<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.19.p57 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Diet and regimen](https://indike.org/pramana/in.med.pathya) › [Bhojanakutuhala](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala) › 19.p57

# Bhojanakutuhala 19.p57

Bhojanakutūhala 19.p57

- **Language:** Sanskrit

### [19.p57](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.19.p57)

tena hṛtkaṇṭhaśuddhiḥ syāt sukhenārsaṃ patatyadhaḥ | snehayuktaṃ ca yad bhuktaṃ tataḥ santarpaṇaṃ bhavet || ādau dravaṃ samaśnīyāt tatrāmbu na pibedvahu | madhye tu kaṭhinaṃ bhuktaṃ yatheṣṭaṃ dṛśyate jalam || prāgdravaṃ puruṣo'śnīyāt madhye tu kaṭhināśanaṃ | ante punardravāśī ca balārogye na muñcati || tathaiva bhojanasyānte pītamambu balapradam | drava prayāti bhuktānte kintu tanmātrayā pibet || samasthūlakṛśā bhuktamadhyāntaprathamāmbupāḥ | kaciduṣṇaṃ kacicchītaṃ kacit kvathi-cchītalam || kvacijjñepajasaṃyuktaṃ na kaścid vāri vāryate | pūrayed bhāgayugalaṃ kukṣeraṇnena susthitaḥ || jalenaike caturtha ca vāyusañcaraṇāya cai | vāsitaṃ nūtanaiḥ puṣpaiḥ pāṭalīcampakādibhiḥ || pathyaṃ sugandhi hṛdyaṃ ca śītalāmbu sadā pibet | grīṣme śaradi pātavyaṃ svecchayā salilaṃ naraḥ || anyadā kalpamevaitad vātaśleṣmabhayāt pibet | kebhyaṃ svalpam | annenāpi vinā jantuḥ prāṇān sandhārayecciram | toyābhāve dipāsārttaḥ sadyaḥ prāṇairviyujyate || atha kāṣṭhaviśeṣeṇa tāpitavāriguṇāḥ | gandharvahastakāṣṭhaistu taptaṃ vāri pradīpanam | alakṣmī raktapittādidoṣāṇāṃ ca prasādhanam || gandharvahastaḥ eraṇḍaḥ | mallātakasya kāṣṭhaistu taptaṃ yattu śubhodakam | vātaśleṣmaharaṃ pathyaṃ vīryatejovivardhanam

- [Previous: 19.p56](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.19.p56)
- [Next: 19.p58](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.19.p58)
- [Up: 19](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.19)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.19.p57](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.19.p57) · Pramāṇa
