Pramāṇa · Search · About · API

Rasaratnakara 1.2

Rasaratnākara 1.2

Language
Sanskrit

1.2.1

RRĀ, 1, 2
niḥsāraṃ vīkṣya viśvaṃ gadavikalavapur vyāptam evātitaptam /
bhūyaḥ kāruṇyasindhoḥ sakalaguṇanidheḥ sūtarājasya yuktim //

1.2.2

dṛṣṭvā sūtasya śāstrāṇyavahitamanasā prāṇinām iṣṭasiddhyai /
śṛṇvantūccair mayoktaṃ suvipulamatayo bhogikendrāḥ sarendrāḥ /
yāvatsūtaṃ na śuddhaṃ na ca mṛtamatha no mūrchitaṃ gandhabandhaṃ /
no vajraṃ māritaṃ vā na ca gaganavadho nāpasūtāśca śuddhāḥ /
svarṇādyaṃ sarvalohaṃ viṣamapi na mṛtaṃ tailapāto na yāvat /
tāvadvaidyaḥ kva siddho bhavati vasubhujāṃ maṇḍale ślāghyayogyaḥ //

1.2.3

{aṣṭadoṣanivāraṇa}
athātaḥ sampravakṣyāmi doṣāṣṭakanivāraṇam /
iṣṭakārajanīcūrṇaiḥ ṣoḍaśāṃśaiḥ rasasya tu //

1.2.4

mardayettaptakhalve taṃ jambīrotthadravairdinam /
khalvaṃ lohamayaṃ vātha pāṣāṇāśmamathāpi vā //

1.2.5

kāñjikaiḥ kṣālayetsūtaṃ nāgadoṣasya śāntaye /
viśālāṅkolacūrṇena vaṅgadoṣaṃ vināśayet //

1.2.6

rājavṛkṣo malaṃ hanti citrakaṃ hanti vahnijam /
cāñcalyaṃ kṛṣṇadhattūraistraiphalairviṣanāśanam //

1.2.7

kaṭutrayaṃ giriṃ hanti asahyāgniṃ trikaṇṭakaḥ /
{(2)}
pratidoṣaṃ kalāṃśena tatra cūrṇaṃ sakanyakam //

1.2.8

suvastragālitaṃ sūtaṃ khalve kṣiptvā yathākramam /
pratyekaṃ pratyahaṃ yatnātsaptarātraṃ vimardayet //

1.2.9

uddhṛtyoṣṇāranālena mṛdbhāṇḍe kṣālayetsudhīḥ /
sarvadoṣavinirmuktaḥ saptakañcukavarjitaḥ //

1.2.10

jāyate śuddhaḥ sūto'yaṃ yujyate vaidyakarmaṇi /
{pāradaśodhana}
ajāśakṛttuṣāgniṃ ca jvālayitvā bhuvi kṣipet /
tasyopari sthitaṃ khalvaṃ tatroktaṃ mardayedrasam //

1.2.11

śrīkhaṇḍaṃ devadāru ca kākatuṇḍīṃ jayādravaiḥ /
karkoṭīmūṣalīkanyādrave dattvā vimardayet /
dinaikaṃ pātanāyantre śuddhaṃ ca viniyojayet //

1.2.12

kumāryāśca niśācūrṇe dinaṃ sūtaṃ vimardayet /
pātayet pātanāyantre samyak śuddho bhavedrasaḥ //

1.2.13

{hiṃgulotthapāradaśodhana}
pāribhadrarasaiḥ peṣyaṃ hiṃgulaṃ yāmamātrakam /
jambīrāṇāṃ dravairvātha pātyaṃ pātālayantrake //

1.2.14

taṃ sūtaṃ yojayedyoge saptakañcukavarjitam /
ityevaṃ śuddhayaḥ khyātā yatheṣṭaikā prakārayet //

1.2.15

{śuddhasūtamāraṇauṣadhayaḥ}
athaitāṃ mūlikāṃ vakṣye śuddhasūtasya māraṇe /
brahmadaṇḍī meghanādā citrakaṃ tṛṇamustikā //

1.2.16

vajravallī balā śuṇṭhī kaṭutumbyardhacandrikā /
viṣamuṣṭyarkalākṣāśca gokṣuraḥ kākatuṇḍikā //

1.2.17

kanyā caṇḍālinīkandaṃ sarpākṣī sarapuṅkhikā /
vastā raktāgranirguṇḍī lajjālī devadālikā //

1.2.18

jātī jayantī vārāhī bhūkadambaṃ kuraṇṭakam /
koṣātakī nīrakaṇā lāṅgalī sahadevikāḥ //

1.2.19

cakramardo'mṛtākandaṃ kākamācī ravipriyā /
viṣṇukrāntā hastiśuṇḍī snukpayo bhṛṅgarāṭ paṭuḥ //

1.2.20

ityetāḥ mūlikā ākhyātā yojyā pāradamārikāḥ /
etāḥ samastā vyastā vā deyā hyaṣṭādaśādhikāḥ //

1.2.21

{pāradabhasmanirmāṇa}
aprasūtagavāṃ mūtre peṣayed raktamūlikām /
taddravaiḥ śodhitaṃ sūtaṃ tulyaṃ gandhakasaṃyutam //

