<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.12.p45 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Diet and regimen](https://indike.org/pramana/in.med.pathya) › [Bhojanakutuhala](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala) › 12.p45

# Bhojanakutuhala 12.p45

Bhojanakutūhala 12.p45

- **Language:** Sanskrit

### [12.p45](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.12.p45)

samāgnirapi kriścānyo mandāgnirviṣamo'pi vā | tīkṣṇāgninā tu pātavyaṃ dvikālamapi māhiṣam || tasya dhātūn pacedagniryadā tena na siñcati | iti gavyasya sāmānyatastaditarasya ca guṇāḥ | athetarasya viśeṣaguṇāḥ | tatra māhiṣasyamāhiṣaṃ balavarṇaujojidrāśuklabalapradam | tīkṣṇāgniśamanaṃ svādu rasapāke ca puṣṭidam || vyāyāmaśrāntadehasya śramaghnamanilāpaham | niṣkāmasyāpi vṛddhasya strīṣu kāmapradāyakam || balinastaruṇasyāpi viśeṣāt kāmadāyakam || iti māhiṣakṣīraguṇāḥ | athājasyaajānāmalpakāyatvāt kaṭutiktaniṣevaṇāt | nātyambupānādvyāyāmāt sarvavyādhiharaṃ payaḥ || tathā - ājamagnibalakṛt kṣayakāsaśvāsahṛt kaphaharaṃ paramaṃ tat | raktapittaharamāśvatisāre raktaje ca kathitaṃ hitametat || tathāgodugdhataḥ syādadhikaṃ guṇeṣu saṃkṣīṇadeheṣu ca pathyamuktam | sthūlājadugdhaṃ kathitaṃ payojñaiḥ sūkṣmājadugdhaṃ tviha kiṃcidūnam || ityājasya

- [Previous: 12.p44](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.12.p44)
- [Next: 12.p46](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.12.p46)
- [Up: 12](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.12)

## Linked texts (5)

- [Suśrutasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.45.53) — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit
- [Āyurvedamahodadhi (Annapānavidhi section)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.ayurvedamahodadhi.212) — Suṣeṇa, Sanskrit
- [Dravyaguṇa rājavallabha](https://indike.org/pramana/in.med.nighantu.dravyaguna.dravyagunarajavallabha.5.55) — Nārāyaṇadāsa Kavirāja, Sanskrit
- [Paryāyaratnamālā](https://indike.org/pramana/in.med.nighantu.paryaya.paryayaratnamala.6.365) — Mādhavakara, Sanskrit
- [Annapānavidhi](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.annapanavidhi.10.32) — Suṣeṇa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.12.p45](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.12.p45) · Pramāṇa
