<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.21.p6 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Diet and regimen](https://indike.org/pramana/in.med.pathya) › [Bhojanakutuhala](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala) › 21.p6

# Bhojanakutuhala 21.p6

Bhojanakutūhala 21.p6

- **Language:** Sanskrit

### [21.p6](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.21.p6)

tailāmlaṃ kandamūlāni malayye koṅkaṇe punaḥ | peyā mantha udīcye tu godhūmo'vantibhūmiṣu || vāhīkā bahvathāśīnāraculukā yavanāḥ śakāḥ | māṃsagodhūmamādvīka śastravaiśvānarocitāḥ || dehasātmyaṃ ghṛtaṃ kṣīraṃ madyaṃ māṃsaṃ tu kasyacit | peyāyūpo raso'nyasya godhūmo'nyasya śālayaḥ || ahitairapi teṣāṃ tu tairaivopākṣitaṃ hitam | annapānauṣadhaṃ doṣamātrākālādyapekṣayā || sātmyaṃ cāśu balaṃ dhatte nātidoṣaṃ ca bahvapi || sraṃsanaṃ satpayo gavyaṃ bhavati grāhi kasyacit | mandāgnirbhavati prāyaḥ kaphavātottaro hi nā | vipakvenāpi payasā dehe'rhervardhate viṣam || sthūlasthavirabālādau vamanādi niṣidhyate | takramrāmaṃ kaphaṃ hanti koṣṭhe kaṇṭhe karoti ca || vātahṛnne'pi mārdvīkakharjūraṃ koṣṭhavātakṛt | nātipathyaḥ śikhī pathyaḥ śrotrasvaravayodṛśām || dṛṣṭeḥ sparśe himaṃ dravyaṃ śrotrasyoṣṇaṃ tu pūjitam | payaḥ svādurasaṃ śītaṃ viparītaṃ tato dadhi || phālena jāyate tasmāt kṣīraśca punarghṛtam | payo dadhi ca vātaghnamajātaṃ vātalaṃ tu tat || cukraṃ grāhi kaṣāyāmlamamlameva tu bhedanam | dhātakīguḍatoyāni kāraṇaṃ madyaśuktayoḥ || śīte na tu tadādyante snigdhāmlalavaṇā hitāḥ | udamanthadivāsvapnau grīṣmādanyatra garhitau || samayoge'pi gharmādyā vātādicayahetavaḥ | ṛtuṣvanyo raseṣvanyo raukṣyasnehabalakramaḥ || rasāyanaṃ kācamācī sadyaḥ paryuṣitā viṣam

- [Previous: 21.p5](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.21.p5)
- [Next: 21.p7](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.21.p7)
- [Up: 21](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.21)

## Linked texts (1)

- [Aṣṭāṅgasaṃgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha.7.242) — Vāgbhaṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.21.p6](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.21.p6) · Pramāṇa
