<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.9.p14 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Diet and regimen](https://indike.org/pramana/in.med.pathya) › [Bhojanakutuhala](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala) › 9.p14

# Bhojanakutuhala 9.p14

Bhojanakutūhala 9.p14

- **Language:** Sanskrit

### [9.p14](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.9.p14)

āmratvacā kaṣāyā ca mūlaṃ saugandhi tādṛśam | rucyaṃ saṅgrāhi śiśiraṃ puṣpaṃ tu rucidīpanam || atisāraharaṃ pittapramehakaphanut param | asṛgdṛṣṭiharaṃ śītaṃ rucikṛd grāhi śītalam || āmramārmaṃ tvacāhīnamātape'tīva śoṣitam | amlaṃ svādu kaṣāyaṃ syād bhedanaṃ kaphavātajit || pakvaṃ tu madhuraṃ vṛṣyaṃ snigdhaṃ guru balapradam | guru vātaharaṃ hṛdyaṃ varṇya śītamapittalam || kaṣāyānurasaṃ vahniśleṣmaśukravivardhanam | tadeva vṛkṣasaṃpakkaṃ guru vātaharaṃ param || madhurāmlarasaṃ kiñcid bhavetpittaprakopanam | āmraṃ kṛtrimapakvaṃ yat tadbhavotpittanāśanam || rasasyāmlasya hāneśca mādhuryācca viśeṣataḥ | cūṣitaṃ tatparaṃ rucyaṃ balavīryakaraṃ laghu || śītalaṃ śīghrapāki syād vātapittaharaṃ param | tadraso gālito balyo gururvātaharassaraḥ || ahṛdyastarpaṇo'tīva bṛṃhaṇaḥ kaphavardhanaḥ | tasya khaṇḍaṃ guru paraṃ rocanaṃ cirapāki ca || madhuraṃ bṛṃhaṇaṃ balyaṃ śītalaṃ vātanāśanam | tathā - vātapittaharaṃ rucyaṃ bṛṃhaṇaṃ balavardhanam | vṛṣyaṃ varṇakaraṃ svādu dugdhayugguru śītalam || mandānalatvaṃ viṣamajvaraṃ ca raktāmayaṃ baddhagudodaraṃ ca | āmrātiyogo nayanāmayaṃ ca karoti tasmādati tāni nādyāt || pakvasya sahakārasya kaṭavistārito rasaḥ | gharmaśuṣko bahurdatta āmrātaka iti smṛtaḥ || āmrāvartastṛṣācchardiyātapittaharassmṛtaḥ | rucyastṛṣṇāṃśubhiḥ pākāllaghuśca sa hi kīrtitaḥ

- [Previous: 9.p13](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.9.p13)
- [Next: 9.p15](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.9.p15)
- [Up: 9](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.9)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.9.p14](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.9.p14) · Pramāṇa
