<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.74.66 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Veterinary Medicine and Animal Lore](https://indike.org/pramana/in.med.pasu) › [Shivattvaratnakara](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara) › 74.66

# Shivattvaratnakara 74.66

Śivattvaratnākara 74.66

- **Language:** Sanskrit

### [74.66](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.74.66)

yathā vīṇāgatā tantrī sarvarogaprakāśikā  
tathā hastagatā nāḍī sarvarogaprakāśikā  
nipīḍyāṃguṣṭhamūladāvaṃkuśākṛtikrāṃguliḥ  
tryaṃgulyagraiḥ parīkṣyeta dhamanīṃ rogabhedinīm  
brahmanāḍī vāyujanyā viṣṇunāḍī ca pittajā  
rudranāḍī kaphotpannā tarjanyādiṣu vakṣyate  
vātā vakragatirnāḍī pittā capalvāhinī  
śleṣmā sthiragatiścaiva sarvaliṅgā tu sarvagā  
vyāyāmatṛṣṇātapapīḍitasya bubhukṣato bhuktavato'pi jantoḥ  
abhyañjanasnānavadhūpabhogakriyāsu nāḍī na vibodhanīyā  
pādayorhastayorghāṇamūlayoḥ karṇamūlayoḥ  
pādayornāḍikāsthānaṃ gulphasyādho'ṅ‌gulatrayam  
hastayostu prakoṣṭhānte maṇibandhe'ṅ‌gulatrayam  
nāsāmūle'ṅ‌guladvandvaṃ karṇamūle'ṅ‌gulānvitam  
ityevaṃ nāḍikāsthānaṃ sparśanād jñeyamīritam  
ajīrṇe raktapitte ca pādanāḍīṃ vinirdiśet  
kṣayaśvāsādigulmeṣu jvare śītajvare'pi ca  
sannipātādirogeṣu hastanāḍīṃ vinirdiśet  
vraṇe bhagandare cārśoltāśīrṣavyathāsu ca  
evamādiṣu rogeṣu nāsānāḍīṃ vinirdiśet  
vātāpasmārakuṣṭheṣu kaṇṭhanāḍīṃ vinirdiśet  
karṇaroge ca dṛgroge pramehe pādarogake  
krameṇa buddhimanvaidyaḥ karṇanāḍīṃ parīkṣayet  
sarpajalaukādigatiṃ vadanti vibudhāḥ prabhañjane nāḍyām  
pitte tu kākalāvakamaṇḍūkagatiṃ vidussudhiyaḥ  
rājahaṃsamayūrāṇāṃ pārāvatakapotayoḥ  
kukkuṭasya gatiṃ dhatte dhamanī kaphasaṃjñinī  
muhussarpagatiṃ nāḍī muhuḥ kākagatiṃ tathā  
vātapittasamudriktāṃ pravadanti vicakṣaṇāḥ  
jvarāsṛkkāmilāpāṇḍuvyatisāre pramehake  
caṭabhekagatiṃ paśyedvaidyavidyāviśāradaḥ  
aśītivāteṣvānāhe tathodāvartasaṃjñake  
jalaukāgatimāśritya nāḍī nityaṃ pravartate  
aṣṭhīlā ca pratiṣṭhīlā tunī pratitunī tathā  
śvāsakāse yakṣmāroge piṭakāgulmakodare

- [Previous: 74.49](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.74.49)
- [Next: 74.84](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.74.84)
- [Up: 74](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.74)

## Linked texts (4)

- [Śivatattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.rajadharma.sivatattvaratnakara.74.66) — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- [Bṛhadyogataraṅgiṇī](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.brhadyogatarangini.71.7) — Trimalla, Sanskrit
- [Yogataraṅgiṇī (Trimalla)](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.yogatarangini-trimalla-bhatta.71.7) — Trimalla, Sanskrit
- [Nāḍīdarpaṇa](https://indike.org/pramana/in.med.nadi.kartr.nadidarpana.3.50) — Dattarāma 1800, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.74.66](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.74.66) · Pramāṇa
