Ashvayurveda 22
Aśvāyurveda 22
- Language
- Sanskrit
Contents
- 22.38 — 1 part
22.1
piṇḍa nāmaka ghoḍāko auṣadhiviśeṣa
kaṭukā ca jayantī ca bhrāmarī surasā' ghanāḥ
pañcāmṛtamayaḥ piṇḍo vājināmayamiṣṭakṛt
22.2
elā śataghnī1 surasā kākajaṃghā2 śatāvarī
mākṣikaṃ sasitaṃ piṇḍaḥ pittayukte3 hi vājinī
22.3
mākṣikaṃ4 saindhavaṃ mustā gomūtraṃ ca harītakī
samabhāgena piṇḍo'yamukto vahnipradīpakaḥ
22.4
kaṃkolaṃ5 ketakī drākṣā śarkarā madhuyaṣṭikā
datto ghṛtayutaḥ piṇḍaḥ puṣṭiṃ nayati vājinaḥ6
22.5
matsyamāṃsena saṃyuktaṃ māṣacūrṇaṃ7 ghṛtaplutam
balahīnasya vāhasya piṇḍo'yaṃ balavardhanaḥ
22.6
valā madyaṃ8 dadhi kṣaudraṃ bhakṣayaṃsturago bhavet9
ativṛddho'pi sūkṣmako'pi yathā10 ṣaṭsaptavārṣikaḥ
22.7
methikā11 dhātakī kālī sāraṇī12 bījapūrakaḥ
piṇḍo datto varāśvānāṃ tejovṛddhikaraḥ smṛtaḥ
22.8
kaṭukā madyasaṃmiśrā dhātrī lodhraguḍānvitā
dattā' piṇḍavidhānena vājināṃ sukhavṛddhidā
22.6-2
triphalā kaṭukā mustā viḍaṃgāni ca citrakam
sadālasyasametānāṃ vājināṃ piṇḍa ārtihṛt
22.10
vacā vidalitā: snigdhāḥ saghṛtāḥ kṣārabhāvitāḥ
piṇḍairdattā prakurvanti vājināṃ vyādhināśanam
22.11
saindhavaṃ nāgaraṃ śyāmā guḍūcī sitasarṣapāḥ
amlavetasamaśvānāṃ' piṇḍo'yaṃ śūlanāśanaḥ
22.12
pippalī pippalīmūlaṃ kaṭukā sahadevikā
dūrvāpallavasaṃmiśraḥ piṇḍo'yaṃplīhanāśakaḥ
22.13
keśaraṃ śrīphalī tālī mākṣikaṃ girikarṇikā
piṇḍo'yaṃ ślathane śasto vājināṃ sugatipradaḥ 1
22.14
vacā lodhraṃ sakarpūraṃ guhā śyāmā guḍaṃ madhu
samāṃśakena piṇḍo'yaṃ karoti2 laghimā haye
22.15
madyaṃ maricasaṃyuktaṃ laśunaṃ nāgakeśaram
dviguṇaṃ meṣamāṃsaṃ ca piṇḍo3 datto jayecchramam
22.16
jaṃvīraṃ phaliṇīpatraṃ tvacā kinjalkameva ca
4jātaśoṇita vāhānāṃ piṇḍo'yaṃ raktanāśanaḥ
22.17
tamālaṃ puṣkaraṃ lodhramapāmārgaṃ satindukam
payasā piṇḍametaddhi vātakopapraṇāśanam5
22.18
āranālaṃ praviṣṭā ca pathyā nepālikāphalam1
piṇḍedatte haye2 dṛṣṭā nihantyāśuvijṛmbhitam
22.19
mudgapūgaṃ3 vacāmiśraṃ tathā sarjarasānvitam
piṇḍe datte nihantyāśu kṛmisaṃghaṃ4 vraṇodbhavam
22.20
snuhikṣīraṃ sakarpūraṃ kūpodakavibhāvitam
piṇḍo'yaṃ hanti madhyasthān rogān5 sarvān krimivrajān
