāmihavājinām
vijñeyācāyuṣaḥ saṃkhyā vājipoṣaṇatatparaiḥ
14.13.p1
iti śrīnakulakṛte'śvacikitsite dantodbhedo nāma pañcamo'dhyāya
Linked texts (1)
- Aśvavaidyaka — Jayadatta Sūri, Sanskrit