<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.3.7.p5 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Diet and regimen](https://indike.org/pramana/in.med.pathya) › [TAMBULAMANJARI](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari) › 3.7.p5

# TAMBULAMANJARI 3.7.p5

TĀMBŪLAMAÑJARĪ 3.7.p5

- **Language:** Sanskrit

### [3.7.p5.1](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.3.7.p5.1)

Reading in Tāmbūlamañjarī  
93 ru. ra. Fo. 11 V. 132 garāḍa pharāḍu  
94 ni. ra. P. 1. P. 315 guṇāvajjñeyam  
anyaddīnamatam guṇavad vedyama  
anyādhīna  
smṛtam  
94 bhā. pra. Ch. V.  
P. 135 V. 186 tanu pāraṇḍaram  
anyaddīna- tanupāeḍaram  
anyādhīnayo. ra. 2 P. 55  
1 P. 35 V. 68 tanu pāeḍaram  
anyaddīna  
matam tanupāṇḍuram  
anyādhīna  
smṛtam  
95 rā. ni. P. 103  
V. 72 soṣṇāktakṣāraḥ soṣṇakaḥ kṣāraḥ  
96 ,, P. 103 V. 7. serī ca  
kaṣāyāmlā khecarī  
kaṣāyālpa97 ,, P. 103 V. 75 tailavanaṃ nailavataṃ  
98 ,, P. 103 V. 76 guhāgaraṃ  
kaṣāyaṃ  
drāvakaṃ guhāraṃ  
vipāke  
drāvaṇaṃ  
99 ,, P. 103 V. 77 pittahṛt pittakṛt  
100 ,, P. 103 V. 78 ceḍala, ceḍali cauḍalli  
101 ,, P. 103 V. 79 koṅguṇe hosaṇe  
vahna  
viṣṭambhadāmāmayahāri  
also viṣṭambhatundāmayahāri  
,, V. 81 malaśodhanam malanāśanam  
103 ,, P. 103 V. 103 tatparṇonāyutaṃ  
śoṣam | śopham  
śopham  
Reading in Tāmbūlamañjarī  
pa. vi. 1 Fo. 31  
pa. vi. 1 Fo. 31  
ārdraṃ  
dṛṣṭayāmabalakṛt  
svinnaṃ  
ārdraṃ tu  
dṛṣṭyāgni vṛddhikṛt  
snigdhaṃ  
ma. ni. 1 P. 83  
tad  
vahnidṛṣṭiharaṃ  
tu  
dṛṣṭyagni vṛddhikṛt  
su. vai. P. 138 V. 21  
dṛṣṭyagnivadhakṝt  
dṛṣṭyagni vṛddhikṛt  
pa. vi. 1 Fo. 31  
vātalam  
vāmalārdraṃ kaphapittahṛt  
vātulam  
balārdraṃ kaphapittanut  
chinna  
vātalam  
bālārdra ( rdraṃ ) kaphapittahṛt  
svinna  
vātulam  
balārdraṃ kaphapittanut  
svinnaṃ pūgaṃ  
pakkaśuṣkaṃ  
vātalam  
bālārdraṃ  
pittahṛt  
svinnapūgaṃ  
pakvaṃ śuṣkaṃ  
vātulam  
balārdraṃ  
pittanut  
su. vai. tāmbūlavargaḥ  
vātalam  
bālārdraṃ  
pittahṛt  
vātulam  
balārdraṃ  
pittanut  
pa. vi. 1 Fo. 31  
pūgaṃ syāt  
pūgasya  
ma. ni. 1 P. 83  
dṛḍhamadhyeṣṭaṃ taddhi  
himam