22.21
sitā dugdhaṃ sakarpūramelayā patra6 saṃyutam
7agnidārhāti yuktānāṃ piṇḍo'yaṃ vājināṃ smṛtaḥ
22.22
8grīṣmāsahyaprataptānāmāranālapariplutam
śarkarāmiśritaḥ piṇḍaḥ vājināṃ sukhakārakaḥ
22.23
vṛṣṭivātārditānāñca vājināṃ puṣṭikṛnmataḥ
piṇḍaḥkṛtaḥ satailena laśunena palena ca
22.24
mahāghṛtaṃ sakarpūraṃ śarkarā dugdhameva ca
kaphanāśakaraḥ1 proktaḥ piṇḍo'yaṃ sukhadaḥ smṛtaḥ
22.25
rocanā ca varī2 dhātrī tathāsyādvījapūrakaḥ
gulmaṃ praśamayantyāśu vājināṃ hṛdayodbhavam
22.26
sahadevī vacā kuṣṭhaṃ varūṇā cendravārūṇī
atiśvāsaṃ harantyete vājināṃ madhunā saha
22.27
udumbaraphalaṃ3 māṃsaṃ saukaraṃ māhiṣaṃ dadhi
hayasya cātivṛddhasya4 karoti paramaṃ sukham
22.28
vibhītakaṃ priyaṃguśca sarjakālavaṇaṃ tathā
kāsadoṣopaśamana5 piṇḍaḥ sapteḥ sukhapradaḥ
22.26-2
takraṃ karpūracūrṇañca śivaṃ sauvarcalānvitam
piṇḍo'yaṃ vastisaṃrodhe vājinaḥ saṃprakīrtitaḥ
22.30
sauvarcalaṃ haridrā ca pippalī cendravārūṇī
mūtrakṛcchre parīpsanti piṇḍo'yaṃ turagasya hi
22.31
piṇḍiraḥ saktavaḥ kṣaudraṃ bhallātakaphalaṃ vṛṣam
raktamūtre tu piṇḍo'yaṃ vājināṃ raktanāśanaḥ
22.32
abhayā yaṣṭikā śyāmā devadārū sagandhakam
purīṣe raktasaṃmiśre sadā śaṃsati vājinaḥ
22.32-2
paṭolaṃ dhātakī mustā yaṣṭikā girikarṇikā
raktādhike kṛtaḥ piṇḍaḥ karoti rūdhirakṣayam
22.33
haridrādvayasaṃyuktaṃ gandhakaṃ kaṭutailakam
piṇḍakaṃ śrutiyuktānāṃ sadāśvānāṃ praśasyate
22.34
atasīpatrakaṃ nimbaṃ nyagrodhakalakānvitam
atīsāre suśaṃsanti piṇḍo'yaṃ vājinaḥ śubhaḥ
22.35
vraṇaiḥ kṛmibhiratyarthaṃ sadā vājī prapīḍyate
tadā piṇḍaḥ pradātavyaḥ sthūlairaṇḍadalairalam
22.36
karpūraśarkarālodhraṃ mākṣikaṃ triphalānvitam
turaṃginyāḥ praśaṃsanti piṇḍo'yaṃ vājinaḥ śubhaḥ
22.37
patrakaṃ sindhuvārañca bhramaraṃ cakrakiṃśukam
māṃsavṛddhau praśaṃsanti piṇḍo'yaṃ vājinaḥ śubhaḥ
22.38
saindhavaṃ cūlikākṣāraṃ1 viḍaṃgāni madhūni ca
śastrapīḍābhibhūtasya piṇḍo'śvasya praśasyate
22.38.p1
iti śrīnakulakṛte'śvacikitsite piṇḍo nāmaka strayodaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Aśvavaidyaka — Jayadatta Sūri, Sanskrit