<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.6.1-2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Diet and regimen](https://indike.org/pramana/in.med.pathya) › [TAMBULAMANJARI](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari) › 6.1-2

# TAMBULAMANJARI 6.1-2

TĀMBŪLAMAÑJARĪ 6.1-2

- **Language:** Sanskrit

### [6.1-2](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.6.1-2)

vāre bhaumārkeṃhīne dhruvamṛduladhubhairviṣṇumūlāditīndrasvātīvasvabhyupetairmithunamṛgasutākumbhagomīnalagne  
saumyaiḥ kendratrikoṇairaṇubhabhagaṇagaiḥ śatrulābhatrisaṃsthaistāmbūlaṃ sārdhamāsadvayamitasamaye proktamannāśane vā  
mūlāditidraviṇatiṣyakarottarāsu pauṣṇāśviviṣṇurajanīkaraśakrabheṣu  
vāreṣu sūryaśaśijīvasitendujānāṃ tāmbūlabhakṣaṇavidhiḥ kathitaḥ śiśūnām  
vṛścikya lābhabhavanārigatāśca pāpāḥ saumyagrahā navamapañcamakaṇṭakasthāḥ  
ārogyaśāntiśubhabhāgyasukhopabhuktye tāmbūlabhakṣaṇavidhau munibhiḥ pradiṣṭāḥ  
dinakaracandrasamīraṇamaitraṃ puṣpapunarvasurevaticitram  
ghaṭamṛgamanamathakanyakalagnaṃ pūgaphalāśanamemiriheṣṭam  
11 ( a ) samapatra acc. suṣeṇavaidyaka, samapatre acc. pathyāpathyavivodha for samapatraḥ | samapatra is correct  
( b ) phalādhike for phale'dhike acc. suṣeṇavaidyaka and pathyāpathyavibodha. phale'dhike appears  
( c ) cūrṇādhike for cūrṇādhikye acc. suṣeṇavaidyaka and pathyāpathyavibodha. The reading patrā( cf. Pāṇini—V. 4. 135 gandhasyedutpūtisusurabhibhyaḥ ).  
राजनिघण्टु reads as follows :  
parṇādhikye dīpanī raṅgadātrī  
cūrṇādhikye rūkṣadā kṛcchradātrī  
sārādhikye khādire śoṣadātrī  
cūrṇādhikye pittakṛt pūtigandhā  
tāmbūlakalpasaṃgraha of nṛsiṃhabhaṭṭa—O. I. MS. No. 14159 copied from B. O. R. I.  
XVIII Nos. 1-4) reads—saptajanmadaridrastu maraṇe na harismṛtiḥ || for cd.  
vīramitrodaya—lakṣaṇaprakāśa, P. 220, reads daridrī syādante viṣṇuṃ na vindati for daridratvamante na  
smarate harim  
śabdakalpadruma Vol. II. P. 685 on tāmbūlam—quotes from rājanirghaṇṭa, reads khādayate  
for khādati yo, matibhraṃśo daridraḥ syāt for saptajanmadaridratvam .  
śāligrāmanighaṇṭu—P. 257 yaḥ pūgaṃ khādate naraḥ for pūgaṃ khādati yo naraḥ | matibhraṃśo daridrī syāt  
for saptajanmadaridratvam  
sadācārasmṛtiḥ ( 2 ) No. 8809 Fo. 25—reads daśajanmadaridraśca maraṇe na hariṃ smaret for  
(a) akṛtvā ca for anidhāya acc. ācārendu and vīramitrodaya. Not acceptable as  
vinā cūrṇaṃ vinā parṇaṃ for anidhāya mukhe parṇaṃ acc. bhojanakuṃtūhala. Not accepted by  
agrataḥ śrīryaśo mūle madhye viṣṇuḥ pratiṣṭhitaḥ  
madhye lakṣmī:  
parṇamūle bhavedvyādhiḥ parṇāgre pāpasaṃbhavaḥ

- [Previous: 6.2](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.6.2)
- [Next: 6.2-2](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.6.2-2)
- [Up: 6](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.6)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.6.1-2](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.tambulamanjari.6.1-2) · Pramāṇa