1.2.22

taptakhalve caturyāmam avicchinnaṃ vimardayet /
tatpiṇḍaṃ pātayedyantre triṃśaddhaṭṭamahāpuṭe //

1.2.23

evaṃ daśapuṭair māryaṃ mardyaṃ pātyaṃ punaḥ punaḥ /
taduddhṛtya punarmardyaṃ vajramūṣāntare kṣipet //

1.2.24

bhūdharākhye puṭe pacyāddaśadhā bhasmatāṃ vrajet /
dravairdravaiḥ punarmardyaṃ siddho'yaṃ vajrasūtakaḥ //

1.2.25

mūlikāmāritaḥ sūto jāraṇakramavarjitaḥ /
na krameddehalohābhyāṃ rogahartā bhaveddhruvam //

1.2.26

{pāradabhasmanirmāṇa (2)}
rasaṃ gandhakatailena dviguṇena vimardayet /
dinaikaṃ vātha sarpākṣīviṣṇukrāntāhvabhṛṅgajaiḥ //

1.2.27

tryahaṃ vimardayed drāvais triṃśaddhaṭṭamahāpuṭe /
ityevamaṣṭadhā pācyaṃ raso bhasmībhaved dhruvam //

1.2.28

{rasabhasmanirmāṇa (3)}
śvetāṅkoṭajaṭāvāri sūtaṃ mardyaṃ dinatrayam /
puṭayedbhūdhare yantre mūṣāyāṃ bhasmatāṃ vrajet //

1.2.29

devadālīṃ harikrāntāmāranālena peṣayet /
saptadhā sūtakaṃ tena kuryāddhamanam utthitam //

1.2.30

taṃ sūtaṃ kharpare kuryāddattvā dattvā caturdravam /
cullyopari paced vahnau bhasma syādaruṇopamam //

1.2.31

{pāradamāraṇa (4)}
kāṣṭhodumbarajaiḥ kṣīraiḥ sitāṃ hiṃgu vibhāvayet /
saptavāraṃ prayatnena śodhyaṃ peṣyaṃ punaḥ punaḥ //

1.2.32

kāṣṭhodumbarapañcāṅgaiḥ kaṣāyaṃ ṣoḍaśāṃśakam /
dattvā tena punar mardyaṃ hiṃgu vaṅgaraseśvaram //

1.2.33

kṣiptvā nirudhya mūṣāyāṃ bhūdharākhye puṭe pacet /
aṣṭadhā mriyate sūto deyaṃ hiṃgu puṭe puṭe //

1.2.34

{pāradamāraṇa (5)}
apāmārgasya bījāni tathairaṇḍasya cūrṇayet /
taccūrṇaṃ pārade deyaṃ mūṣāyāmeva rodhayet //

1.2.35

ruddhvā laghupuṭe pacyāccaturbhirbhasmatāṃ vrajet /
{pāradamāraṇa (6)}
kaṭutumbyudbhave kande garbhe nārīpayaḥsu vai //

1.2.36

saptadhā mriyate sūtaḥ svedayed gomayāgninā /
{pāradamāraṇa (7)}
aṅkolasya jaṭātoyaiḥ piṣṭvā khalve vimardayet //

1.2.37

sūtaṃ gandhakasaṃyuktaṃ dinānte taṃ nirodhayet /
puṭayedbhūdhare yantre dinānte taṃ samuddharet //

1.2.38

{pāradamāraṇa (8)}
dhānyābhraṃ sūtakaṃ tulyaṃ mardayenmārakadravaiḥ /
dinaikaṃ tena kalkena vastre liptvā ca vartikām //

1.2.39

vilipya tailairvartiṃ tām eraṇḍotthaiḥ punaḥ punaḥ /
prajvālya taddhṛtaṃ bhāṇḍe grāhayetpatitāmadhaḥ //

1.2.40

kṛṣṇabhasma bhavettacca punarmardyaṃ triyāmakaiḥ /
dinaikaṃ tatpacedyantre kacchapākhye na saṃśayaḥ //

1.2.41

mṛtaḥ sūto bhavetsadyastattadyogeṣu yojayet /
{pāradamāraṇa (9)}
dvipalaṃ śuddhasūtaṃ tu sūtārdhaśuddhagandhakam //

1.2.42

mardayenmārakadrāvair dinamekaṃ nirantaram /
baddhvā tu bhūdhare yantre dinaikaṃ mārayet puṭāt //

1.2.43

{vajramūṣā}
tuṣadagdhasya bhāgau dvāveko valmīkamṛttikā /
lohakiṭṭasya bhāgaikaṃ śvetapāṣāṇabhāgakam //

1.2.44

narakeśasamaṃ kiṃcicchāgīkṣīreṇa peṣayet /
yāmadvayaṃ dṛḍhaṃ mardyaṃ tena mūṣāndhasaṃpuṭām //

1.2.45

śoṣayitvātha saṃlipya tatkalkaiḥ saṃnirudhya ca /
vajramūṣā samākhyātā samyak pāradamārikā //

1.2.46

{bhasmasūtavarṇāḥ}
śvetaṃ pītaṃ tathā raktaṃ kṛṣṇaṃ ceti caturvidham /
lakṣaṇaṃ bhasmasūtasya śreṣṭhaṃ syāduttarottaram //

Linked texts (4)