### [3.7.p5.2](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.3.7.p5.2)

deśāvibhedena  
doṣanut  
dṛḍhamadhyaṃ yacchreṣṭhaṃ  
hi tat  
deśādibhedena  
doṣajit  
Reading in Tāmbūlamañjarī  
su. vai. P. 138  
pūgaṃ syāt  
hṛt  
pūgasya  
jit  
pa. vi. 3 P. 112  
kṛmikṛt  
kṛmihṛt  
ma. ni. 1 P. 83  
pūgaṃ guru  
pittanut  
pūgīyugaṃ  
pittahṛt  
vṛ. ni. P. 695  
pūgaṃ guru  
nut  
pūgīyugaṃ  
hṛt  
taraṅga : V. 65 P. 152  
pūgaṃ guru  
jit  
pūgīyugaṃ  
hṛt  
bhā. pra. P. 135  
pūgaṃ guru  
nut  
pūgīyugaṃ  
hṛt  
bhā. ni. P. 402  
pūgaṃ guru  
jit  
mehanaṃ  
pūgīyugaṃ  
hṛt  
mohanaṃ  
pūgaṃ guru  
vṛṣyaṃ  
pūgīyugaṃ  
rukṣaṃ  
ma. ni. 1 P. 83  
pūgaṃ guru  
jit  
pūgīyugaṃ  
hṛt  
yo. ra. 2 P. 25  
pūgaṃ guru  
jit  
pūgīyugaṃ  
hṛt  
śā. ni. P. 608  
bhāvaprakāśe  
pūgaṃ guru  
jit  
pūgīyugaṃ  
hṛt  
ha. ni. P. 162  
pūgaṃ guru  
jit  
pūgīyugaṃ  
hṛt  
vṛ. yo. P. 152  
tad  
-karaṃ saram  
tridoṣahṛt sarvaṃ  
tadbhedrāṃstadvadādiśet  
tu  
-haraṃ param  
doṣatrayacchedi  
dṛḍhamadhyaṃ taduttamam  
mañjarī  
bhā. ni. P. 402  
V. 50 tad  
smṛtam tu  
param  
bho. ku. P. 1 Fo. 41 smṛtam param  
ma. ni. P. 83  
V. 167 tad  
snigdhaṃ tridoṣahṛt sarvaṃ  
pakvaṃ śuṣkaṃ tu vātulam tu  
svinnaṃ doṣatrayacchedi  
dṛḍhamadhyaṃ taduttamam  
yo. ra. 2 P. 25  
95/1 -karaṃ saram  
tridoṣahṛt sarvaṃ  
tadbhedāṃstadvadādiśet -haraṃ param  
doṣatrayacchedi  
dṛḍhamadhyaṃ taduttamam  
śā. ni. P. 608  
bhāvaprakāśe smṛtam param  
ha. ni. P. 162  
V. 50 tad  
smṛtam tu  
param  
111 su. vai. P. 138 V. 20 pūrṇāni ( yogyāni )  
113 ācā. P. 340 pūgaphalaiḥ kramāt  
lābho'lābhaḥ pūgaiḥ phalāni ca  
lābhālābhau  
jyo. ni. P. 235 V. 12 pūgīphalaiḥ kramāt pūgaiḥ phalāni ca  
bho. ku. P. II Fo. 67 pūgaphalaiḥ kramāt pūgaiḥ phalāni ca  
vī. mi. 1 P. 486

