<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.18.p54 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Diet and regimen](https://indike.org/pramana/in.med.pathya) › [Bhojanakutuhala](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala) › 18.p54

# Bhojanakutuhala 18.p54

Bhojanakutūhala 18.p54

- **Language:** Sanskrit

### [18.p54](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.18.p54)

tadvadāraṇyacaṭakakravyaṃ laghu ca pathyakam | rucya kāpiñjala kravyaṃ śītalaṃ bṛṃhaṇaṃ guru || cārūpastvakalopā ca jñeyā varṇo-vaśādayaḥ | tatra | kṛṣṇaḥ śalkī śvetakukṣristu matsyo yaḥ śreṣṭho'sau rohito vṛttavaktraḥ | koṣṇaṃ balyaṃ rohitasyāpi māṃsaṃ vātaṃ hanti snigdhamṛdhnāti vīryam | rohitamatsya | yaḥ pītavarṇo'pi ca picchilāṅgaḥ pṛṣṭhe ca rekhābahulaḥ sa śalkaḥ | sa gargaro gargaranādavaśyo jaḍaśca śītaḥ kaphavātadāyī || gāgaru | pṛṣṭhe pakṣau dvau gale pucchake cet sarpābhaḥ syāt puṣkaro vṛttatuṇḍaḥ | jñeyaḥ śalkī matsyako bhīruruktaḥ snigdho vṛṣyo durjaro vātakārī || ahīra | nātisthūlo vṛttavaktro'pi cāsye dhatte dantān śmaśrulo dīrghakāyaḥ | triḥsandhyāyāṃ rātribrandśeṣe trivarṇaḥ prokto vālaḥ pathyabalyaḥ suvṛṣyaḥ || vālāṃbu | pṛṣṭhe kukṣau kaṇṭakī dīrghatuṇḍaḥ sarpābho yaḥ so'pyayaṃ varbarākhyaḥ | vātāṭopaṃ so'pi datte'ntrajāḍyaṃ snigdho balyo durjaro vīryakārī | bābīra | śvetaṃ sukāyaṃ samadīrghavṛttaṃ niścaśkalkaṃ chāgalakaṃ vadanti | dvikaṇṭako'sau khalu pṛṣṭhavaṃśe kaṇṭhyastupathyo rucidaśca vailyaḥ || sagalu

- [Previous: 18.p53](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.18.p53)
- [Next: 18.p55](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.18.p55)
- [Up: 18](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.18)

## Linked texts (1)

- [Rājanighaṇṭu (Nighaṇṭurāja, Abhidhānacūḍāmaṇi)](https://indike.org/pramana/in.med.nighantu.namaguna.rajanighantu.17.56) — Narahari Paṇḍita, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.18.p54](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.18.p54) · Pramāṇa