### [3.7.p5.3](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.3.7.p5.3)

(vasiṣṭhaḥ ?) pūgaphalaiḥ kramāt  
lābho'lābhaḥ pūgaiḥ phalāni ca  
lābhālābhau  
" 4 P. 220 phalaṃ kramāt phalāni ca  
sa. smṛ. 2 Fo. 25 pūgīphalaiḥ kramāt  
ādhiḥ pūgaiḥ phalāni ca  
āyuḥ  
114 rā. ni. P. 132 V. 20 arkāhvayaṃ  
śophaghnaṃ  
śailāhvayaṃ  
śuktyādijaṃ arkāhvajaṃ  
śoṣaghnaṃ  
śailāhvajaṃ  
śuktyādikaṃ  
mañjarī  
kastūrī.-quoted  
from bhāvaprakāśa śoṣahṛt śoṣahā  
śā. ni. P. 10  
bhāvaprakāśe śoṣahṛt śoṣahā  
ha. ni. P. 51 V. 8/2  
" V. 9/1 kastūrikā kaṭustiktā  
śoṣahṛt kastūrī kaṭukā tiktā  
śoṣahā  
126 pa. vi. 1 Fo. 76  
V. 909 madanīmadā  
madanīmadaḥ  
madanī madaḥ  
mārgodayā mṛgamayā  
mṛgārāḍajā madinimadaḥ  
mandinimadaḥ  
madinimadaḥ  
mārgo darpo mṛgamadaḥ  
mṛgārāḍajaḥ  
127 rā. ni. P. 100  
V. 46 gandhacelikā  
mārjālī gandhakelikā  
mārjārī  
128 " P. 100 V. 47 sahastravedhī  
kāmānandā sahasravedhī  
kāmāṃgandhā  
L. 1 rā. ni. P. 100  
V. 48 L. 1 śyāmalī  
kāmamodī ca śyāmalā  
modinī caiva  
L. 2-3 dha. ni. P. 100 V. 30 kapha  
vātā mukha  
bandhā  
bho. ku. P. I Fo. 52 roganut  
kapha  
gandhā rogajit  
mukha  
bandhā  
rā. ni. P. 100 V. 48  
vī. mi. 4 P. 270-71  
nighaṇḍurāje  
śā. ni. P. 7  
-rājanighaṇṭau kāmarūpeḍapi  
— kāmarūpe ca  
L. 1-2 bhā. ni. P. 121  
quoted in विमर्श  
from rājanighaṇṭu — —  
Reading in Tāmbūla  
mañjarī  
kramadaśādoṣātitīkṣṇojjhitā.  
padyatyādi  
śrūyate  
kramavaśāddoṣā dvitīśocitā  
padmatyādbhiḥ  
stūyate...  
rā. ni. P. 100 V. 49  
vi. mi. 4 P. 271  
kulitthā  
kulatthā  
nighaṇṭurāje  
deśāt  
eṣā  
pañcāntyrādi  
padmatyādi  
śā. ni. P. 7  
kulitthā  
kulatthā ""  
rājanighaṇṭau  
bhā. ni. P. 121  
sadṛśā  
sadṛśī  
quoted in विमर्श  
kulitthikābhā  
kulitthikāyāḥ

### [3.7.p5.4](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.3.7.p5.4)

from rājanighaṇṭu  
piṇḍikākhyā  
siddhikākhyā  
nāyikākhyā  
nāyikā sā.  
dhūmrākṛtistu  
cūrṇākṛtistu  
kapilā  
tilakā  
kulatthakā ca  
kulatthikāyāḥ  
piṇḍakā syāt  
siddhikākhyā  
nādhikā  
nāyikā  
rā. ni. P. 100 V. 50  
kulitthikā ca  
kulitthikāyāḥ  
piṇḍikākhyā  
siddhikākhyā  
vī. mi. 4 P. 271  
kulitthakā hi  
kulitthikāyāḥ  
piṇḍakā syāt  
siddhikākhyā  
śā. ni. P. 8  
kaulittha  
kaulattha  
rājanighaṇṭau  
sadṛśā "  
kulatthakā ca  
tthakāryāḥ  
piṇḍikākhyā  
siddhikākhyā  
nāyikākhyā  
nāyikā sā.  
tiktā svāde  
yā sā tiktā  
tolanaiva  
tolanena  
visarpa  
sā kastūrī  
kastūrī sā  
mañjarī  
134 rā. ni. P. 100 V. 51 svāde yā sā  
tolane ca tolanena  
vī. mi. 4 P. 271 tiktā svāde yā sā tiktā  
nighaṇṭurāje tolane ca tolanena  
meyāt mīyāt  
yogyā bhogyā  
śā. ni. P. 8 svāde yā sā.  
rājana nighaṇṭau  
verse 297 parimalaṃ bhṛśataraṃ  
piñjarābhā kuñjarābhā  
parilaghutulanā laghuparītulitā  
yā syāt  
bhasmatvaṃ naiti dagdhā dagdhā no yāti bhasma  
misimisi cimicimi  
tu cānte hutāśe  
bhadrā śuddhā  
lobhanīyā śobhanīyā  
varamṛga mṛgavara  
pa. vi. 1 Fo. 76 piṅgalābhā kuñjarābhā  
nāyāti no yāti  
cimacima cimicimi  
hutānte hutāśe  
varamṛga mṛgavara  
,, 2 Fo. 109 piṅgalābhā kuñjarābhā  
kaṭūṣṇā kaṭurvā  
hutānto (-nte ) hutāśe  
varamṛga mṛgavara  
V. 911 piñjarābhā kuñjarābhā  
piṅgalābhā also  
kaṭūṣṇā kaṭurvā  
laghuḥ laghu  
cimicimī cimicimiṃ  
varamṛga mṛgavara  
mañjarī  
135 vī. mi. 4 P. 271  
nighaṇṭukhañje nūnaṃ  
parimalaṃ  
piñjarābhā  
laghuratha tulitā  
yā  
dāhaṃ yā naiti vahnau  
varamṛga gandhaṃ  
bhṛśataraṃ  
kuñjarābhā  
laghu paritulitā  
syāt  
dagdhā no yāti bhasma  
mṛgavara  
su. vai. P. 140 V. 28 piṅgalābhā

### [3.7.p5.5](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.3.7.p5.5)

kaṭūṣṇā  
caiva sā syāt  
bhūtiṃ  
carmagandhaṃ  
hutānte kuñjarābhā  
kaṭurvā  
cikaṇā syāt  
bhasma  
carmagandhā  
hutāśe  
bhā. ni. P. 121  
quoted in विमर्श  
from rājanighaṇṭu harati parimalaiḥ  
varṇātaḥ piñjarābhā  
cimicimi kurute apaharati madaṃ  
sindhurāṇāṃ ca varṇo  
śimiśimiti ciram  
bho. ku. P. I Fo. 53 varṇaiḥ  
mṛditā  
cimicimīti  
yogyā varṇā  
tulitā  
śimiśimiti  
bhogyā  
rā. ni. P. 100  
V. 52 dhatte varṇo  
śā. ni. P. 8  
rājanighaṇṭau harati parimalaiḥ  
varṇātaḥ piñjarābhā  
cimicimi kurute apaharati madaṃ  
sindhurāṇāṃca varṇo  
śimiśimiti ciraṃ  
136 su. vai. P. 139  
V. 27 guruḥ  
rogāpahantrī  
vamathu  
jvaraṇā guru  
doṣāpahantrī  
vamattu  
tṛṣṇāṃ  
137 bhā. ni. P. 121  
quoted in विमर्श  
from rājanighaṇṭu mandagandhayutā  
bahala mandagandhā  
bahula  
Reading in Tāmbūlamañjarī  
rohiṇi  
mandagandhayutā  
kāmarate vā  
bahu  
rogiṇi  
ca mandagandhā  
kāmāture ca  
bahula  
rā. ni. P. 100 V. 53  
mandagandhayutā  
bahula  
mandagandhā  
bahula  
vī. mi. 4 P. 272  
mandagandhayutā  
bahula  
mandagandhā  
bahula  
śā. ni. P. 8  
rājanighaṇṭau  
mandagandhayutā  
bahula  
mandagandhā  
bahula  
pa. vi. 1 Fo. 76  
bhā. ni. P. 122  
quoted in विमर्श  
tadavasthaṃ  
cintanīyaṃ  
tadavaśyaṃ  
cintanīyā  
vī. mi. 4 P. 271  
vṛnde tu viśeṣaḥ  
sthāpayitvā  
cintanīyaṃ  
saraktaṃ  
sthāpanīyā  
cintanīyā  
ca raktaṃ  
śā. ni. P. 9

## Linked texts (2)

- [Bṛhadyogataraṅgiṇī](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.brhadyogatarangini.47.66) — Trimalla, Sanskrit
- [Yogataraṅgiṇī (Trimalla)](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.yogatarangini-trimalla-bhatta.47.66) — Trimalla, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.3.7.p5](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.3.7.p5) · Pramāṇa
